LIVE UPDATES
Bota

Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

23 May 2019, 17:04 Nga DOSJA
Serbia ka nevojë për respektin e Kosovës, jo tokën e saj

“Ne jemi këtu për të ndërtuar ura dhe për të shembur mure “,-tha kryeministri grek, Alexis Tsipras homologut të tij maqedonas, Zoran Zaev gjatë vizitës së tij në Maqedoninë e Veriut më 2 prill.

“Edhe po të shkatërrosh rrugë, ende nuk do e njoh Kosovën,“-tha presidenti serb, Aleksandar Vucic në një intervistë televizive në televizionin serb më 8 maj.

Dy krerët e Ballkanit ‘luftojnë’ me dy mosmarrëveshje të vështira, kontrasti i mprehtë midis optimizmit të Tsipras të Greqisë dhe kokëfortësisë së Vuçic të Serbisë përmbledh zgjedhjen e rëndësishme për rajonin.

Duke kapërcyer dhjetëvjeçarët e egër, Tsipras negocioi një marrëveshje përparimi mbi çështjet e identitetit kombëtar që bënë të mundur edhe ndryshimin e emrit të fqinjit të tyre verior,  Maqedoninë e Veriut. Një triumf i paqebërjes, Marrëveshja e Prespës i heq të gjitha pengesat për një të ardhme të respektueshme dhe bashkëpunuese mes këtyre ish-kundërshtarëve që dikur ishin pjesë e një lufte të egër.

Ndërkohë, Serbia dhe Kosova mbeten në armiqësi, të paaftë për të gjetur një mënyrë që Beogradi të njohë provincën e tij në kufijtë e tanishëm. Një përpjekje e udhëhequr nga Bashkimi Evropian dhe e mbështetur nga Shtetet e Bashkuara për të ndërmjetësuar një marrëveshje ndarje midis presidentëve të Serbisë dhe Kosovës, sapo është rrëzuar, duke shkaktuar vendosje nacionaliste dhe akuzime.

Duke kapur egërsinë e viteve 1990, anëtarët shqiptarë etnikë të parlamentit kanë akuzuar forcat serbe të gjenocidit, një akuzë që Beogradi me zemërim hedh poshtë, duke dënuar kundërshtarët e saj në Prishtinë si “banditë” dhe “kriminelë”. Plotësimi i politikës së pavlefshme mbi Kosovën, përplasja më e vjetër, më e urryer në rajon është një çështje urgjente.

Pas goditjeve që i dha Bosnje dhe Herzegovinës, Rusia vazhdon të nxisë ndarjen dhe Evropa ngurron dhe SHBA-të janë të vetmet që vendosin. Për t’u rimëkëmbur nga përplasjet e fundit perëndimore, Uashingtoni duhet të heqë thelbin e përparimit mbi Maqedoninë dhe ta zbatojë atë në Kosovë.

Çelësi i Marrëveshjes së Prespës nuk ishte vetëm guximi i udhëheqësve në Athinë dhe Shkup, por edhe qasja e tyre gjithëpërfshirëse ndaj problemit. Në vend që të kërkonte një shkurtim, duke u përqëndruar vetëm në një emër të ri për Maqedoninë që Greqia mund të pranonte, Tsipras dhe Zaev trajtuan një sërë ndryshimesh që e bënë emrin “Maqedoni” një çështje të rëndësishme.

Përmes negociatave dhe të ndihmuar nga ndërmjetës i diplomacisë amerikane, Athina dhe Shkupi erdhën me një formulë për njohjen e kushteve të papajtueshme të njëri-tjetrit për të kaluarën. Rezultati është një rrugë për njohje të plotë. Vizita historike e Tsipras në Shkup, si vizita e Anëar Sadat në Jerusalem, ishte mishërimi i asaj njohjeje. Përderisa përfitimet e Marrëveshjes së Prespës rriten dhe marrëdhëniet vazhdojnë të përmirësohen, kundërshtimi ndaj marrëveshjes nga të dy vendet do të pakësohet.

E njëjta perspektivë është e mundur edhe në Kosovë. Për fat të keq, as Vucic, as Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi nuk kanë një vizion ashtu si homologët grekë dhe maqedonas. Qasja e tyre e favorizuar është një plan i konceptuar keq, deri më tani mbështetur nga Brukseli dhe Uashingtoni, për të ndarë Kosovën në veri, ku serbët jetojnë pranë kufirit me Serbinë, ndërkohë që heqin dorë nga pjesë të Serbisë jugore ku shqiptarët jetojnë.

Kjo krijon luhatje.

Uashingtoni duhet të kërkojë që palët menjëherë të përfundojnë provokimet. Deri tani, strategjia perëndimore për Kosovën është mbështetur në një premtim të gabuar: nevojën për të kompensuar presidentin serb nëpërmjet humbjes së ish-provincës kosovare.

Ky është më shumë se një problem taktik.

Ndarja do të largohet nga serbët që mbajnë një ankesë të përhershme, duke i ngarkuar marrëdhëniet e tyre me Kosovën dhe fqinjët e tjerë. Si për Maqedoninë, zgjidhja për problemin e Kosovës qëndron tek njohja e saj. Me qëllim që të lejojë Serbinë të njohë Kosovën e pavarur brenda kufijve të saj të tanishëm është rezultati i vetëm stabilizues.  Kjo nënkupton zëvendësimin e fjalës “kompensim serb” me kuptimin e kundërt: pohimi i Serbisë.

Strategjia e re perëndimore do të synojë të ruajë, nderojë dhe dinjitoj lidhjen e përhershme serbe me Kosovën, në kuadrin e njohjes së plotë. Në vend që të heqë dorë nga veriu i vendit në një përpjekje për të konsoliduar serbët, strategjia e re do të bëjë të përhershme praninë serbe në Kosovë, në një formë të pajtueshme me sovranitetin dhe funksionalitetin e shtetit.

Sipas strategjisë së re, Prishtina do të heqë dorë nga sovraniteti i plotë në Kishën Ortodokse Serbe. Për të siguruar që vendet të përdoren në mënyrë të përshtatshme, palët do të bien dakord për autoritetin e detyrueshëm të sekretarit të përgjithshëm të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (një palë e tretë e pranuar) për të zgjidhur çdo mosmarrëveshje.

Marrëveshja do të kopjonte modelin e krijuar nga Greqia dhe Maqedonia e Veriut. Me mbështetje të fuqishme ndërkombëtare, Serbia dhe Kosova do të krijojnë gjithashtu një “Komitet të Përbashkët të Ekspertëve”, si në marrëveshjen midis Athinës dhe Shkupit, të ngarkuar me prodhimin e interpretimit objektiv të ngjarjeve, bazuar në burime të vërteta, të bazuara në prova.

Vitin e kaluar, Kryeministrja e Serbisë, Ana Brnabiç dhe Ministrja e Jashtme, Ivica Daçiç vizituan Kongresin e SHBA për të nderuar 100-vjetorin e një shfaqjeje miqësore, të Luftës së Parë Botërore, kur flamurët serbë dhe amerikanë fluturuan së bashku mbi Shtëpinë e Bardhë.

Uashingtoni përsëri mund të shfrytëzojë fuqinë e simboleve si një ndihmës i diplomacisë në Kosovë. Pentagoni mund të kërkonte vendosjen afatgjatë të trupave të SHBA në një vend fiks në Serbi. Vendosja fillestare do të ishte një kontigjent i inxhinierëve të ushtrisë, misioni i së cilës do të ishte të punonte me homologët serbë për të rindërtuar infrastrukturën e shkatërruar, duke filluar me ndërtimin e shkatërruar të Ministrisë së Mbrojtjes.

Vendndodhja ideale për bazën e SHBA do të ishte në Ponikve, një vend ushtarak në Serbinë perëndimore, e synuar edhe nga NATO. E vendosur pranë kufirit me Bosnjen, vendosja e SHBA do të gjendej gjerësisht dhe menjëherë në rajon.

Përtej simbolizmit, Uashingtoni do t’i ofronte Beogradit një përmirësim të madh në marrëdhëniet ushtarake dhe civile, potencialisht në nivelin e partneritetit strategjik. Duke plotësuar investimet e SHBA-së në sferën e mbrojtjes, BE do të ofrojë si Serbinë ashtu edhe Kosovën një paketë bujare zhvillimi, në përputhje me synimin e bashkëjetesës mes dy vendeve.

Plani do t’i furnizonte serbët në veri të shkëputur me një perspektivë të re, por do të pengonte krijimin e ndonjë protokolli si Republika Srpska e Bosnjes.

Megjithatë, Kosova është në një pozicion të dobët për të refuzuar mbrojtjen e Amerikës.

Nga ana tjetër, zgjedhja e Vuçiqit do të jetë ose për të negociuar një zgjidhje të ndershme që përparon Serbinë në BE deri në vitin 2025 ose të shikojë si Shtetet e Bashkuara dhe kryeqytetet kryesore evropiane të zbulojnë “Kosovën 2025”, një përpjekje intensive dhe transatlantike për ndërtimin e shtetit.

Në vend që të shihte Ministrinë e Mbrojtjes të Serbisë të krijonte një marrëdhënie të veçantë, potencialisht fitimprurëse me Pentagonin, ky privilegj do të shkonte në Kosovë. Uashingtoni do të shtyjë aleatët për të mbështetur ushtrinë e re të Kosovës dhe t’i kërkojë aleancës të bëjë të njëjtën gjë.

Departamenti Amerikan i Mbrojtjes do të emërojë një të dërguar të posaçëm për të përshpejtuar zhvillimin e forcës së Kosovës. Departamenti i Shtetit do të emërojë një të dërguar të posaçëm për njohjen e Kosovës, i cili do të heqë angazhimet nga shtetet që njohin Europën për t’u bashkuar me Shtetet e Bashkuara në një përpjekje globale për të nxitur njohjen dypalëshe dhe multilaterale të Kosovës. Ndihma bujare e zhvillimit të BE-së që Serbia dhe Kosova do të ndajnë, do të shkonin vetëm në Kosovë.

Vucic do të shihej në të gjithë Perëndimin, si një politikan tjetër problematik i Ballkanit.

Vuçiç duhet të rishqyrtojë rrënjësisht qasjen e tij në Kosovë, ndoshta për të imituar fqinjët e tij grekë e maqedonas dhe me udhëheqjen e SHBA dhe ndihmën e BE-së, të krijojnë një zgjidhje që ruan lidhjen serbe me Kosovën.

Një marrëveshje, përgjatë këtyre linjave, do të mbrojë Vucic nga bastionet e nacionalizmit reaksionar serb dhe do të përmbushë dëshirën themelore të shumicës së qytetarëve në Kosovë.

Burimi: Foreign Policy 

Përshtati L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

rajoni rajoni aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev aleksandar vucic bisedimet kosovë serbi zoran zaev

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin