LIVE UPDATES
Bota

Si ndihmoi letra për të luftuar Covid-19?

17 November 2020, 15:42 Nga DOSJA
Si ndihmoi letra për të luftuar Covid-19?

Në lashtësi, njerëzit me të vërtetë e kishin kuptuar shkathtësinë e letrës. Natyrisht, u vlerësua si një mënyrë për të regjistruar informacionet se ka rreth 30 milion vëllime librash të shkruara para vitit 1795 të ruajtura në biblioteka të ndryshme në të gjithë vendin deri më sot.

Por letra është përdorur për gjëra më të mëdha se kaq. Kishte kapele letre, çarçafë, çadra, rripa, këpucë, perde, madje edhe dyshekë e dritare. Si shumë gjëra të tjera sot edhe industria e letrës është goditur nga pandemia e Covid-19. Në prill të këtij viti, prodhimi i letrës u pezullua plotësisht në disa fabrika letre në Evropë dhe tregu parashikohet të tkurret nga 896.6 miliardë dollarë në krahasim me vitin 2019. Por ndryshimet në këtë kompani ka të ngjarë të jetë e dobishme.

Letra ka qenë thelbësore në historinë e pandemisë Covid-19 që nga fillimi. Në mars, bota u përfshi nga mungesa e madhe e letrës higjienike të vitit 2020, ndërsa njerëzit nxituan të grumbullonin këtë element kryesor të banjës. Ndërsa kërkesa arriti kulmin, një “tregtar” në Australi filloi të shiste role letrash individualisht për 100 dollarë (78.6 £) secili në eBay. Në realitet, kurrë nuk kishte një mungesë të vërtetë. Nuk është e qartë saktësisht pse u përhap histeria masive, por në Australi ajo filloi pas vdekjes së parë të konfirmuar nga Covid-19, ndërsa në Hong Kong, filloi një thashethem në internet për zinxhirin e furnizimit. Paniku përfundimisht u qetësua kur furnizimi me letra plotësoi rritjen e përkohshme të kërkesës.

Por për cudinë e të gjithve tregu i letrave sot po lulëzon. Kërkesa për letër higjienike dhe produkte të tjera letre është rritur për vite me radhë dhe herët në pandemi një analizë e ekspertëve spekuloi se Covid-19 mund të ketë shkaktuar një prirje për prodhimin e madh të letrës higjienike. Sipas të dhënave shumë kopani tani po përqëndrohen tek letra. Por tashmë ka një përdorim tjetër mjekësor edhe më të habitshëm që bëhet nga letra, testet e shpejta. Një nga vetitë e veçanta të materialit është se jep mundësinë që pështyma të kalojë nga një skaj në një tjetër. Sistemi përdoret gjerësisht për shumë teste rutinë, të tilla si për të zbuluar shtatzëninë, infeksionet e traktit urinar, HIV dhe toksinat në ujin e pijshëm.

Dhe tashmë ka teste të shpejta që përdorin letër për të identifikuar nëse një person ka zhvilluar antitrupa ndaj Covid-19, do të ndihmojnë shkencëtarët të ndjekin progresin e pandemisë. Politikanët shpresojnë që këto teste të shpejta mund të ndihmojnë që ekonomitë e tëra të kthehen në rrugën e duhur. Në SHBA, Administrata e Ushqimit dhe Barnave kohët e fundit dha miratimin për një pajisje të re testimi të bazuar në letër me madhësinë e një karte krediti, e cila funksionon duke zbuluar proteina specifike në sipërfaqen e vetë virusit Covid-19 dhe mund të sigurojë një rezultat në 15 minuta.

Një rrugë tjetër premtuese për industrinë është letra antimikrobike.
“Ne jemi përshtatur duke qenë fleksibël me prodhimin tonë në përputhje me kërkesën dhe duke prezantuar produkte të rinj për të përmbushur kërkesat e reja”, thotë Richard Braceëell, drejtor i marketingut në kompaninë e letrës James Cropper.
Një produkt i tillë është letra “PaperGard” e cila është e ngulitur me jone argjendi antimikrobik, i cili mund të lidhet me qelizat ose materialin gjenetik për të ndaluar bakteret dhe viruset që të jenë në gjendje të bëjnë kopjet e tyre.

Po kështu, higjiena e ushqimit është bërë gjithashtu diçka për të cilën njerëzit po shqetësohen. Vegware, një kompani që merret me paketimet e ushqimeve tregon që blerësit tashmë po përdorin ushqimet që janë në paketime letre. Ndërkohë, shkollat kanë filluar të sugjerojnë që nxënësit të marrin ushqimin me vete në kuti letre.

Joe Frankel, shefi ekzekutiv dhe themeluesi i Vegware, shpjegon se edhe restorantet e mëdha po përdorin paketim për të minimizuar kontaktet e stafit me klientët. Për të përmbushur këto nevoja, ata kanë menduar që të zëvendësojnë shumë objekte nga letra dhe druri.

Ndërkaq nga ana tjetër qëndron dhe arti. Pas izolimit, praktikat e artit me letra kanë rilindur. Shumë njerëz, qofshin nga artistët e deri tek njerëzit e thjeshtë, bën krijime të ndryshme për të mbështetur mjekët dhe për të inkurajuar të tjerët për atë që shkaktoi Covid-19. Ndërsa letra tani mund të na mbrojë nga infeksionet virale dhe mërzia, njëjtë si luftëtarët kinezë bënin shigjeta për t’u mbrojtur nga armiqtë, ne ende e konsiderojmë një material të domosdoshëm në armaturën tonë.

Marrë nga GazetaSI

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota covid-19 covid-19

Sondazh

Bota 17 November 2020, 15:35

Obama lavdëron Merkelin në kujtimet e tij

Në një libër me kujtime që do të dalë në treg të martën (17.11.), ish-Presidenti i SHBA Barack Obama bën një sërë lëvdatash për kancelaren gjermane Angela Merke...

Bota 17 November 2020, 14:54

FRANCË-Një artikull me titull “Rishikimi i partneritetit transatlantik në dritën e trazirave që formojnë botën” u nënshkrua nga Ministrat e Jashtëm të Fran...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin