LIVE UPDATES
Bota

Testi i ri për Erdogan: Çfarë rrezikohet nga zgjedhjet lokale turke?

1 April 2019, 13:35 Nga DOSJA
Testi i ri për Erdogan: Çfarë rrezikohet nga zgjedhjet lokale

Stamboll, Turqi – Miliona votues turq po përgatiten të zgjedhin kryetarët e bashkive dhe zyrtarët lokalë më 31 mars në një garë të parë si një provë e re për partinë qeverisëse të Presidentit Rexhep Tayip Erdogan, në prag të krizës së vitit të kaluar të monedhës.

Fushata në Stamboll u duk qartë vetëm pak javë para sondazheve, me diskutime politike që intensifikoheshin në qytetin më të madh të vendit. Partitë politike po bëjnë përpjekjet e tyre të fundit për të arritur tek votuesit, duke ngritur çështje kombëtare dhe lokale gjatë zgjedhjeve dhe duke kërkuar votën e tyre të drejtë në sheshet dhe rrugët e kryeqytetit të Turqisë.

Përveç kryetarëve të bashkive dhe të rretheve, më tepër se 57 milionë votues të regjistruar në Turqi pritet të zgjedhin anëtarët dhe drejtuesit e këshillave të lagjeve. Partia e Drejtësisë dhe Zhvillimit e drejtuar nga Erdogan ka bashkuar duart me ish-aleatin e saj në dy sondazhet e mëparshme, Partia e Lëvizjes Nacionaliste ekstremiste të djathtë, në një bllok të njohur si Aleanca Popullore.

Të dyja aleancat kanë dalë me dhjetra kandidatë të përbashkët për bashkinë në 81 krahina të Turqisë. Stambolli dhe kryeqyteti, Ankaraja janë parë si arena më intensive për të luftuar për të dy aleancat.

Al Jazeera shqyrton çështjet kryesore që dominojnë axhendën politike para sondazheve kritike.

Rënia ekonomike

Ekonomia turke është goditur rëndë që kur lira turke ka rënë ndjeshëm ndaj dollarit amerikan vitin e kaluar, duke humbur aq sa 40 % të vlerës së saj mes shqetësimeve makroekonomike dhe strukturore, shqetësimeve të investitorëve mbi pavarësinë e Bankës Qendrore dhe një spazme diplomatike me SHBA-të.

Edhe pse lëvizja e qeverisë për të rritur normat e interesit ndihmoi monedhën të rimarrë vlerën e saj, gjithashtu shkaktoi një rënie masive të kredive bankare dhe një humbje të besimit të biznesit. Monedha ka ushtruar presion mbi bizneset e goditura nga borxhi në valutë, ndërkohë që inflacioni i lartë ka ulur fuqinë blerëse të qytetarëve, duke frenuar shpenzimet e konsumit.

Produkti i brendshëm bruto (GDP) për frymë, ra në 9,632 dollarë në vitin 2018 nga 10,597 dollarë në vitin 2017 me çmime nominale për shkak të rrëzimit të monedhës turke.

Qeveria turke, përballë inflacionit të lartë përpara sondazheve lokale, ka ngritur zyra nëpër komuna për të shitur fruta dhe perime me çmime më të ulëta se norma e tregut, meqë qeveria fajësoi spekullatorët dhe ndërmjetësit për çmimet e skajshme.

“Qeveria sheh problemet ekonomike me të cilat përballen njerëzit e zakonshëm dhe po përpiqet të ndihmojë përmes këtyre tezgave ushqimore. Nuk shoh ndonjë dëm me këto tenda. Ata janë të vendosur për të ndihmuar qytetarët,“- tha për Al Jazeeran, Nedime Sahin, një amvise 36 vjeçare.

Por Faruk Kuzu, një student 22-vjeçar, nuk u pajtua me idenë: “Kjo nuk do të rregullojë asgjë. Qeveria po u jep njerëzve ushqim të lirë për të fituar vota në zgjedhjet lokale, ndërkohë që ekonomia e përgjithshme po vuan”.

Lodhja

Zyrtarët e qeverisë pranojnë se problemet me të cilat ballafaqohet ekonomia duhet të adresohen, por pretendojnë se votuesit ende besojnë se qeveria dhe kryetarët e bashkive të saj do t’i zgjidhin ato.

“Ne e dimë se disa nga votuesit tanë nuk janë të kënaqur me zhvillimet e fundit ekonomike. Nuk mund ta injorojmë këtë,“- tha për Al Jazeera, Yasin Aktay, një këshilltar i Erdoganit.

Erdogan, i cili ka qeverisur vendin si kryeministër dhe pastaj president që nga viti 2003, ka çuar në tranzicion dhe rritje ekonomike të tregut në zhvillim. Opozita, nga ana tjetër, thotë se qeveria duhet të fajësohet për gjendjen aktuale ekonomike dhe për përpjekjet për ta mbuluar atë.

Gamze Akkus Ilgezdi, nënkryetarja e CHP, beson se nuk është e mundur që një qeveri që e udhëhoqi vendin për 17 vjet dhe krijoi krizën e tanishme ekonomike, do të jetë e gatshme për ta zgjidhur atë.

“Turqia nuk e ka ndier kurrë varfëri, njerëzit blejnë vetëm nevoja thelbësore nga sende ushqimore, njerëzit duan veprime nga ata që mbajnë pushtetin, jo premtime dhe sigurisht nuk besojnë se zgjidhja qëndron në këtë qeveri“,-tha ajo për Al Jazeera.

Në vitin 2017, vetë Erdogan tha se Partia AK po vuante nga ajo që ai e quajti “lodhje metalike” dhe i detyroi disa kryebashkiakë dhe zyrtarë të jepnin dorëheqjen pasi një referendum që u zhvillua vendosi që në krye të shkonte presidenti.

Disa qytetarë besojnë se mungesa e alternativave ndaj AK-së është një kontribues i madh në suksesin e saj.

“Nuk është se partia udhëheqëse është duke bërë mirë, por ka pasur beteja të brendshme brenda CHP, të cilat bëjnë që njerëzit të votojnë për Partinë AK, në vend të kësaj. Gjithashtu, ajo është e vetmja parti që luan rol udhëheqës në dy dekadat e fundit,“-tha Beyazit Kocaoglu, një student universitar 24-vjeçar, për Al Jazeera.

Debati mbi ‘mbijetesën’ e shtetit.

Diskutimet politike mbi “beka” të shtetit, që do të thotë mbijetesa dhe qëndrimi në gjuhën e vjetër turke, i referohen kërcënimeve të brendshme dhe të jashtme ndaj shtetit turk dhe në përgjithësi janë ngritur nga zyrtarë qeveritarë për të kritikuar partitë e opozitës.

Zyrtarët e Partisë AK pretendojnë se partitë në Aleancën e Kombeve po bashkëpunojnë me Partinë e Demokracisë Popullore pro-kurde (HDP), të cilën ata thonë se është krah politik i Partisë së Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), të paligjshëm, një grup që ka luftuar Turqinë për pavarësi dhe pastaj autonomi për më shumë se 30 vjet. Udhëheqësit e Aleancës së Kombeve kanë mohuar këto pretendime.

HDP, e cila ka mohuar të ketë lidhje me PKK, ka vendosur të mos paraqesë asnjë kandidat në gjashtë provincat më të mëdha të Turqisë: Stamboll, Ankara, Izmir, Bursa, Antalya dhe Adana. Përkundrazi, ajo ka mbështetur kandidatët që konkurrojnë kundër Aleancës Popullore të Erdoganit.

Aleanca e Kombit e quan debatin “beka” një përpjekje të qeverisë për të larguar vëmendjen nga kriza ekonomike.

“Kjo është pjesë e retorikës së qeverisë që ka për qëllim polarizimin e shoqërisë sonë. Turqia nuk ka ndonjë problem” beka “, problemet e Turqisë kanë të bëjnë me ekonominë, prodhimin dhe mirëqenien”, -tha Ilgezdi i CHP, për Al Jazeera.

Partia AK gjithashtu thotë se opozita kryesore e CHP po bashkëpunon me organizimin e jashtëligjshëm të predikuesit dhe biznesmenit, Fethullah Gulen, i fajësuar për një përpjekje të dështuar të grushtit të shtetit në korrik 2016 që vrau qindra njerëz.

Zyrtarët e CHP kanë quajtur një mënyrë të përsëritur pretendimet e pabazuara. Ata thonë se anëtarët e lëvizjes Gulen, një ish- aleat i Partisë AK, kanë qenë duke krijuar “një shtet paralel” brenda burokracisë civile dhe ushtarake dhe duke ndjekur axhendën e tyre. Gulen, i cili jeton në mërgim në SHBA, hedh poshtë të gjitha pretendimet.

Dhjetëra mijëra njerëz janë arrestuar dhe nëpunësit civilë janë pezulluar ose janë shkarkuar nga lidhje të dyshuara me Gulenin që nga viti 2016. Një gjendje e jashtëzakonshme e imponuar pas grushtit të dështuar nga korriku i vitit 2016.

Zyrtarët thonë se, përveç kërcënimeve të brendshme si PKK dhe lëvizja Gulen, qeveria përballet me kërcënime të shumta nga jashtë, duke përfshirë vendet që kanë mbështetur opozitën në zgjedhjet e kaluara dhe po përpiqen të minojnë Partinë AK.

“Zgjedhjet e kaluara janë përdorur si instrumente nga fuqitë e huaj si dhe nga grupet e brendshme për të ndërhyrë në politikën kombëtare turke. Përpjekja e grushtit të shtetit, terrori i PKK dhe rritja e ekstremit të djathtë në Perëndim kanë kontribuar për këtë,“- tha Aktay për Al Jazeera .

Komunat e besuara.

Pas armëpushimit dhe bisedimeve midis PKK-së dhe shtetit u prishën në korrik 2015, kur në rajonin juglindor, i mbizotëruar nga kurdët plasi dhuna dhe disa qytete anembanë vendit dëshmuan për sulme me bomba. Dhuna më pas është zvogëluar pasi u kryen operacionet kryesore të sigurisë në rajon. Qeveria ka ndaluar qindra zyrtarë të HDP-së për “akuza terrorizmi” që nga ajo kohë dhe vendosi njerëz të besuar në shumicën e komunave të qytetit dhe të bashkive të mbajtura nga HDP nën sundimin e emergjencës.

Gjatë fushatave zgjedhore, zyrtarët e qeverisë, duke përfshirë Erdogan, thanë se mund të bëjnë të njëjtën gjë nëse kandidatët e lidhur me “terrorizmin” pretendojnë zyrën në sondazhet e ardhshme, por zyrtarët e HDP thanë se kjo nuk ishte e lehtë pasi gjendja e jashtëzakonshme nuk ishte më në fuqi.

Yasin Aktay i Partisë AK, beson se njerëzit në Turqinë juglindore janë të kënaqur me shërbimet e mirësjelljes dhe paqen pas viteve të dhunës, edhe pse qeveria duhej të largonte kryetarët e zgjedhur për të arritur këtë gjatë kulmit të akteve terroriste.

Përshtati në shqip L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota partia e drejtësisë dhe zhvillimit rexhep tayip erdogan zgjedhjet ne turqi partia e drejtësisë dhe zhvillimit rexhep tayip erdogan zgjedhjet ne turqi


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin