LIVE UPDATES
Bota

Analiza e Politico: Udhëheqësit e Evropës të paaftë për veprim kundër luftërave pranë vendeve të tyre

Me konfliktet që shpërthejnë në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, një samit në Bruksel thjesht ekspozoi pafuqinë e Evropës.

20 March 2026, 16:20 Nga I.A
Analiza e Politico: Udhëheqësit e Evropës të paaftë
Lideret evropiane

BRUKSEL- Dy luftëra në pragun e Evropës u shfaqën gjatë një samiti 12-orësh të liderëve të BE-së dhe për arsye shumë të ndryshme, ato e gjetën veten të paralizuara në vend që të ishin në gjendje të bënin shumë për secilën prej tyre. Rrallë ka qenë kaq e dukshme paaftësia e bllokut për të marrë drejtimin në çështjet ndërkombëtare. Midis Friedrich Merz të Gjermanisë, Emmanuel Macron të Francës dhe Giorgia Meloni të Italisë, krerët e tre prej 10 ekonomive më të mëdha në botë dhe 24 të tjerëve të pranishëm, ata vetëm sa mund të shikonin anën tjetër, të grindeshin me njëri-tjetrin ose të ofronin vetëm fjalë, ndërsa bombardimet, raketat dhe vrasjet vazhdonin.

“Në këto momente shumë të trazuara në të cilat po jetojmë, më shumë se kurrë është vendimtare të ruhet rendi ndërkombëtar i bazuar në rregulla. Alternativa është kaosi. Alternativa është lufta në Ukrainë. Alternativa është lufta në Lindjen e Mesme”, u tha gazetarëve Presidenti i Këshillit Evropian António Costa, i cili kryesoi takimin në Bruksel.

Dhe ai fjalim ishte pothuajse deri në fund. Ndërsa Teherani sulmonte fqinjët e tij, duke ndërprerë furnizimin me energji të Evropës, Kievi sulmonte fabrikat ruse që riparonin aeroplanë ushtarakë dhe Donald Trump në Uashington bënte shaka për sulmin në Pearl Harbor përkrah kryeministrit japonez, udhëheqësit evropianë i përdorën bisedimet e tyre për të ndryshuar skemën e lejeve të karbonit të bllokut, Sistemin e Tregtimit të Emetimeve. Nuk është një çështje krejtësisht e palidhur me tronditjen globale të energjisë, por vështirë se është një çështje ku kontinenti mund të demonstrojë fuqinë e tij gjeopolitike.

Lidhur me Iranin, udhëheqësit zbuluan se kishin pak ndikim ose vullnet për të bërë ndonjë ndërhyrje domethënëse. Lidhur me Ukrainën, më shumë se katër vjet pas pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë - një konflikt ku ata kanë ndikim dhe kanë vullnet, ata nuk ishin në gjendje të kapërcenin përçarjet e brendshme për të miratuar dërgimin e 90 miliardë eurove në drejtim të Kievit.

'Nuk kishte asnjë gatishmëri për tu përfshirë nga ana tjetër e tryezës në konfliktin me Iranin', tha një zyrtar i lartë i qeverisë evropiane, të cilit iu dha anonimiteti si të tjerët e cituar në këtë artikull për të diskutuar bisedimet pas dyerve të mbyllura.

Kancelari gjerman Merz madje u ankua se përqendrimi te Irani rrezikonte zhvendosjen e vëmendjes nga masat për të nxitur ekonominë e dobësuar të Evropës, arsyeja origjinale e ekzistencës së samitit përpara se çështjet botërore të ndërhynin.

“Bota dukej shumë ndryshe në Alden Biesen”, tha një zyrtar i BE-së, duke iu referuar takimit të muajit të kaluar të fokusuar në konkurrencë në një kështjellë belge, i cili kishte për qëllim të përgatiste skenën për këtë samit. Kjo ndodhi përpara se lufta e Iranit dhe dilema e financimit të Ukrainës, e shkaktuar nga mosrespektimi i premtimit të kryeministrit hungarez Viktor Orbán për të miratuar kredinë, të riformësonin rrënjësisht axhendën.

Kjo nuk do të thotë që Irani u injorua plotësisht. Pati disa diskutime të përtërira rreth dërgimit të anijeve luftarake franceze për të mbrojtur Ngushticën e Hormuzit, pikën jetësore të tranzitit të naftës që Teherani e ka mbyllur në mënyrë efektive duke kërcënuar të godasë anijet, potencialisht me mbështetjen e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

"Ne kemi filluar një proces eksplorues dhe do të shohim në ditët në vijim nëse ka një shans për të pasur sukses", tha Macron.

Por deklarata përfundimtare e samitit nuk premtoi ndonjë mision të ri, duke iu referuar vetëm forcimit të operacioneve ekzistuese detare të BE-së në rajon.

Në fund të bisedimeve, udhëheqësit e BE-së arritën në një përfundim të kthjellët: Evropa ka pak pushtet ose prirje për të formësuar ngjarjet.

“Lindja e Mesme na ndikon shumë por a jemi ne aktorë në lojë?” pyeti një zyrtar i BE-së që ishte palë në diskutimet e udhëheqësve. “Ata po përpiqen të gjejnë një vend në këtë debat dhe ne kemi shumë deklarata dhe qëndrime [por] a ka ndonjë rol për evropianët në zgjidhjen e këtij procesi?”

Me sa duket jo, sipas Kaja Kallas, shefes së politikës së jashtme të BE-së, e cila i paralajmëroi udhëheqësit se fillimi i luftës është si një histori dashurie, është e lehtë të hysh brenda dhe e vështirë të dalësh.

Evropa e zemëroi Presidentin e SHBA-së Trump në fillim të kësaj jave kur të dërguarit e saj të lartë hodhën poshtë thirrjen e tij për të siguruar Ngushticën e Hormuzit. Përfundimet përfundimtare të samitit u mbështetën shumë në thirrjet e njohura për "de-eskalim" dhe "përmbajtje", pa propozuar veprime konkrete, duke iu përmbajtur atij qëndrimi të mëparshëm.

Kjo pavarësisht paralajmërimit të Katarit të enjten se nuk do të jetë në gjendje të përmbushë kontratat e tij të gazit natyror të lëngshëm me Belgjikën dhe Italinë, pasi Irani drejtoi zemërimin e tij dhe raketat e tij balistike, ndaj sulmeve amerikane dhe izraelite në vendin e Gjirit, duke eliminuar pothuajse një të pestën e kapacitetit të tij të eksportit të LNG-së.

Megjithatë, në vend që të përballeshin drejtpërdrejt me tronditjen energjetike që po zgjerohej me shpejtësi, udhëheqësit e Evropës kaluan orë të tëra duke debatuar mbi politikën klimatike të bllokut, përfshirë ETS-në e tij, të cilën një grup vendesh janë të etura ta reformojnë.

'Të thuash që ETS është problemi më i madh kur digjen fusha të mëdha gazi është paksa e çuditshme', tha një zyrtar i BE-së.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se pasojat e luftës shtriheshin përtej Lindjes së Mesme, duke shtuar se ndikimi i saj më i menjëhershëm ishte në furnizimin me energji dhe çmimet. Ajo njoftoi një sërë masash emergjente për të ulur kostot, nga ulja e taksave deri te rritja e investimeve në ETS.

Nëse ka ndonjë gjë, samiti nxori në pah se ku mbivendosen luftërat në Iran dhe Ukrainë. Në atë që mund të jetë mbledhja e tij e fundit në BE pas 16 vitesh nëse humbet zgjedhjet e muajit të ardhshëm, Orbán i Hungarisë kritikoi ashpër qasjen e Evropës ndaj krizës energjitike që po zhvillohet.

“Sjellja dhe strategjia që kanë evropianët këtu është thjesht e çmendur”, tha ai, duke shtuar se BE-ja duhej të blinte naftë ruse për të “mbijetuar”.

Orbán ka bllokuar një kredi prej 90 miliardë eurosh nga BE-ja për Kievin për shkak të një mosmarrëveshjeje në lidhje me një tubacion të dëmtuar që transportonte naftë ruse përmes Ukrainës në Hungari dhe vende të tjera të Evropës Qendrore. Për këtë arsye, blloku nuk ishte në gjendje të ofronte shumë më tepër sesa garanci për luftën në Ukrainë.

Orbán e mbajti qëndrimin e tij kundër të enjten dhe madje fitoi simpatinë e Melonit, e cila u tha udhëheqësve se e kuptonte qëndrimin e tij. Ndërsa frustrimi brenda dhomës vlonte, shumë udhëheqës e kritikuan ashpër kryeministrin hungarez, sipas kryeministrit suedez Ulf Kristersson.

'Nuk kam dëgjuar kurrë kritika kaq të ashpra për askënd, kurrë', u tha ai gazetarëve gjatë një pushimi në bisedime.

Merz u pajtua se udhëheqësit ishin thellësisht të mërzitur me Orbán-in.

“Jam plotësisht i bindur se kjo do të lërë një gjurmë të qëndrueshme”, tha ai.

Por presioni nga kolegët e tij nuk arriti ta bindte Orbánin dhe çështjet e kredisë së BE-së do të kalojnë në një samit tjetër muajin e ardhshëm, deri në të cilin kohë Hungaria mund të ketë një udhëheqës të ri, ose të paktën një të vjetër që nuk do të ketë nevojë të madhe për vota.

Lidhur me Iranin dhe Ukrainën, BE-ja nuk arriti askund. Parashikimet e mëparshme nga diplomatët se udhëheqësit mund të vazhdonin diskutimet gjatë natës ose edhe të mblidheshin përsëri për një ditë të dytë, pasi urgjenca e një bote në trazira i detyroi ata të përballeshin me sfidat para se ato të dështonin të materializoheshin. Gjërat u përfunduan dhe u sqaruan para mesnatës.

Pas 12 orësh me pak vendime, udhëheqësve u mbetën pak gjëra të reja për t’u thënë njerëzve në shtëpi.

“Ka shumë gjëra shqetësuese në lidhje me këtë luftë” në Lindjen e Mesme, ndërsa vetoja e Orbanit për kredinë ndaj Kievit “është ende aty dhe ne jemi jashtëzakonisht të pakënaqur për këtë, dhe sigurisht që edhe Ukraina është e tillë”, u tha Kristersson i Suedisë gazetarëve pasi u largua nga samiti./Përshtati Dosja.al

politico

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin