LIVE UPDATES
Bota

BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit që mund të formësojë të ardhmen e Arktikut

Një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk.

14 January 2026, 08:14 Nga D.S
BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance

GROENLAND-Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, do të presë ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, si dhe homologun e tyre amerikan, Marco Rubio, në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën.

Fokusi i bisedimeve: e ardhmja e ishullit më të madh në botë, Groenlandës.

BBC shkruan se, një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk. Nuk keni nevojë të flisni groenlandisht për të kuptuar fjalët "Trump", "Groenlandë" dhe "sovranitet" që shfaqen vazhdimisht, me shkronja të kuqe të forta.

Donald Trump thotë se e dëshiron këtë vend dhe do ta zgjedhë "në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë". Pas veprimit të tij të fundit ushtarak kontrovers në Venezuelë, njerëzit në Groenlandë po i besojnë fjalës së tij.

Numërimi mbrapsht i ankthshëm për takimin në Uashington ka vazhduar prej ditësh.

Kalimtarët më thonë se më duket sikur kanë kaluar vite. "Do të doja ta inkurajoja (Donald Trump) që t’i përdorë të dy veshët me mençuri, të dëgjojë më shumë dhe të flasë më pak. Ne nuk jemi në shitje. Vendi ynë nuk është në shitje", tha Amelie Zeeb, duke hequr dorezat e saj të trasha, të bëra tradicionalisht këtu me lëkurë foke dhe të njohura si pualuuk, për të tundur duart për të theksuar diçka.

"Shpresa ime është që vendi ynë të jetë i pavarur dhe i menaxhuar mirë dhe jo të blihet", tha shkrimtari dhe muzikanti inuit, Sivnîssoq Rask. Ndërsa Maria, me foshnjën e saj shtatëjavëshe, të mbështjellë fort brenda palltos së dimrit, më tha: "Shqetësohem për të ardhmen e familjes sime të re. Nuk duam gjithë këtë vëmendje këtu!"

Por vëmendja ndërkombëtare ndaj Groenlandës nuk do të zhduket së shpejti. Shumë më tepër gjëra varen në fije të perdes sesa vetëm fati i këtij ishulli. Debati për Groenlandën i vë kundër njëra-tjetrës vendet e NATO-s, Danimarkën dhe SHBA-në.

Groenlanda është një territor gjysmë-autonom i Danimarkës. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se nëse SHBA-të marrin kontrollin e ishullit me forcë, ky do të jetë fundi i aleancës transatlantike të mbrojtjes, mbi të cilën Evropa është mbështetur për siguri për dekada të tëra.

Do të jetë gjithashtu një tjetër goditje dëmtuese për marrëdhëniet SHBA-Evropë, të cilat janë dëmtuar rëndë që nga rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Dhe mos harroni: Udhëheqësit e Evropës mezi presin ta mbajnë administratën Trump në krah, të mbështesin një marrëveshje paqeje të qëndrueshme edhe për Ukrainën.

Pasojat e mundshme të një konflikti mbi Groenlandën janë të mëdha, por nuk është e qartë se si Uashingtoni synon ta trajtojë takimin e së mërkurës. A do të jetë fryma e kompromisit apo e konfrontimit? Presidenti Trump këmbëngul se i duhet Groenlanda për sigurinë kombëtare. Nëse SHBA-të nuk e marrin Groenlandën, atëherë do ta bëjnë Kina ose Rusia, thotë ai.

Të vetëdijshëm për këtë, fuqitë e mëdha evropiane, të cilat e kanë mbështetur hapur sovranitetin danez mbi Groenlandën, janë përpjekur gjithashtu të dalin me propozime ushtarake për të rritur praninë e NATO-s rreth ishullit dhe në Arktik në përgjithësi. Më është thënë se Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania kanë marrë drejtimin këtu.

"Ne ndajmë shqetësimet e SHBA-së se kjo pjesë e Danimarkës ka nevojë për mbrojtje më të mirë. Ne thjesht duam ta përmirësojmë së bashku situatën e sigurisë në Groenlandë.", tha të hënën kancelari gjerman Friedrich Merz. 

Kryetari i Shoqatës së Rezervistëve Gjermanë, Patrick Sensburg, ka bërë thirrje që të paktën një brigadë evropiane të vendoset në Groenlandë sa më shpejt të jetë e mundur. Ai theksoi se Gjermania do të "mbante përgjegjësi të veçantë në këtë përpjekje" dhe vuri në dukje se ushtria gjermane do të fitonte avantazhe strategjike duke stërvitur ushtarët në kushtet sfiduese të Arktikut.

Qeveria britanike është gjithashtu në bisedime me aleatët evropianë në lidhje me vendosjen e mundshme të forcave ushtarake në Groenlandë, veçanërisht në përgjigje të kërcënimeve të perceptuara nga Rusia dhe Kina.

Çfarë ka sugjeruar NATO në lidhje me sigurinë në Arktik?

Bisedimet janë në një fazë paraprake. Numri i trupave nuk është përcaktuar, por diskutimet tashmë përfshijnë vendosjen e mundshme të ushtarëve, anijeve luftarake, avionëve, nëndetëseve dhe aftësive anti-dronë në rajon. Një sugjerim konkret është formimi i një “Roje Arktike” detare të NATO-s, duke pasqyruar “Rojen Baltike” të krijuar nga aleanca në Detin Baltik pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Shtrati detar si i Baltikut ashtu edhe i Arktikut është i mbushur me infrastrukturë nënujore, siç janë tubacionet e energjisë dhe kabllot e internetit, të cilat janë thelbësore për komunikimet dhe transaksionet financiare me vlerë miliarda dollarë çdo ditë. Të gjitha janë të ndjeshme ndaj sulmeve hibride.

"Shumë më tepër mund të bëhet në Arktik", më tha Oana Lungescu. Deri në vitin 2023 ajo ishte zëdhënësja më jetëgjatë e NATO-s. Tani ajo është një Anëtare e Shquar në organizatën kërkimore të mbrojtjes dhe sigurisë RUSI.

"Nuk parashikoj që Mbretëria e Bashkuar ose Gjermania do të dërgojnë një numër të konsiderueshëm trupash në Groenlandë, por ato mund të zhvillojnë më shumë ushtrime në rajon ose të zgjerojnë ato ekzistuese. Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tjerë të NATO-s kanë filluar tashmë të vendosin asete detare për një stërvitje të madhe dyvjeçare të udhëhequr nga Norvegjia në Veriun e Epërm, të quajtur "Reagim i Ftohtë". Arktiku u bë një përparësi strategjike për NATO-n pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Por duhet bërë më shumë."

Groenlanda ndodhet midis SHBA-së dhe Kanadasë nga njëra anë dhe Rusisë dhe Evropës nga ana tjetër. Uashingtoni e përjetoi për herë të parë vlerën strategjike të Groenlandës gjatë Luftës së Dytë Botërore. SHBA-të pushtuan ishullin për të ndaluar marrjen e tij nga Gjermania naziste pas pushtimit të Danimarkës.

SHBA-të u përpoqën ta blinin Groenlandën pas luftës, por Kopenhageni refuzoi. Jo shumë kohë më pas, të dy vendet u bënë anëtarë themelues të NATO-s dhe në vitin 1951 ata nënshkruan një marrëveshje mbrojtjeje, e vlefshme edhe sot, duke i lejuar Shteteve të Bashkuara të mbanin bazat e tyre ushtarake në Groenlandë dhe të sillnin sa më shumë trupa të dëshironin në ishull.

Groenlanda ndodhet në rrugën më të shkurtër midis SHBA-së kontinentale dhe Rusisë, gjë që e bën atë thelbësore për mbrojtjen nga raketat. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, SHBA-të e reduktuan shumë praninë e tyre këtu, duke mbajtur vetëm një bazë ushtarake, Bazën Hapësinore Pituffik, një nga stacionet më të rëndësishme të radarëve të Uashingtonit./Dosja.al 

groenland shba jdvanc

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin