LIVE UPDATES
Editorial

Ryshfeti, korrupsioni, krimi si një “institucion”!

30 June 2021, 06:28 Nga DOSJA
Ryshfeti, korrupsioni, krimi si një “institucion”!

Rreth një muaj më parë, në intervistën time në TV Ora News me gazetaren Matilda Mcini, pasi folëm për paratë e pista që injektohen në ekonomi dhe efektin që kanë ato në shoqëri, unë theksova se “Në të gjitha rastet qytetari është i prekur, kështu që paraja e zezë ndikon në shëndetësi, arsim, siguri, dhe na vendos përpara presioneve që na rrezikojnë dhe jetën.”

Pas rasteve të humbjeve të jetës që kanë ndodhur ditët e fundit, e kam akoma më të fortë mendimin se ne jemi përditë përpara rrezikut për humbjen e jetës. Unë nuk mendoj se ndonjë shqiptar, është habitur kur e pa Shqipërinë të renditur në vendin e dytë në raportin e Bankës Botërore dhe BERZH-it në lidhje me nivelin e rryshfeteve sipas vendeve. Nuk mendoj se është habitur ndokush as nga renditja e Shqipërisë në vendin e gjashtë në botë dhe në vendin e parë në Evropë në lidhje me kanabisin.

Nuk mendoj se këto kanë qenë diçka që na ranë si rrufe në qiell të pastër, asesi nuk mund ta mendoj këtë, duke qenë se përditë ne po i paguajmë me jetët tona “renditjet në vendet e tilla të nderit”.

Duke qenë e lidhur me fushën e biznesit, për shkak të profesionit tim, unë e di se niveli i rryshfetit në Shqipëri, është në nivele shumë të larta.

Në nivelin e shoqërisë shqiptare, ryshfeti është një praktikë tashmë “e institucionalizuar” e cila drejtohet nga logjika e ftohtë, që ka një dinamikë të tijën të përcaktuar. Ryshfeti është një fenomen i perceptuar por dhe i pranuar gjerësisht nga ne. Biznesi e ka të qartë se çdo kontroll rimbursimi TVSH-je do të marr 5 deri në 10% të shumës që rimbursohet, çdo kontroll për tatim fitimin do të marrë një bakshish të majmë, doganieri do të marr minimumi 10.000 lekë të reja për çdo praktikë të rëndomtë doganore e kështu me rradhë.

Në 30 vjet tranzicion të vështirë, pavarësisht nga fakti se korrupsioni konsiderohet si faktor i cili shtrembëron çmimet dhe kushtet e tregut, zvogëlon besimin tek autoritetet, ndikon në zhvillimin e pa qëndrueshëm ekonomik të vendeve dhe kompanive, dekurajon investimet, rrit pasigurinë për të kryer transaksioneve ekonomike ndërkombëtare dhe rrit kostot e funksionimit të kompanive, përpjekjet për të luftuar korrupsionin kanë qenë krejt të paqarta, dhe shumë të vakta.

Ryshfeti është bërë një sjellje e pranuar, një rregull i ri shoqëror dhe, për këtë arsye është shndërruar në një “institucion” të ri. Ngritja e këtij “institucioni” nuk vjen nga mos njohja e ligjeve por nga situata frikësuese e ndërtuar nga vetë institucionet e shtetit kundrejt biznesve dhe kundrejt qytetarit. Bizneset dhe qytetarët, nuk shihen si partnerë të shtetit të cilët me taksat që paguajnë bëjnë të mundur funksionimin e tij por shihen si “lopët” që duhen mjelë për të mbajtur shtetin me taksa por edhe për të pasuruar me rryshfete punonjësit e tatimeve dhe të doganave, të cilët “luftojnë” shumë (me pagesa dhe tarafe) për t’i marrë këto vende pune dhe për t’i mbajtur sa më gjatë ato.

Gjatë 25 viteve të punës sime në sektorin privat jam ndeshur me shumë situata të pakëndëshme të cilat kanë filluar nga kërkimi i rryshfetit me metodën e kërkimit të lëmoshës e deri në situata të kërkimit të rryshfetit me presion. Jam gjendur shpesh nëpër situata absurde kur jam ndjerë e turpëruar përballë kërkuesit të ryshfetit të cilit nuk i dridhej aspak qerpiku, kur kërkonte të më fuste si ndërmjetëse për rryshfet mes biznesit, në mënyrë që marrësi i rryshfetit të mos linte asnjë gjurmë mes tij dhe biznesit.

Jam gjendur nëpër situata në të cilat jam ndjerë e pafuqishme kur kontrollet tatimore dhe doganore nuk kanë pranuar asnjë argument ligjor për çështjet që reklamonin por vazhdonin të këmbëngulnin në argumentet e tyre absurde vetëm e vetëm që biznesi të ndjente presionin dhe të paguante rryshfet.

Ka pasur raste kur para syve të mi shihja dyshimin që i ngrihej biznesit (klientit tim) për aftësitë e mia profesionale sepse e kisha të pamundur të mposhtja kokëfortësinë dhe arrogancën e kontrolleve tatimore dhe doganore të cilët me superioritetin e pushtetit përpiqen të të zhvleftësojnë pa mëshirë, vetëm e vetëm që të marrin shumën të cilën kanë planifikuar përpara se të nisin akt-kontrollin.

Por ashtu siç unë jam gjendur shpesh mes ryshfetit të detyruar të biznesit, po ashtu të gjithë ne jemi duke prekur përditë ryshfetin për hapësirat e plazheve, për marrjen e patentave, për kurimin nëpër spitale, për pagesat nën dorë që jemi të detyruar të paguajmë nga maja e piramidës e deri tek punonjësi më i rëndomtë i shtetit dhe pastaj përfundojmë emra për kronikën e zezë sepse tek ne krimi e blen drejtësinë, policinë dhe shtetin të cilët ne i paguajmë që të na mbrojnë.
Të gjithë zgjohemi dhe ngrysemi duke e patur jetën të ngarkuar me pamundësi për të qenë të pa ofenduar, për të qenë të respektuar dhe të vlerësuar, me pamundësinë për të jetuar.

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial editorial korrupsioni ne shqiperi meri lika korrupsioni ne shqiperi meri lika

Sondazh

Editorial 29 June 2021, 20:41

Danimarka, sërish “Hirushja” e Euro 2021?

Kampionati Europian i futbollit ka hyrë në fazën e emocioneve “vrastare”. Kampion të mëdhenj si Ronaldo janë larguar, ndërsa ekipe pretendente si Franca e Gjerm...

Editorial 29 June 2021, 16:40

Grenell, si provokator në shërbim të mitit serb

La zananë e zu zurnanë: kështu do t’i thuhej, me një fjalë të vjetër shqipe, ndërrimit të profesionit nga z. Richard Grenell, i cili është vënë të provokojë his...

Editorial 24 June 2021, 11:52

E vërteta e Ramës për dështimin e BE-së

Plot 7 vjet nga marrja e statusit të vendit kandidat, Shqipëria e sheh veten të ngecur. Këtë herë Bashkimi Europian nuk e caktoi datën për hapjen e negociatave ...

Editorial 22 June 2021, 09:48

Mesazhi pas sulmit ndaj Dritan Lelit

Unë nuk e njoh Dritan Lelin. Nuk e kam takuar asnjëherë. Di vetëm atë që dinë të gjithë. Ai është kryetar i Bashkisë së Vlorës prej vitit 2015. Pasi mbylli mand...

Editorial 22 June 2021, 07:45

Fiskalizimi, mirë apo keq?

Nga janari 2021, ekonomia jonë hyri në një proces të ri, në implementimin e përdorimit të faturës fiskale.Deri më sot, situata nuk ka qenë aq shumë problematike...

Editorial 21 June 2021, 18:22

Futbolli – dritarja ku pamë botën

Goool…mijëra njerëz në stadium dhe miliona që e ndjekin ndeshjen përballë ekraneve të televizorëve apo aparateve celularë, përjetojnë një ekstazë të vërtetë. Ma...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin