LIVE UPDATES
Bota

The Guardian: A po e bën më vdekjeprurëse koronavirusin ajri i ndotur? 

21 May 2020, 17:27 Nga DOSJA
The Guardian: A po e bën më vdekjeprurëse koronavirusin ajri i

BOTË- Pacientët e infektuar me Covid-19 kanë dy herë më shumë të ngjarë të kenë pasur sëmundje para-ekzistuese të frymëmarrjes dhe tre herë më shumë mundësi të kenë pasur probleme kardiovaskulare. Dhe studimet e cilësisë së ajrit kanë treguar që ndotja e ajrit dëmton zemrën dhe mushkër

Pra, a është ajri i ndotur, i cili tashmë vret të paktën 7 milion njerëz në vit, duke e bërë më vdekjeprurse pandeminë e koronavirusit?

“Ne nuk kemi prova që lidhen drejtpërdrejt me vdekshmërinë, por ne e dimë se nëse jetoni në ambjente ku ajri është i ndotur keni më shumë mundësi për t’u prekur më rëndë nga virusi,” tha Dr. María Neira, drejtorsha e shëndetit publik në Organizatën Botërore të Shëndetit.

Ndotja gjithashtu dobëson mushkëritë, duke e bërë potencialisht më të lehtë kapjen e virusit. Gjithashtu grimcat e ndotjes mund të ndihmojnë bartjen e virusit në distanca më të largëta. Këto gjetje fillestare shkaktojnë shqetësim dhe mund të luajnë një rol vendimtar për të na ndihmuar që të luftojmë përhapjen e pandemisë.

Një studim amerikan, në Universitetin Harvard, zbuloi se ndotja e ajrit është e lidhur me nivelet më të larta të vdekjeve nga Covid-19 në të gjithë vendin.  Në Itali, u zbulua koronavirus në mostrat e ajrit të ndotur dhe është duke u hetuar nëse kjo mund të bënte që virusi të udhëtonte në distanca më të gjata.

Një tjetër analizë e 120 qyteteve kineze e botuar në një revistë gjithashtu gjeti një lidhje të rëndësishme, midis ndotjes së ajrit me rastet e Covid-19, shkallën e vdekjeve dhe përhapjen e sëmundjes. Në Londër, studiuesit identifikuan një korrelacion midis nivelit të vdekjeve dhe ndotjes së ajrit në qarqe të ndryshme të qytetit.

Sidoqoftë, jo të gjithë shkencëtarët e ndotjes së ajrit pajtohen që kërkimi duhet të ndiqet me shpejtësi, teksa pandemia ende është duke u zhvilluar, por përkundrazi duhet të presim, qoftë me muaj apo vite, për të qenë të sigurt në rezultatet.

Prof Mark Goldberg, në Universitetin McGill në Kanada, i cili ka kritikuar studimin e Harvardit, tha:

Unë nuk kam asgjë kundër hipotezës që lidh ndotjen e ajrit dhe Covid-19, është shumë e besueshme. Por nëse bëni një studim të mbushur me paragjykime të mundshme, nuk po i bëni mirë publikut duke e botuar. Lobistët e karburanteve thjesht do të thonë: “Epo, pse duhet të besojmë atë që bëni ju?”

Prof Francesca Dominici, e cila drejtoi studimin në Harvard, nuk ra dakort: Unë mendoj se reagimi i përgjegjshëm nga një shkencëtar është t’i përgjigjet një pandemie duke bërë më të mirën që mundeni me të dhënat që kemi. Kritikat janë të gjitha absolutisht të vlefshme por janë shumë zhgënjyese sepse askush nga ne nuk po përpiqet të anashkalojë sistemin e rishikimit të kolegëve. Pasi të gjitha punimet tona do të rishikohen dhe, natyrisht, për të bërë legjislacionin e ri, puna duhet të jetë më e mirë. Ne e dimë këtë.  

Marrë nga: The Guardian

Përshtati në shqip: A.K.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne bote mark goldberg koronavirusi ne bote mark goldberg

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin