LIVE UPDATES
Aktualitet

Dita Ndërkombëtare e Gruas, pse festohet në 8 mars dhe pse është e rëndësishme?

Por përveç dhuratave që u japim nënave, motrave dhe çdo gruaje të rëndësishme në jetën tonë çfarë simbolizon 8 marsi dhe si nisi kjo festë e rëndësishmë për gratë?

8 March 2024, 08:25 Nga N.F
Dita Ndërkombëtare e Gruas, pse festohet në 8 mars dhe pse
Foto ilustruese

TIRANË- Sot në të gjithë botën festohet Dita Ndërkombëtare e Grave, festë e cila vë theksin tek gratë dhe të drejtat e tyre. Edhe në Shqipëri kjo festë pritet me plot hare dhe sjell edhe ndryshime lehtësisht të dukshme nga përditshmëria jonë.

Ndryshimet shihen që në rrugë të cilat mbushen me buqeta lulesh dhe dhuratash, një opsion edhe për ata që vrapojnë për të kapur punën dhe njëkohëshisht mund tu dhurojnë të dhaurve të tyre një lule. Në 8 mars shihen grupe grashë të cilat gjejnë rastin të kujdesen për vete dhe ti kushtojnë vëmëndje grave të tjera dhe miqësisë së tyre duke dalë nga rutina. Por përveç dhuratave që u japim nënave, motrave dhe çdo gruaje të rëndësishme në jetën tonë çfarë simbolizon 8 marsi dhe si nisi kjo festë e rëndësishmë për gratë?

Si nisi Dita Ndërkombëtare e Gruas?

Dita Ndërkombëtare e Gruas (IWD) u zhvillua nga lëvizja e punës. "Farat" e kësaj dite u mbollën në vitin 1908, kur 15,000 gra marshuan nëpër qytetin e Nju Jorkut duke kërkuar orë më të shkurtra pune, paga më të mira dhe të drejtën e votës. Një vit më vonë, Partia Socialiste e Amerikës shpalli Ditën e parë Kombëtare të Gruas.

Ideja për ta bërë atë një ngjarje ndërkombëtare erdhi nga Clara Zetkin, një aktiviste komuniste dhe avokate për të drejtat e grave. Në vitin 1910, ajo e ngriti atë në një Konferencë Ndërkombëtare të Grave Punëtore në Kopenhagë. Sugjerimi i saj u mbështet njëzëri nga 100 gra nga 17 vende që ishin në konferencë, shkruan BBC.

Dita e parë ndërkombëtare e gruas u festua në vitin 1911, në Austri, Danimarkë, Gjermani dhe Zvicër. Kombet e Bashkuara (OKB) filluan shënimin e ngjarjes në vitin 1975. Tema e parë e miratuar nga OKB-ja (në vitin 1996) ishte "Festimi i së kaluarës, planifikimi për të ardhmen".

Pse festohet Dita Ndërkombëtare e Gruas më 8 Mars?

Ideja origjinale e Zetkin për një festë ndërkombëtare nuk ishte e lidhur me një ditë të caktuar. Data e 8 marsit u zgjodh pasi gratë ruse kërkuan "bukë dhe paqe" gjatë një greve të kohës së luftës në 1917. Katër ditë pas grevës, cari u detyrua të tërhiqej nga froni dhe qeveria e përkohshme u dha grave të drejtën e votës. Sipas kalendarit Julian, i cili atëherë përdorej në Rusi, greva e grave filloi më 23 shkurt. Në kalendarin Gregorian të përdorur në pjesën më të madhe të botës, kjo datë është 8 Marsi.

Si festohet Dita Ndërkombëtare e Gruas në mbarë botën?

Dita Ndërkombëtare e Gruas është një festë kombëtare në shumë vende. Në Kinë, shumë grave u jepet një gjysmë dite pushimi nga puna, siç këshillohet nga Këshilli i Shtetit. Mijëra ngjarje zhvillohen në mbarë botën, duke përfshirë marshime, biseda, koncerte, ekspozita dhe debate.

Në Itali, IWD quhet Festa della Donna, dhe lulet e mimozës janë një dhuratë popullore. Shitjet e luleve në Rusi zakonisht dyfishohen rreth Ditës Ndërkombëtare të Gruas. Në SHBA, marsi është muaji i historisë së grave . Një shpallje presidenciale e lëshuar çdo vit nderon arritjet e grave amerikane.

Pse njerëzit veshin ngjyrën vjollcë për Ditën Ndërkombëtare të Gruas?

Vjollca, jeshile dhe e bardha janë ngjyrat e IWD, sipas faqes së internetit të Ditës Ndërkombëtare të Gruas. Ai thotë se: "Vjollca nënkupton drejtësi dhe dinjitet. E gjelbërta simbolizon shpresën. E bardha përfaqëson pastërtinë, megjithëse një koncept i diskutueshëm". Këto ngjyra u përdorën nga Unioni Social dhe Politik i Grave (WSPU), një grup i krijuar në MB në 1903 për të luftuar për votat e grave .

Cila është tema e Ditës Ndërkombëtare të Gruas 2024?

Tema e OKB-së për vitin 2024 është "Investoni në gratë: Përshpejtoni përparimin" , e cila synon të nxjerrë në pah rëndësinë e masave për barazinë gjinore. “Konfliktet dhe rritja e çmimeve mund të bëjnë që 75% e vendeve të shkurtojnë shpenzimet publike deri në vitin 2025, duke ndikuar negativisht tek gratë dhe shërbimet e tyre thelbësore”, paralajmëron OKB.

Faqja e internetit e Ditës Ndërkombëtare të Gruas ka zgjedhur temën "Frymëzoni përfshirjen" . Ai thotë se organizatorët dhe ngjarjet synojnë "të thyejnë barrierat, të sfidojnë stereotipet dhe të krijojnë mjedise ku të gjitha gratë vlerësohen dhe respektohen".

Pse aktivistët argumentojnë se Dita Ndërkombëtare e Gruas është e nevojshme?

Në 12 muajt e fundit, gratë në Lindjen e Mesme, Afganistan, Iran dhe Ukrainë kanë luftuar për të drejtat e tyre mes luftës dhe dhunës. Ekspertët e OKB-së thonë se kanë marrë akuza të besueshme për shkelje të të drejtave të njeriut ndaj grave dhe vajzave në Gaza , duke përfshirë rastet e përdhunimeve nga forcat izraelite.

Në Afganistan, vajzat mbi moshën e shkollës fillore ndalohen në shkollë nga talebanët, duke penguar aksesin e grave në arsimim të barabartë. Në Iran, shumë vazhdojnë të sfidojnë rregullat që kërkojnë që gratë të mbulojnë flokët e tyre, ndërsa aktivistet si laureatja e Çmimit Nobel për Paqen Narges Mohammadi po përballen me dënime të gjata me burg.

OKB-ja thotë se gratë dhe vajzat në Sudan po rrëmbehen dhe përdhunohen në zonat e kontrolluara nga Forcat e Mbështetjes së Shpejtë (RSF), ku ato detyrohen të martohen dhe mbahen për shpërblim. Sipas Indeksit Global të Hendekut Gjinor 2023, i publikuar çdo vit nga Forumi Ekonomik Botëror, asnjë vend nuk ka arritur ende barazi ose barazi të plotë gjinore. Ai paralajmëron se ka të ngjarë të duhet më shumë se një shekull para se të arrihet në të gjithë globin.

8 mars dita nderkombetare e gruas

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin