LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Shkencëtarët rusë pretendojnë se kanë arritur të kthejnë kahun e Kohës

14 March 2019, 21:33 Nga DOSJA
Shkencëtarët rusë pretendojnë se kanë arritur të

RUSI- Kërkues të Institutit për Fizikën dhe Teknologjinë në Moskë deklarojnë se ia kanë dalë që të ndryshojnë kahjen e lëvizjes së kohës. Një pretendim që nëse konfirmohet dhe nëse gjen zbatime praktike do të ndryshojë paradigmat e shkencës. Sipas njoftimeve të mediave të specializuara në fushën e shkencës, kërkuesit, që kanë zhvilluar eksperimente në bashkëpunim me kolegë amerikanë dhe zviceranë, kanë arritur që të kthejnë gjendjen e një kompjuteri kuantik një sekondë në të shkuarën. Pra një sekondë pas. Të njëjtët kërkues kanë përllogaritur mundësinë që një elektron që lëviz në hapësirën ndëryjore boshe të mund të kthehet spontanisht në të shkuarën e afërt.

“Ky është një nga punimet në serinë e punimeve për mundësinë e thyerjes së ligjit të dytë të termodinamikës. Ky ligj është i lidhur me nocionin e shigjetës së kohës që pohon drejtimin unik të kohës nga e shkuara drejt së ardhmes”, është shprehur drejtuesi i studimit, Gordey Lesovik. 

“Ne e filluam duke përshkruar të ashtuquajturën makinën e llojit të dytë lokale, të lëvizjes së përhershme. Pastaj në dhjetor, ne publikuam një studim që trajtonte thyerjen e ligjit të dytë përmes një pajisjeje të quajtur demoni i Maksuellit. Studimi më i fundit i qaset të njëjtit problem nga një kënd i tretë: kemi krijuar një gjendje artificiale që evoluon në drejtim të kundërt me shigjetëm termodinamike të kohës”, ka shtuar studiuesi në fjalë. 

Për të arritur në rezultatin e kërkuar që është pikërisht invertimi i kohës, shkencëtarët vendosën që të vëzhgojnë nëse një gjë e tillë është e mundur për një grimcë të vetme për një fraksion sekonde. Elektroni në hapësirën boshe ndëryjore është shembulli. 

“Imagjinoni që elektroni është i lokalizuar në momentin kur ne nisim ta vëzhgojmë atë. Kjo do të thotë se ne jemi thuajse të sigurtë për pozicionin e tij në hapësirë. Ligjet e mekanikës kuantike ndalojnë që ne ta dimë këtë gjë me precizion absolut, por ne mund të dallojmë një rajon të vogël brenda të cilit elektroni është lokalizuar. Evolucioni i gjendjes së elektronit rregullohet nga ekuacioni i Shrëdingerit. Sipas këtoj ekuacioni rajoni që përmban elektronin do të zgjerohet shumë shpejt duke tentuar të bëhet më kaotik. Kjo e rrit pasigurinë mbi pozicionin e elektronit”, shprehet bashkëautori Andrey Lebedev.

Por ekuacioni në fjalë që në fakt shpjegon një gjendje të caktuar sipas autorëve të studimit është i prapakthyeshëm. Kjo sipas një tjetër kërkuesi, Valerii Vinokur ndodh përmes një shndërrimi të caktuar të quajtur konjugimi kompleks në të cilin ekuacioni do të përshkruajë një elektron “të përhapur” i lokalizuar pas në një rajon të hapësirës përgjatë të njëjtës periudhë kohe. 

“Ndonëse ky fenomen nuk vëzhgohet në natyrë, ai mund të ndodhë teorikisht për shkak të një fluktacioni rastësor të sfondit mikrovalor që depërton universin”, shpjegon Vinokur. 

Nga llogaritjet e bëra rezulton se mundësia për të vëzhguar një elektron “të shpërhapur” spontanisht në të shkuarën e afërt, përgjatë një fraksioni sekonde, është jashtëzakonisht e vogël. Për të gjithë kohëzgjatjen e universit të njohur që është 13.7 miliardë vjet, në 10 miliardë elektrone të lokalizuar çdo sekondë, evolucioni në krah të kundërt i gjendjes së grimcës do të ndodhë vetëm një herë. Dhe edhe në atë rast, elektroni do të udhëtojë vetëm 1/10 000 000 000 e sekondës pas në kohë. 

Hipoteza u rikonfirmua edhe nga një eksperiment i katërt me një kompjuter kuantik i përbërë nga dy – tre elementë të quajtur kubite supërpërçues. Eksperimenti konsiston në katër faza: rregulli, degradimi, prapësimi i kohës, rigjenerimi, faza që përkojnë me gjendjet e elektronit sipas përcaktimit të vendndodhejs, kalimit në gjendje kaotike, evolucionit prapakthyes dhe rifillimit. Ajo që ndodh pra por që nuk mund të vëzhgohet. Sipas shkencëtarëve në kompjuterin me dy kubitë rikthimi në gjendjen fillestare u komfirmua në 85% të rasteve, kurse për kompjuterin me tre kubite në 50% të rasteve. Kjo shpjegohet me gabimin tekonologjik të makinës që vepron mbi çdo pajisje. 

Marrë nga Respublica

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kuriozitete kuriozitete gordey lesovik kthimi i kohes moska shkenctaret rus valerii vinokur gordey lesovik kthimi i kohes moska shkenctaret rus valerii vinokur

Sondazh

Art&Argëtim 14 March 2019, 10:07

Djali i Ponit paska një talent! Ja cili është ai…

Këngëtarja Poni e shquar për këngët labe, ka një karrierë të njohur muzikore dhe është shumë e dashur për publikun.Edhe pse për disa kohë nuk po përflitet për t...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin