LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhje presidenciale në Kroaci: Shou në vend të politikës

22 December 2019, 15:13 Nga DOSJA
Zgjedhje presidenciale në Kroaci: Shou në vend të politikës

Të dielën kroatët zgjedhin kreun e ri të shtetit. Ende është e hapur, se cili kandidat kalon në balotazh. Sido që të jetë politika e Kroacisë nuk ka për të ndryshuar shumë.

Gjestet emocionale, shprehja e patosit kombëtar-patriotik janë të zakonshme për presidenten kroate, Kolinda Grabar-Kitarović. Ajo gjithmonë do të dëshmojë afrinë me popullin, dashurinë e saj të pafund për vendin. Kujtojmë pamjet e paharrueshme të Kampionatit Botëror vitin e kaluar, kur ajo me javë u prezantua si një tifoze e zjarrtë e ekipit kombëtar kroat, e veshur me ngjyrat e bardha e të kuqe, si lojtarët e kombëtares e me fytyrë të qeshur.

As lotët e saj para kamerave gjatë një vizite në Vukovar nuk i harron kush në Kroaci, një qytet që në vitet e luftës, vitet 90-të gati u shkatërrua i gjithi. Publikun e saj ajo e përshëndet me dëshirë më fjalët: „Përshëndes çdo zemër që rreh për Kroacinë tonë të mrekullueshme, dhe çdo shpirt që jeton për këtë vend.”

Politika si shou

Paraqitje të tilla publike, kaq emocionale, nuk zhvillohen vetëm për shkak të fushatës aktuale presidenciale, thotë Žarko Puhovski, analist politik nga Zagrebi. „Në 5 vitet e presidencës së saj, Grabar-Kitarović nga funksioni i saj si presidente kroate zhvilloi një shou, një telenovelë pa fund.”

Që në fillim ajo kërkoi të afrohej me figurat e njohura kroate, qofshin lojtarë futbolli, aktorë apo këngëtarë”, thotë Puhovski. Vetëm në kohët e fundit, ajo u përpoq të tregojë më shumë distancë me partinë nga vjen, „Bashkësia Demokratike Kroate”, HDZ. Por edhe këtë tentativë e la, kur kuptoi, se ka nevojë për mbështetjen e partisë për t’u zgjedhur sërish. „Në këtë kuptim ajo ka qenë një presidente e dobët dhe pa sukses.”

Fushatë zgjedhore pa programe

Por në përpjekjen për bulevardizimin e politikës, presidentja nuk është vetëm. Edhe konkurrentët me më shumë shanse përdorin po këtë retorikë dhe politikë. Ish-kryeministri, Zoran Milanovic nga spektri i majtë-liberal politik bie në sy me përpjekjet e tij për të balancuar nga ana historike ustashët, fashistët kroatë në Luftën e Dytë Botërore dhe partizanët antifashistë. Kurse Miroslav Škoro, që përpiqet të fitojë vota në spektrin e djathtë të shoqërisë, ka bërë të ditur, se do të amnistojë nga burgu një komit të viteve 90-të të dënuar për krime lufte, sepse ai nuk është në gjendje të mirë në burg. Një program politik të qëndrueshëm nuk ka paraqitur asnjë kandidat gjatë fushatës zgjedhore. Përqëndrimi i tyre është tek mobilizimi i zgjedhësve përmes emocionalizimit, shpesh përmes parullave pa përmbajtje.

Përgjegjësi të kufizuara

Kjo ka të bëjë sigurisht edhe me atë që funksioni i presidentit në Kroaci është më shumë përfaqësues. „Ai krahasohet me rolin e presidentit gjerman, por me një dallim të madh: presidenti apo presidentja në Kroaci zgjidhet drejtpërdrejt, dhe ka me këtë një legjitimim më të fortë se në Gjermani”, thotë politologu.

Me këtë krijohet edhe përshtypja, sikur presidentët në Kroaci munden të ndikojnë më shumë, se bëhet në realitet. „Këtë e besonte edhe Grabar-Kitarović para pesë vjetësh dhe premtoi mrekulli, që as nuk mund t’i realizonte, pasi pushteti operativ është në duart e qeverisë dhe kryeministrit. Presidenti/tja është kreu i forcave të armatosura, sidomos në raste lufte, mund të emërojë apo shkarkojë gjeneralë, dhe bashkë me kreun e qeverisë mund të emërojnë ambasadorët dhe të kontrollojnë shërbimet sekrete.”

Përtej kësaj, presidentët mund të prekin tema të caktuara të shoqërisë, të thonë fjalën e tyre në diskursin publik dhe të japin impulse. Këtë nuk e ka bërë Grabar-Kitarović në pesë vitet e kaluara, edhe kandidatët e tjerë e kanë mënjanuar këtë.

Politika e jashtme e kontestuar

Sipas kushtetutës, presidenti kroat ka një masë të caktuar autonomie në politikën e jashtme. Këtë e ka përdorur edhe Grabar-Kitarović. Ajo sheh si arritje të saj të ashtuquajturën “Iniciativa e Tre Deteve”, si një përpjekje për marrëdhënie më të ngushta me vendet e Balltikut, Detit të Zi dhe Adriatikut. Sipas saj, ajo e ka nxjerrë me këtë Kroacinë nga rajoni i Ballkanit dhe e ka çuar drejt Europës Qendrore.

Por me fqinjët e saj, Kolinda Grabar-Kitarović nuk ka vepruar gjithmonë në frymën e marrëdhënieve të mira fqinjësore. Në Bosnje-Hercegovinë ajo i sheh të kërcënuara interesat kroate dhe përdor çdo mundësi për të kritikuar shumicën boshnjake-myslimane. Gjatë një vizite në Izrael ajo e cilësoi Bosnjen një “vend jo të stabilizuar”, që “në masë të caktuar ndodhet nën influencën e islamit militant” dhe paralajmëroi nga rreziku i “të kthyerve të IS-it”. Prova për këto pretendime të saj megjithatë ajo nuk dha. Megjithatë duhet shtuar, se në lidhje me vendin e dikurshëm armik në luftë, Serbinë ajo është përpjekur për një normalizim të marrëdhënieve, shpesh edhe kundër rezistencës në radhët e saj.

Pushteti është diku tjetër

Në fund të fundit beson Puhovsku nuk është shumë e rëndësishme, se kush i fiton zgjedhjet presidenciale në Kroaci, sepse pushteti është diku tjetër, në duart e presidentit kroat, Plenković, që në të njëjtën kohë është edhe kreu i partisë, HDZ. Drejtuesit e rinj kjo parti i zgjedh në pranverën e ardhshme. „E nëse Kolinda Grabar-Kitarović dështon të rizgjidhet, kjo dobëson edhe Plenković”, është i mendimit Puhovski. Sepse ajo në të vërtetë është “kandidatja e tij”.

Marrë nga DW

(f.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

rajoni rajoni zgjedhjet presidenciale ne kroaci zgjedhjet presidenciale ne kroaci

Sondazh

Bota 21 December 2019, 11:42

Trump i vendos sanksione gazsjellësit gjermano-rus

SHBA- Në një ceremoni në bazën ushtarake ajrore, Andrews në Uashington, presidenti amerikan, Donald Trump nënshkroi buxhetin e ri ushtarak, në të cilin janë pla...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin