LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqetësim në Shqipëri mbi me tenderët sekret për COVID-19

8 October 2020, 06:27 Nga DOSJA

Më shumë se një duzinë tenderësh për blerjen e pajisjeve mbrojtëse, pajisjeve mjekësore dhe pajisjeve të tjera shëndetësore në Shqipëri, me vlerë qindra mijëra euro midis marsit dhe majit të këtij viti mbeten mister, duke shkaktuar paralajmërime për keqpërdorim të mundshëm të fondeve shtetërore.

Detajet e tenderëve duhet të bëhen ende publike, pavarësisht përpjekjeve të deputetëve të opozitës, ekspertëve dhe gazetarëve që shprehen se një vendim i qeverisë për të pezulluar procedurat e rregullta të prokurimit dhe për ta mbajtur të fshehtë procesin është recetë për korrupsion.

Procedurat e prokurimit publik ishin të dobëta edhe para mbërritjes së COVID-19.

Në shkurt, qeveria e Shqipërisë pezulloi zbatimin e ligjit të prokurimit publik “në rastet kur zbatimi i tyre kërkon masa të posaçme sigurie, në përputhje me ligjet dhe rregulloret ligjore në fuqi, ose në rast se një akt i tillë diktohet nga interesat thelbësore të shtetit”.

Qeveria shkoi më tej në mars, duke deklaruar se të gjithë tenderët gjatë pandemisë do të kryheshin në përputhje me klauzolën për “interesa thelbësore të shtetit”.

Përdorimi nga qeveria i ligjit të amenduar “hap rrugën dhe mbron veprime të tilla si favorizim, korrupsion të dyshuar dhe shkelje të interesave publike”, tha Zef Preçi, kreu i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike.

Eksperti i ekonomisë Pano Soko tha për BIRN: “Duket e qartë se situata e emergjencës po përdoret si një justifikim për të mos qenë transparent me publikun, për të mbajtur gjëra të fshehta ose për të kryer procedura abuzive me paratë e taksapaguesve”.

Informacion i kufizuar

Njerëz me maska e doreza duke kaluar në tunelin e dezinfektimit të vënë në hyrje të Bashkisë së Tiranes, me qëllim ruajtjen e shëndetit të qytetarëve, në zbatim të masave të qeverisë për parandalimin e koronavirusit, COVID 19. | Foto : LSA

Pas një rishikimi të të dhënave publike, BIRN zbuloi se midis marsit dhe majit të këtij viti janë kryer të paktën 15 tenderë publik – një nga Ministria e Drejtësisë më 18 prill dhe 14 të tjerët nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale më 21 mars dhe 18 prill.

Tenderët janë mbyllur pa ndonjë njoftim paraprak publik, kështu që nuk dihet se sa kompani kanë marrë pjesë, cilat kushte apo kritere janë aplikuar gjatë dhënies së tenderit.

Informacioni i përgjithshëm në lidhje me disa prej këtyre tenderëve u shfaq në Fletoren Zyrtare, por ishte i kufizuar vetëm në emrin e kompanisë që fitoi kontratën, datën, qëllimin dhe vlerën e kontratës dhe autoritetin kontraktues. Kontratat e nënshkruara midis autoriteteve dhe kompanive nuk janë gjithashtu në dispozicion të publikut.

Ekspertët e prokurimit kanë shprehur vazhdimisht shqetësime se kontratat e lidhura gjatë kësaj periudhe shkelnin parimet më themelore të transparencës.

“Klasifikimi sekret për shkak të interesave thelbësore të shtetit të këtyre kontratave bie në kundërshtim me Aktin Normativ të Qeverisë për Shpalljen e Gjendjes së Katastrofës Natyrore, një akt në të cilin nuk ka asnjë parashikim për kufizime të së Drejtës Kushtetuese për Informim (Neni 23 i Kushtetutës)”, tha Instituti Shqiptar i Shkencës në një deklaratë më 14 prill.

Kryeministri Edi Rama i hodhi poshtë shqetësimet, duke thënë në fund të prillit: “Procedurat e tenderimit të përdorura për COVID-19 janë procedura të miratuara ligjore për lidhjen e kontratave që diktohen nga interesat thelbësore të shtetit.”

“Detyrim ligjor”

Zef Preçi, kreu i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike. Foto: BIRN/ Fjori Sinoruka.

Faqja e internetit për prokurimet publike nuk përmban asnjë informacion në lidhje me tenderët në fjalë.

Njëri, i nënshkruar me 21 mars dhe i botuar në Fletoren Zyrtare, ishte për blerjen e pajisjeve mbrojtëse personale për COVID-19 me vlerë rreth 2.8 milionë euro, i nënshkruar midis Ministrisë së Shëndetësisë dhe dy kompanive private – Farma Net Albania dhe Euromed.

Nuk dihet asgjë më shumë për tenderin, kontratën ose mënyrën e përzgjedhjes së kompanive.

Bazuar në Ligjin e Shqipërisë për të Drejtën e Informimit, në korrik BIRN dorëzoi një kërkesë në Ministrinë e Drejtësisë dhe atë të Shëndetësisë për të pasur qasje në të 15 kontratat e lidhura midis marsit dhe prillit.

Ministria e Shëndetësisë nuk është përgjigjur ende. Ministria e Drejtësisë u përgjigj më 22 korrik, duke thënë se nuk i konsideronte “të klasifikuara” kontratat, por se specifikimet teknike të kontratave të tilla nuk bëhen publike. Ajo citoi dispozitën në lidhje me kontratat “në interes thelbësor të shtetit”.

Më 24 korrik, BIRN iu drejtua Zyrës së Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale. Komisioneri i dha Ministrisë së Drejtësisë kohë deri më 12 gusht për t’u përgjigjur. Ministria nuk është përgjigjur ende.

Lidhur me Ministrinë e Shëndetësisë, Komisioneri i tha BIRN më 27 korrik se kontratat në fjalë po i nënshtroheshin “një procesi verifikimi” nga SPAK dhe Kontrolli i Lartë i Shtetit.

Kreu i SPAK, Arben Kraja, tha për BIRN se zyra e tij po e shqyrtonte çështjen, por nuk ka nisur ende asnjë hetim penal.

Kontrolli i Lartë i Shtetit ka shprehur tashmë shqetësim në lidhje me tenderët e kryer gjatë pandemisë, duke paralajmëruar në fund të prillit për rrezikun e “keqpërdorimit të fondeve publike”.

Ai ngarkoi një grup pune për të shqyrtuar çështjen. I pyetur për progresin në lidhje me këtë çështje, KLSH i tha BIRN më 5 gusht se nuk kishte asnjë koment për të bërë.

Elvin Luku, një pedagog në Universitetin e Tiranës dhe drejtori ekzekutiv i organizatës “Media Look”, tha:

“Mungesa e transparencës ngre dyshime të arsyeshme për abuzim me këto kontrata. Publikimi i tyre nuk është çështje e vullnetit të mirë të një qeverie, individi apo ministrie. Ky është një detyrim ligjor.”

Ky artikull u realizuar me mbështetjen financiare të Bashkimit Europian. Përmbajtja e tij është përgjegjësia e vetme e BIRN dhe jo domosdoshmërish pasqyron pikëpamjet e Bashkimit Europian.

Marrë nga Birn 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet koronavirusi ne shqiperi tenderat sekretë të covid koronavirusi ne shqiperi tenderat sekretë të covid

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin