LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super emocionalë’ çelësi i lumturisë?

28 November 2021, 18:07 Nga DOSJA
Vizionarët e botës sonë/ A janë njerëzit ‘super

Melisa e detyron bashkëshortin e saj të shikojë filma para saj për të parë nëse ajo do të jetë në gjendje të përballojë ndonjë dhunë, lëndim apo frikë. Kur fëmijët e tyre sjellin nipërit dhe mbesat, ajo duhet të tërhiqet në një dhomë tjetër, sepse “të qeshurat e tyre të forta, të folurit për njëri-tjetrin, sharjet dhe aroma e tyre e pushtojnë.  Lucia thotë se mund të ndiejë çdo fibër të rrobave të saj dhe ndonjëherë ndihet sikur çdo gjë e gudulis ose e bezdis.

“Unë e di se jam shumë e ndjeshme për këtë botë,” thotë Lena, e cila nuk mund të përballojë turmat apo dritat e ndezura.

Lena, Melissa dhe Lucia të gjithë do ta përshkruanin veten si “shumë të ndjeshme”, një etiketë që mund të aplikohej deri në 20% prej nesh, sipas psikologes me qendër në SHBA, Elaine Aron, e cila filloi të studionte ndjeshmërinë e lartë në fillim të viteve ’90.

“Kur informacioni shkon tek këta njerëz, ata e përpunojnë atë shumë më thellë dhe më hollësisht. Ata priren të marrin shumë më tepër informacion nga shumë lloje të ndryshme stimujsh. Dhe pastaj ata po e përpunojnë atë më thellë sesa një person jo i ndjeshëm dhe për shkak se po marrin kaq shumë në të njëjtën kohë, ata mund të bëhen shumë më tepër të stimuluar, të tepruar dhe të mbingarkuar,” shpjegon Genevieve von Lob, një psikologe klinike që punon me shumë njerëz, veçanërisht fëmijët.

Mbi 300 mijë njerëz shkruajnë për ndjenjën e lodhjes nga aftësia e tyre për t’u përshtatur me emocionet e njerëzve të tjerë, ose të rraskapitur nga puna në zyra ose një vizitë në supermarket.  Disa njerëz raportuan se mbanin kufje “për të bllokuar botën” dhe shmangnin mediat sociale që një fjalë e keqe t’ua prishte ditën ose javën. Kritikat në punë mund të qëndrojnë me ta për vite të tëra, parfumi i njerëzve të tjerë duket si një sulm dhe marrëdhëniet mund të jenë të ndërlikuara.

“Është e vështirë t’i shpjegosh dikujt pse zhurma dhe drita e televizorit në mëngjes ndihet si të të godasin me grusht në fytyrë, ose pse zhurma e tyre e preferuar më bën të dua të qaj, pa tingëlluar si një person i çmendur.  Do të doja të mos isha një person shumë i ndjeshëm – kjo e ka bërë jetën time shumë më të vështirë”, shkroi një grua.

Si rezultat, shumë njerëz shumë të ndjeshëm kanë vetëbesim të ulët.

“Shpesh ata mund të jenë ngacmuar në shkollë. Shoqëria priret ta shohë atë si një dobësi dhe ata mund t’i marrin këto etiketa si ‘i brishtë’ ose ‘tepër emocional’. Unë mendoj se njerëzit që janë shumë të ndjeshëm shpesh mund të ndihen të vetmuar dhe të keqkuptuar, dhe jo normalë. Bota ndihet shumë e ashpër, shumë e zhurmshme për ta. Nuk është për t’u habitur që ata luftojnë të pranojnë veten dhe përpiqen të vlerësojnë dhuratat e tyre për shkak të mesazheve që kanë marrë.”

Por ndërsa bota jonë e zhurmshme, e furishme, gjithmonë aktive mund të jetë një vend që nuk fal, ka njëfarë shprese. Kuptimi ynë se çfarë do të thotë të jesh shumë i ndjeshëm dhe si të përballesh me efektet anësore të pakëndshme po rritet. Vetë-pranimi është çelësi.

Ndjeshmëria e lartë është e lindur dhe nuk është diçka për t’u diagnostikuar ose “trajtuar”, megjithëse njerëzit mund të mësojnë mekanizmat e përballimit kur jeta bëhet dërrmuese. Për shkak se ata kanë emocione më intensive, atyre u duhet kohë për të përpunuar emocionet në trupin e tyre, kështu që lëvizja mund të jetë me të vërtetë e dobishme,  shëtitjet, kikboksi ose kërcimi ose joga, pavarësisht nga lloji i lëvizjes që u pëlqen. Për shkak se ata janë njerëz që janë mendimtarë të thellë, ata kanë botë të brendshme shumë të pasura dhe është me të vërtetë e rëndësishme për ta që të kenë ato lloj lidhjesh kuptimplota dhe të thella në marrëdhëniet e tyre.

Sepse të qenit shumë i ndjeshëm është një forcë – ose një “superfuqi”, siç e kanë thënë më shumë se një të anketuar.

“Përparësitë janë se më bën një dëgjues vërtet të mirë, të mirë në bisedë. Unë jam në gjendje të gjej lehtësisht kuptimet themelore, jam shumë intuitive dhe kam një jetë të brendshme të pasur me një fjalor të fortë emocional”, thotë Samira.

Të tjerë raportojnë se dëgjojnë nuanca në muzikë që një personi mesatar mund t’i mungojë, ose janë thellësisht empatik me miqtë. Njerëzit shumë të ndjeshëm priren të vërejnë gjëra në mjedis që mund t’u kalojnë të tjerëve dhe të marrin më shumë vesh nga artet. Ka pasur një pyetje nëse ndjeshmëria e lartë është një shenjë e autizmit, por Michael Pluess, profesor i psikologjisë zhvillimore dhe studiues i ndjeshmërisë në Universitetin Queen Mary të Londrës, thotë se, megjithëse të dyja kanë një sistem shqisor më të përgjegjshëm, “ndjeshmëria dhe autizmi janë ndoshta dy gjëra mjaft të ndara”

Në fakt, mund të jetë pikërisht ajo që na nevojitet, nëse shoqëria do të mund të njihte dhe të ushqente njerëzit me këto tipare. Ata shpesh janë njerëz krijues, kështu që ata mund të jenë vizionarët e botës sonë  ata vijnë me mënyra të ndryshme të të menduarit nga rryma kryesore. Ata kanë një ndjenjë shumë të fortë drejtësie dhe janë dëgjues shumë të mirë dhe vënë në dyshim rregullat që nuk kanë kuptim. Ata janë shumë të ndërgjegjshëm, sepse shikojnë detaje. Ne kemi nevojë për këto lloj aftësish dhe ndërgjegjësimi në botë për momentin.

Reagimi i vazhdueshëm ndaj pandemisë dhe emergjenca klimatike janë të dyja fusha jetike që mund të përfitojnë nga aftësitë e njerëzve shumë të ndjeshëm pasi ata mund të përdorin pasionin e tyre, njohuritë e tyre intuitive dhe vetëdijen e tyre për të qenë pjesë e zgjidhjes.

Marrë nga The Guardian

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

psikologji psikologji mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik mbindjeshmeria psikologe psikologji psikologjia e fëmijës studimi psikologjik

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin