LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI: Mbështetja e SHBA tek kontraktorët kontribuoi në dështimin e misionit në Afganistan

14 September 2021, 09:34 Nga DOSJA
STUDIMI: Mbështetja e SHBA tek kontraktorët kontribuoi në

ASSOCIATED PRESS – Një studim i publikuar të hënën tregon se gati gjysma e 14 trilionë dollarëve të shpenzuar nga Pentagoni që nga 11 shtatori kanë shkuar për kontraktorët e korporatave fitimprurëse të mbrojtjes. Është ky studimi i fundit që argumenton se mbështetja e Shteteve të Bashkuara tek korporatat private për angazhime në zona të luftës, të cilat dikur kryheshin nga trupat ushtarake, kontribuan në dështimin e misionit në Afganistan.

Në luftërat e zhvilluara pas 11 shtatorit, korporatat amerikane të kontraktuara nga Departamenti i Mbrojtjes jo vetëm që u morën me logjistikën e veprimeve të tilla si funizimet me karburant apo ushqime, por kryen detyra të rëndësishme të misionit si trajnimet dhe pajisjen e forcave afgane të sigurisë që u rrëzuan pasi talebanët përparuan në Kabul.

Brenda disa javësh, dhe para se ushtria amerikane të përfundonte tërheqjen e saj nga Afganistani, talebanët shkatërruan lehtësisht një qeveri dhe ushtri afgane për të cilat amerikanët kishin shpenzuar 20 vjet dhe miliarda dollarë për t’i ngritur. Presidenti Joe Biden fajësoi plotësisht vetë afganët. “Ne u dhamë atyre çdo shans”, tha ai muajin e kaluar. “Ajo që ne nuk mund t’u siguronim, ishte vullneti për të luftuar”.

Por William Hartung, autori i studimit të publikuar të hënën nga projekti ‘Kostot e Luftës’ i Universitetit Brown dhe Qendra për Politikat Ndërkombëtare, dhe ekspertë të tjerë thonë se është e rëndësishme që amerikanët të analizojnë se çfarë roli luajti mbështetja tek kontraktorët privatë në luftërat e pas 11 shtatorit. Në Afganistan, kjo përfshinte kontraktorët që thuhet se paguan para për kryetarët e fiseve dhe vetë talebanët për të siguruar mbrojtje, ndërsa Departamenti i Mbrojtjes këmbënguli që forcat ajrore afgane të pajiseshin me helikopterë të sofistikuar Blackhawk dhe avionë të tjerë që pak dinin t’i mirëmbanin, përveç kontraktorëve amerikanë.

“Nuk janë vetëm pagesat skandaloze,” tha zoti Hartung, drejtor i programit të armëve dhe sigurisë në Qendrën për Politikat Ndërkombëtare, për rastet kur mbështetja e Pentagonit tek kontraktorët ishte e gabuar. “Por fakti që kjo mbështetje minoi misionin dhe vuri trupat në rrezik është edhe më skandaloz.”

Në fillim të këtij viti, para se Presidenti Biden të fillonte tërheqjen përfundimtare amerikane, në Afganistan dhe në Irak kishte shumë më tepër kontraktorë sesa trupa amerikane.

Një studim tjetër i projektit Kostot e Luftës llogarit se Shtetet e Bashkuara patën rreth 7,000 ushtarë dhe 11,000 kontraktorë që gjetën vdekjen në të gjitha konfliktet pas 11 shtatorit.

Këshilli i Shërbimeve Profesionale, një organizatë që përfaqëson bizneset që marrin kontrata me qeverinë amerikane, citoi një shifër më të ulët të marrë nga Departamenti Amerikan i Punës ku thuhet se gati 4,000 kontraktorë federalë janë vrarë që nga viti 2001.

Një zëdhënëse vuri në dukje një deklaratë muajin e kaluar nga presidenti i organizatës, David J. Berteau: “Për gati dy dekada, kontraktorët qeveritarë kanë ofruar mbështetje të gjerë dhe thelbësore për forcat amerikane dhe aleate, për ushtrinë afgane dhe elementë të tjerë të qeverisë afgane, dhe për ndihmë humanitare dhe ekonomike të zhvillimit”.

Zyrtarët amerikanë pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, përfshinë kontraktorët privatë si një pjesë thelbësore e përgjigjes ushtarake amerikane.

Kjo filloi me nënpresidentin e atëhershëm Dick Cheney, ish-drejtues ekzekutiv i kompanisë Halliburton. Halliburton mori më shumë se 30 miliardë dollarë për të ndihmuar në ngritjen dhe drejtimin e bazave ushtarake, ushqimin e trupave dhe kryerjen e punëve të tjera në Irak dhe Afganistan deri në vitin 2008, thuhet në studim. Zoti Cheney dhe kontraktorët e mbrojtjes argumentuan se mbështetja tek kontraktorët privatë për punën që anëtarët e shërbimit kishin bërë në luftërat e mëparshme do të lejonte për një prani ushtarake amerikane më të pakët në numër që do të ishte më efikase dhe me kosto më të mirë.

Deri në vitin 2010, shpenzimet e Pentagonit ishin rritur me më shumë se një të tretën, pasi Shtetet e Bashkuara zhvilluan luftëra të dyfishta në Irak dhe Afganistan. Në Amerikës e pas 11 shtatorit, politikanët u përpoqën të tregonin mbështetje për ushtrinë në një vend që ishte shumë më i ndërgjegjshëm për sigurinë.

“Çdo anëtar i Kongresit që nuk voton për fondet që na duhen për të mbrojtur këtë vend, do të jetë duke kërkuar një punë të re pas nëntorit”, citohet të ketë thënë Harry Stonecipher, atëherë zëvendëspresidenti i kompanisë Boeing, disa muaj pas sulmeve për gazetën The Wall Street Journal.

Gati një e treta e kontratave të Pentagonit shkoi vetëm për pesë furnizues të armëve. Sipas studimit, për shembull paratë që Lockheed Martin mori vetëm nga kontratat e Pentagonit vitin e kaluar fiskal ishte një herë e gjysmë sa i gjithë buxheti i Departamentit të Shtetit dhe Agjencisë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar.

Pentagoni nënshkroi më shumë kontrata sesa mund të mbikëqyrte, thanë ligjvënësit dhe hetuesit specialë të qeverisë.

Studimi sjell si shembull një zyrtar të Partisë Republikane në Florida i cili fitoi miliona dollarë kur SHBA dha një kontratë të një lloji të veçantë për furnizimin me karburant nga Jordania në Irak. Vdekja e të paktën 18 anëtarëve të shërbimit nga instalimet elektrike me difekt në bazat ushtarake në Irak, disa prej të cilave u bënë nga kontraktorët kryesorë Kellogg, Brown dhe Root, ishte një nga shumë rastet kur hetimet e qeverisë vunë në dukje logjistikë dhe punë rindërtimi të dobët.

Fitorja mahnitëse e talebanëve muajin e kaluar në Afganistan po tërheq tani vëmendjen për pasoja edhe më të rënda: shkalla në të cilën Shtetet e Bashkuara u mbështetën tek kontraktorët mund të ketë rritur vështirësitë e forcave afgane të sigurisë.

Jodi Vittori, një ish-nënkolonele e Forcave Ajrore dhe studiuese për korrupsionin dhe shtetet e brishta në Fondacionin Carnegie Endowment for International Peace, që nuk është përfshirë në studim, tregon këmbënguljen e Shteteve të Bashkuara që forcat ajrore afgane të përdornin helikopterë të prodhuar nga SHBA. Afganët preferonin helikopterët rusë, të cilët ishin më të lehtë për t’u fluturuar, mund të mirëmbaheshin nga afganët dhe ishin të përshtatshëm për relievin e thyer të Afganistanit.

Kur kontraktorët amerikanë u tërhoqën me trupat amerikane këtë pranverë dhe verë, duke marrë njohuritë e tyre se si të mirëmbanin avionët, udhëheqësit kryesorë afganë u ankuan kjo i kishte privuar ata nga një avantazh thelbësor ndaj talebanëve.

Zoti Hartung gjithashtu vë në dukje korrupsionin e krijuar nga miliarda dollarë që Shtetet e Bashkuara derdhën në Afganistan si një arsye kryesore që qeveria e Afganistanit e mbështetur nga SHBA humbi mbështetjen popullore dhe luftëtarët afganë humbën moralin.

Hillary Clinton, ndërsa ishte sekretare e Shtetit nën Presidentin Barack Obama, akuzoi kontraktorët e mbrojtjes të rrezikuar në zonat e luftës se po përdornin pagesat për grupet e armatosura, duke i bërë paratë e mbrojtjes një nga burimet më të mëdha të financimit për talebanët.

Shtetet e Bashkuara gjithashtu u mbështetën, pjesërisht, tek kontraktorët e mbrojtjes për të kryer një nga detyrat më qëndrore për shpresat e suksesit në Afganistan – duke ndihmuar në ngritjen dhe trajnimin e një ushtrie afgane dhe forcave të tjera të sigurisë që mund t’u rezistojnë grupeve ekstremiste dhe kryengritësve, përfshirë talebanët.

U duk qartë, tha ekspertja Vittori, se ishin komandot afgane të cilët ishin trajnuar nga forcat e operacioneve speciale amerikane dhe të tjerët ata që bënë shumicën e luftimeve kundër talebanëve muajin e kaluar.

Duke u mbështetur më pak tek kontraktorët privatë dhe më shumë tek ushtria amerikane si në luftërat e kaluara, Shtetet e Bashkuara mund t’i kishin shanset më të mira për fitore në Afganistan, vuri në dukje zonja Vittori. Ajo tha se kjo do të kishte nënkuptuar që presidentët amerikanë të pranonin rreziqet politike për të dërguar më shumë trupa amerikane në Afganistan dhe të merrnin parasysh pasojat e më shumë viktimave nga radhët e trupave amerikane.

“Përdorimi i kontraktorëve i lejoi Amerikës të luftonte një luftë që shumë amerikanë e kishin harruar se po e luftonin,” tha zonja Vittori./ Marrë nga VOA.

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota mbeshtetja e pentagonit te kontraktoret mbeshtetja e pentagonit te kontraktoret

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin