LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Zyrtarisht në sezonin e vjeshtës, çfarë është ekuinoksi dhe pse ndodh

22 September 2021, 15:00 Nga DOSJA
Zyrtarisht në sezonin e vjeshtës, çfarë është

SHQIPERI– Dy herë në vit, toka mbulohet në mënyrë të barabartë si nga drita, ashtu edhe errësira. Sot, më 22 shtator, hyjmë në ekuinoksin e dytë dhe të fundit për këtë vit. Për njerëzit në hemisferën veriore ky ekuinoks njofton ardhjen e sezonit të vjeshtës, ndrësa në atë jugore njofton ardhjen e pranverës. Njerëzit që banojnë pranë ekuatorit kanë gati të gjithë vitin 12 orë të barabarta ditë dhe natë, ndaj ndryshimi nuk do të jetë i dukshëm. Ata që banojnë pranë poleve të veriut dhe jugut, në vende si Kanadaja, Norvegjia e Rusia, kanë ndryshime të shumta të zgjatjes së ditës dhe natës gjatë gjithë vitit. Ata kanë netë të gjata e të errëta në dimër dhe verë ku errësira e natës nuk bie thuajse kurrë. Por gjatë ekuinokseve, të gjithë nga poli në pol, mund të shijojnë kohën e barabartë prej 12 orësh të zgjatjes së ditës dhe natës.

Ekuinoksi nuk është tërësisht i barabartë

Megjithatë ekuinoksi nuk është plotësisht i barabartë. Studimet e kryera nga shkencëtarët tregojnë se në varësi të vendit ku ndodhemi në planet marrim pak më shumë dritë sesa errësisrë. Kjo për shkak të mënyrës komplekse të matjes së lindjes së diellit dhe thyerjes së dritës së rrezeve të tij në atmosferën tonë. Lakimi i rrezeve të dritës bën që dielli të shfaqet mbi horizont kur pozicioni aktual i tij është nën horizont. Dita është pak më e gjatë në gjerësi gjeografike më të lartë sesa në ekuator, sepse diellit i duhet më shumë kohë që të lindë dhe të perëndojë sa më shumë që i afroheni poleve.

Pse ndodh ekuinoksi?

Toka rrotullohet përgjatë një linjë imagjinarë që nis nga poli i veriut e zbret në atë të jugut. Kjo linjë që quhet ‘bosht’ na jep ditën dhe natën. Sipas shpjegimeve të NASA-s boshti anon në 23.5 gradë, gjë që pozicionon njërën anë të hemisferës së planetit të marrë më shumë dritë se pjesa tjetër, për gjysmën e orbitimit vjetor rreth diellit. Kjo mospërputhje e rënies së dritës së diellit shkakton stinët. Fundi i qershorit dhe dhjetorit janë periudhat kur efekti është në maksimumin e tij dhe quhet solstic, që tregon dallimet më ekstreme të ditës dhe natës gjatë vitit. Që nga solstici veror, ditët bëhen gradualisht më të shkurtëra dhe netët fillojnë të zgjaten. Kur dita dhe nata arrijnë kohëzgjatjen e barabartë mes njëra tjetrës, ndodh ekuinoksi.

Njerëzit e lashtë i njihnin këto fenomene

Shumë kohë më parë, kur ora, satelitët apo teknologjia moderne nuk ekzistonte ende, njerëzit e lashtë kishin studiuar levizjen e diellit në qiell. Ata ndërtuan në bazë të lëvizjeve të tij monumented he tempuj masivë, të cilët, përtej cdo gjëje, shërbenin si kalendarë që shënonin stinët.

Gjatë ekuinokseve gjithashtu Dritat e Veriut, ose sic njihen ndryshe ‘aurora borealis’ janë më aktive se gjithë pjesën tjetër të vitit.

(i.d.Dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

kuriozitete kuriozitete ekuinoksi i vjeshtes ekuinoksi i vjeshtes


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin