LIVE UPDATES
Politike

Socialistët vënë në shenjestër sistemin e drejtësisë në prag të zgjedhjeve

29 September 2020, 05:37 Nga DOSJA
Socialistët vënë në shenjestër sistemin e

Një seri propozimesh për ndryshime ligjore të deputetëve të maxhorancës socialiste në Kuvendin e Shqipërisë duket se synojnë të dobësojnë sistemin e drejtësisë në raport me hetimin e krimeve zgjedhore, duke lehtësuar hetimin administrativ të anëtarëve të Kolegjit Zgjedhor apo promovimin e tyre si dhe duke e kufizuar hetimin e krimeve zgjedhore vetëm në duart e drejtuesit të Prokurorisë së Posaçme- pikë kjo që bie ndesh me një nga shtyllat më të rëndësishme të reformës në drejtësi, autonomisë së prokurorëve në kryerjen e hetimeve.

Propozimet e publikuara në faqen e internetit të Kuvendit të Shqipërisë vijnë nga deputetët Alket Hyseni, Klotilda Bushka e Adnor Shameti dhe shënjestrojnë për të ndryshuar Kodin Penal dhe Kodin e Procedurës Penale si dhe ligjet për statusin e magjistratëve dhe atë për funksionimin e prokurorisë.

Shënjestra Kolegji Zgjedhor

Shqipëria ndërtoi një trupë gjyqësore të posaçme për zgjedhjet përmes një marrëveshjeje politike të vitit 2003. Në atë kohë, vendi erdhi nga trauma e zgjedhjeve të vitit 2001, kur Gjykata Kushtetuese, deri në atë kohë institucioni përgjegjës për hetimin e mosmarrëveshjeve zgjedhore, rishpërndau 30% të mandateve të kuvendit në atë që raporti final i OSBE-së për zgjedhet i cilësoi si zbatim jokonsistent i ligjit dhe demonstrim i një farë favorizimi për partinë në pushtet (Partinë Socialiste).

Për të zgjidhur problemin e Gjykatës Kushtetuese, e cila ishte në atë kohë një institucion me anëtarë të zgjedhur politikisht nga parlamenti, u ra dakord që çështjet zgjedhore të trajtohen nga një trupë e posaçme gjyqtarësh të përzgjedhur nga gjykatat e apelit, me shpresë se kjo do të garantonte profesionalizmin. Si garanci për të mbrojtur gjyqtarët e kolegjit zgjedhor nga ndikimi politik, u përcaktua që këta gjyqtarë të mos mund të viheshin nën hetim disiplinor nga Këshilli i Lartë i Drejtësisë, një institucion i drejtuar në atë kohë nga Presidenti i Republikës, si dhe të mos mund të promovoheshin në pozicione më të larta për një periudhë katëvjeçare pas mbarimit të mandatit si anëtarë të Kolegjit Zgjedhor.

Cilësia e vendimeve të marra nga Kolegji Zgjedhor që nga viti 2003 deri më sot mbetet e diskutueshme, por parimet mbi të cilat janë zgjedhur anëtarët e kolegjit dhe garancitë në dispozicion të tyre nuk janë vënë kurrë në diskutim. Së paku, deri pak ditë më parë, kur ministrja e Drejtësisë, Etilda Gjoni i dërgoi një letër Kuvendit të Shqipërisë ku i kërkoi njëkohësisht heqjen e imunitetit nga hetimi zgjedhor dhe heqjen e kufizimit për promovim të anëtarëve të Kolegjit.

Propozimi i Gjonajt është kundërshtuar nga Ivi Kaso i Partisë Demokratike në një intervistë për të përditshmen “Panorama”, duke e konsideruar këtë në shkelje të marrëveshjes mes maxhorancës dhe opozitës.

Këshilli i Lartë Gjyqësor zgjodhi me short anëtarët e rinj të kolegjit zgjedhor, gjyqtarët Sokol Ibi, Manjola Xhaxho, Gentian Medja, Asim Vokshi, Alma Kolgjoka, Edlira Pjetri, Emona Muçi dhe Esmeralda Çeka. Që të gjithë kanë kaluar me sukses procesin e vetingut, por sipas Gjonajt, imuniteti i tyre ndaj hetimeve administrative bie ndesh me kushtetutën, ndërsa ndalimi i promovimit të tyre pengon funksionimin e Gjykatës së Lartë, pasi tre prej tyre janë kandidatë për anëtarë të Gjykatës së Lartë.

Por ndërsa kërkesa e Gjonajt nuk është materializuar ende në propozime për ndryshime ligjore, deputetët e tjerë socialistë kanë qenë të zënë me propozimet e veta.

Arben Kraja, përgjegjës “personal” për krimet zgjedhore

Propozimi i parë i socialistëve i firmosur nga deputeti Adnor Shameti, i cili kërkon që dy nene të Kodit Penal të Republikës së Shqipërisë, 328 dhe 328/b, të cilët dënojnë krime zgjedhore, t’i kalojnë në përgjegjësi Strukturës së Posaçme Kundër Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, njohur nga akronimet SPAK.

Propozimi i Shametit [Link] nuk është i vetmi ndryshim i propozuar. Deputeti tjetër socialist, Alket Hyseni, ka dorëzuar në kuvend një propozim të dytë që duket se shënjestron të njëjtën gjë me Shametin, por në një drejtim tjetër.

Hyseni ka kërkuar një ndryshim në ligjin për funksionimin e prokurorisë, i cili u ribë si pjesë e reformës në drejtësi, ku kërkon që për krimet zgjedhore, të jetë drejtuesi i SPAK, personi i vetëm përgjegjës për drejtimin e hetimeve. Me pak fjalë, ndërsa Shameti ka kërkuar që veprat penale të zgjedhjeve “Korrupsioni aktiv në zgjedhje” dhe “Përdorimi i funksionit publik për zgjedhje”, t’i kalojnë SPAK, Hyseni kërkon që hetimet për këto çështje të drejtohen nga kreu i Prokurorisë së Posaçme.  [Link propozimi i Hysenit]

Propozimi thotë se në detyrat e Drejtuesit të Prokurorisë të përshkruara në nenin 43, shtohet edhe një detyrë tjetër me këtë përmbajtje: “drejton dhe përgjigjet për hetimin e veprave penale që prekin zgjedhjet e lira dhe sistemin demokratik të zgjedhjeve, të cilat janë kompetencë e prokurorisë që drejton.”

SPAK u bë objekt kritikash së fundmi, kur nga dosja famëkeqe 339 që lidhet me krimet e shumta zgjedhore në qarkun e Durrësit në zgjedhjet e vitit 2017, urdhëroi arrestimin e disa komisionerëve zgjedhorë në fshatrat e Shijakut, mes të cilëve, edhe dy komisionerë që kishin vdekur prej dy vjetëve.

Propozimi i Hysenit duket se bie ndesh me frymën e të gjithë reformës në drejtësi, e cila synoi që të shkëpusë varësinë e prokurorëve përmes reduktimit të funksionit të drejtuesit të prokurorisë në rolin e administratorit dhe në rritjen e lirisë së prokurorëve duke sanksionuar që prokurorët duhet të kenë autonominë e nevojshme vendimmarrëse dhe kërkon që prokuroria të jetë një institucion i decentralizuar dhe jo i centralizuar, siç ishte para reformës në drejtësi.

Në propozimin e tij, Hyseni kërkon gjithashtu në emër të transparencës dhe llogaridhënies, që Prokurori i Përgjithshëm dhe Drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme t’i raportojnë Komisionit Qendror të Zgjedhjeve mbi gjithçka që lidhet me hetimet për krime zgjedhore, përfshirë emrat e personave nën hetim, kurdo që KQZ kërkon informacion.

Amendamenti “Bushka”

Deputetja socialiste, Klotilda Bushka kanë bërë një propozim tjetër që lidhet me zgjedhjet dhe krimet zgjedhore. Propozimi i saj kërkon ndryshime në ligjin për Statusin e Gjyqtarëve dhe Prokurorëve, ku kërkon që hetimet apo gjykimet që lidhen me zgjedhjet, të bëhen pjesë e vlerësimeve të gjyqtarëve dhe prokurorëve.

Bushka thotë në relacion se “projekligji parashikon krijimin e një mekanizmi për rritjen e përgjegjshmërisë dhe llogaridhënies së magjistratëve, që bëjnë pjesë në sistemin e drejtësisë, në raport me veprat penale që kryhen në fushën e zgjedhjeve të lira dhe demokratike.”

Ndryshimi targeton mënyrën se si një magjistrat vlerësohet. Sipas ligjit, ai vlerësohet bazuar në të dhëna të ndryshme administrative, por jo për çështje konkrete.

Propozimi i Bushkës thotë se dosjet e hetimit ose, sipas rastit, te gjykimit për krimet që prekin zgjedhjet e lira duhet të jenë detyrimisht burim për vlerësimin e magjistratit. Propozimi i Bushkës përfshin edhe drejtuesin e Prokurorisë së Posaçme, pasi dosjet e krimeve “të cilat janë hetuar nën drejtimin e tij,” duhet të bëhen pjesë e vlerësimit të Këshillit të Lartë të Prokurorisë për të.

Marrë nga BIRN

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

politike politike edi rama sistemi i drejtësisë edi rama sistemi i drejtësisë

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin