LIVE UPDATES
Sport

Stadiumi 974 / Planet e Katarit për një Kampionat Botëror neutral ndaj klimës

2 December 2021, 07:55 Nga DOSJA

“The Big O” quhej dikur me simpati stadiumi në Montreal, i ndërtuar për Lojërat Olimpike Verore të vitit 1976. Sot në metropolin kanadez atë e quajnë “Big Owe”. Për më shumë se 30 vjet janë derdhur 264 milionë dollarë kanadezë në ndërtimin dhe mirëmbajtjen komplekse të stadiumit me strukturën ekstravagante të çatisë.

Pas lojërave stadiumi përdorej rregullisht nga ekipet e bejsbollit dhe futbollit me qendër në Montreal. Por ata janë larguar prej kohësh nga qyteti, kështu stadiumi pjesën më të madhe të kohës mbetet si elefanti i bardhë (që shkakton vetëm shpenzime). I stërmadh, i përdorur rrallë, i kushtueshëm për t’u mirëmbajtur.

Jo vetëm në Montreal stadiumet pa një funksion të vërtetë gllabërojnë pafundësisht para. Të tillë “elefantë të bardhë” gjenden në shumë nga vendet mikpritëse të lojërave olimpike apo të kampionateve botërore të futbollit, një numër i madh në Afrikën e Jugut, mikpritëse e Kampionatit Botëror 2010. Për kampionatin e parë në kontinentin afrikan ato u ndërtuan në shumë vende, ku nuk qe aspak e nevojshme.

Stadiumi 974 në Katar

Edhe Katari mund të ketë një ditë “elefantë të bardhë”. Në 2022 në këtë shtet të vogël në shkretëtirë do të zhvillohet kampionati botëror i futbollit. Prej vitesh aty ndërtohen stadiume të reja për këtë megaevent. Stadiume, në kantieret e të cilave punojnë në kushte katastrofike punëtorë kryesisht nga Nepali, Pakistani apo Bangladeshi, dhe që pas kampionatit mund të mos kenë më funksion.

Por shteti i Gjirit Persik, i kritikuar fort për shkak të kushteve të punës dhe vdekjeve të shumta në kantieret e stadiumeve, dëshiron të tregojë se mund të bëjë edhe ndryshe dhe prezanton një stadium, i cili mund të çmontohet tërësisht pas turneut dhe përbëhet nga materiale të ricikluara dhe sërish të përdorshme.

“Stadiumi 974”, i emërtuar sipas kodit telefonik ndërkombëtar të Katarit dhe numrit të anijeve, që transportuan një pjesë të madhe të materialit për ndërtimin e stadiumit, do të çmontohet pas Kampionatit Botëror në Katar dhe do të rindërtohet diku tjetër. Kjo është ideja e Katarit, i cili e reklamon stadiumin si “inovacion” në aspektin e të punuarit në përputhje me klimën dhe ambientin.

“Një lëvizje e zgjuar propagandistike”

Stadiumi 974 do të jetë një nga tetë stadiumet, ku do të luhen 64 ndeshjet e Kampionatit Botëror nga 21 nëntori deri më 18 dhjetor 2022. “Nëse shikoni kritikat për të gjitha stadiumet e mëdha, që janë ndërtuar nëpër botë dhe më pas nuk janë përdorur, atëherë ky është si të thuash i dobishëm”, thotë Zeina Khalil Hajj për DW. Por aktivistët e klimës me fokus Lindjen e Mesme shohin te ky projekt edhe një “lëvizje të zgjuar propagandistike” nga vendi me emetimet më të larta të CO2 për frymë në botë.

“Kjo nuk do të thotë se ata janë ndotësi më i madh në botë. Kjo vetëm do të thotë, se kanë një detyrim dhe luajnë një rol të rëndësishëm”, shpjegon Hajj. “Ata kanë përgjegjësi si komb i pasur. Dhe duhet të japin kontributin e vet. Kjo do të thotë, që duhet ta ndryshojnë sjelljen si konsumatorë. Por ajo që bëjnë në vend të kësaj, është e gjithë kjo makineri propagandistike”

Një kampionat neutral për klimën?

Bodour Al Meer e kundërshton këtë: “Katari është një vend i vogël, me zhvillim të shpejtë dhe përgatitja për kampionatin ka përshpejtuar planet tona kombëtare të zhvillimit”, thotë kryetarja e komitetit organizativ në përputhje me mjedisin. “Vizioni që kemi për vendin tonë, është harmonia mes rritjes ekonomike, zhvillimit social dhe mbrojtjes së mjedisit.”

Në këtë kontekst Katari dhe FIFA shpallën kampionatin e parë botëror neutral ndaj klimës në histori. Dokumenti përkatës përmban reduktimin e emetimeve, stadiume me efikasitet energjetik dhe rrugë të shkurtra transporti. Në dokument theksohet gjithashtu se “emetimet e mbetura pashmangshmërisht duhet të kompensohen”.

“Greenwashing” – kompensim në vend të shmangies

Të gjitha synime per t’u përshëndetur”, thotë Phillip Sommer nga Deutsche Umwelthilfe (Organizata Ndihma Gjermane për Mjedisin). Por të kompensosh “emetimet e pashmangshme” duke mbjellë një milion pemë, siç ka premtuar Katari, në vend që të përdorë energjinë e diellit ose të erës për ftohjen e shtatë prej tetë stadiumeve (stadiumi 974 nuk ftohet) dhe furnizimin me rrymë elektrike, nuk mund të quhet “mbrojtje mjedisi.” “Është një lloj greenwashing vetëm për të kompensuar”, thotë Sommer për DW.

Ftohja e stadiumeve kërkon shumë energji, prandaj turneu është shtyrë pesë muaj për të shmangur vapën përvëluese të verës. Megjithatë pritet që Katari në nëntor dhe dhjetor të vazhdojë përdorimin e ajrit të kondicionuar nga lëndët djegëse fosile në stadiumet e hapura, si dhe në qendra tregtare, tregje dhe përgjatë trotuareve me kalimtarë.

“Ata duhet të kalojnë tërësisht në energjitë e ripërtëritshme. E gjithë rryma dhe ajri i kondicionuar duhet të mundësohen nga energjitë e ripërtëritshme”, thotë Sommer. “Dhe nëse ndërtojnë sisteme të reja energjetike me këtë rast, sigurisht që ato mund të shfrytëzohen më vonë për popullsinë atje.”

Marrë nga DW

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

sport sport katar kupa e botes stadium katar kupa e botes stadium


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin