LIVE UPDATES
Bota

Si ndihmon Google Earth për të luftuar krimet ekologjike

17 January 2021, 09:40 Nga DOSJA
Si ndihmon Google Earth për të luftuar krimet ekologjike

Lista e krimeve që kryhen në sektorin e mjedisit në Lindjen e Mesme është e gjatë: rafineri të improvizuara nafte që lëshojnë tymra duke ndotur ajrin në Sirinë e Veriut, gjueti ilegale kafshësh të rralla në Jemen dhe firma që i hedhin plehrat direkt në rrugët ku kalojnë ujërat në Irak, janë disa shembuj që ilustrojnë këto krime. Si mund të dokumentohen krimet që kryhen kundër ambientit, për të mos folur për dënimin e njerëzve që janë përgjegjës për to?

Ka pak kohë që për këtë gjë janë vënë në përdorim Open- Source- Intelligence, pra informacione falas që publikohen në platformat e mediave sociale si përshembull Facebook dhe Instagram, si dhe fotografimet satelitore dhe materialet kartografike me akses publik, që ofron Google Earth.

Kjo metodë nuk është krejt e re, dhe është zhvilluar nga studimet e bëra për pasojat që konfliktet e armatosura kanë mbi ambientin, shpjegon Wim Zwijnenburg, i cili punon për organizatën ambientaliste hollandeze, Pax. Natyra ka qenë shpesh viktimë lufte: në Siri për shembull është sulmuar enkas industria e naftës, dhe pellgjet e naftës janë përhapur madje nëpër lumenj. Po ashtu gjatë sulmeve janë shkatërruar impiantet e pastrimit të ujit.

“Një nga problemet me të cilat kemi hasur ne, është gjetja e të dhënave të besueshme. Mediat sociale dhe fotografimet satelitore që ofrohen falas na kanë ndihmuar që të krijojmë një ide të qartë,” thotë ai. Këto instrumente ndihmojnë edhe gjatë kërkimeve për ndotje ambienti, që nuk kanë lidhje me ndonjë luftë.

Mungojnë dokumentimet sistematike

Zwijnenburg ka publikuar disa raporte që janë përpiluar në bazë të të dhënave me qasje publike të faqeve të internetit që drejtohen nga rrjeti Bellingcat. Studimet e tij kanë të bëjnë kryesisht me ndotjen e rrugëve të ujit Shatt al- Arab në jug të Irakut, derdhjet e naftës në Iran dhe ndotjen e ajrit dhe ambientit nga rafineritë provizore në Veri të Sirisë.

Disa nga informacionet kanë qenë të njohura edhe më parë, sidomos brenda për brenda vendeve, pranon Zwijnenburg. Por në shumë raste ai ka parë se mungojnë dokumentimet sistematike, sepse autoritetet nuk kanë kapacitetin ose vullnetin për ti bërë ato.

Zhvillime të ngadalta, pasoja të mëdha ndaj mjedisit

Shpesh synimi është që të vërehen tendencat afatgjata, thotë Doug Weir, drejtor për sektorin e studimeve dhe politikës  në Conflicz and Environment Observatory (CEOBS) me qendër në Yorkshire, në Britaninë e Madhe. Nëpërmjet serive të fotografimeve satelitore të bëra nga Planet Labs dhe Google Earth, “mund të hedhësh vështrimin tek diçka që mund të zhvillohet ngadalë, por që ka pasoja të mëdha.” Në rastet kur është e mundur, studimet mbështeten edhe nga dëshmitarë okularë.

Të dhënat satelitore përdoren po ashtu për të dokumentuar krimet që bëhen në sektorin e peshkimit dhe në atë të pyjeve, shpjegon avokatja hollandeze Pauline Verheij, nga zyra avokatore Ecojust. Sepse nëpërmjet tyre tregohen sektorë të bllokuar të detrave ose pyjeve. Fotografimet satelitore ndihmojnë dokumentimin e futjes ilegale të varkave të peshkimit ose shpyllëzimit ilegal të pyjeve.

Verheij ka përdorur vetë mediat sociale për të mbledhur dëshmi për një rast gjuetie ilegale në Vietnam, gjatë kohës kur punonte për Wildlife Justice Commision, një organizatë të krijuar nga ajo dhe të tjerë për tu marrë me hetime në sektorin ekologjik. “Njerëzit shpesh përdorin mediat sociale  si Facebook- u dhe WeChat për të gjetur blerës për produktet ilegale të kafshëve të egra,” thotë ajo.

Facebook-u është përdorur edhe për Jemenin. Një grup lokal ambientalist ka dokumentuar tregtinë ilegale të kafshëve të rralla, që jetojnë atje, duke publikuar fotografi në të cilat gjuetarët bëjnë poza para aparatit fotografik, me leopardët e vrarë.

Kriminelët në bankën e të akuzuarve?

Por a mund të përdoren dëshmi të tilla në gjyq? “Përgjigja e shkurtër është Po,” thotë Verheij. “Por varet vërtet nga gjykata. Ju duhet të gjeni një prokuror lokal ose një autoritet hetimor, që është i interesuar për krimet ambientaliste.”

Dhe kjo, thotë Verheij më tej, është pjesa më e vështirë. “Shumë nga këto krime bëhen në vende ku qeveritë janë të dobta, ku mungon interesi për këto tema ose ku ka korrupsion. Në disa vende qeveritarët fitojnë shumë para, duke mos i dhënë rëndësinë e duhur krimeve të tilla.”

Edhe interesat ekonomike luajnë një rol të veçantë. “Në Irak, industria e naftës është burim i rëndësishëm të ardhurash, prandaj është e vështirë ta kritikosh atë,” thotë Zwijnenburg.

Mjedisi shpesh nuk është i rëndësishëm sa duhet

Po ashtu shpesh ndodh që krimet ambientaliste nuk kanë prioritet në sistemin e drejtësisë. Në Irak për shembull, pjesëtarë të grupit terrorist “Shteti Islamik”, i kanë vënë zjarrin puseve të naftës. Disa nga dorasit u dërguan në gjyq, por krimet ambientaliste nuk luajtën ndonjë rol në proces, thotë Doug Weir.

Edhe nëse ndodh që shpesh të gjendesh në qorrsokak, për avokaten hollandeze Pauline Verheij, puna që bën është e rëndësishme. “Kjo punë mund të kontribuojë për të rritur vetëdijen edhe tek pala tjetër, ata që blejnë gjëra të tilla ose që përfitojnë prej tyre.”

Marrë nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota google earth krimet ekologjike google earth krimet ekologjike

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin