LIVE UPDATES
Bota

“Braktisja e shtetit” - Pse ka largime nga FSK-ja?

Thotë se arsyet që e shtynë ta linte punën e ushtarakut, janë disa, por dominon mungesa e meritokracisë në rastet e avancimeve, e pastaj ambicia personale për zhvillim e mirëqenie.

4 March 2024, 18:15 Nga I.A
“Braktisja e shtetit” - Pse ka largime nga FSK-ja?
FSK

“Nuk është ideja që po ndahesh me institucionin, por [ndjenja] sikur po e braktis shtetin, po e lë keq”...

Kështu shprehet një ish-pjesëtar i Forcës së Sigurisë së Kosovës, i cili vendosi ta ndërpriste angazhimin në këtë institucion, pas disa vitesh shërbim.

Thotë se arsyet që e shtynë ta linte punën e ushtarakut, janë disa, por dominon mungesa e meritokracisë në rastet e avancimeve, e pastaj ambicia personale për zhvillim e mirëqenie.

“Lidershipi senior [në FSK] vjen më shumë nga lufta dhe jo nga një edukim formal siç e kemi pasur ne. Stili i lidershipit në organizatë është pak më klanor dhe më tradicional, nuk është i bazuar në parimet moderne”, thotë ish-pjesëtari i FSK-së për Radion Evropa e Lirë.

Duke dashur të mbetet anonim, ai kujton se iu deshën rreth dy vjet për të marrë vendimin e largimit nga FSK-ja - “më të vështirin në jetë”.

“Më mungon ushtria. Mënyra se si lidhesh me njerëz në ushtri, është diçka e papërsëritshme. Është vështirë të shkëputesh nga ushtria... aty lidhesh edhe ideologjikisht”, thotë ai.

Sot tregon se bën një prej punëve më të kërkuara në treg, të cilën nuk ka mundur ta bëjë brenda institucionit të sigurisë, dhe se gjeneron të hyra dukshëm më të larta.

Dorëheqjet e pjesëtarëve të Forcës së Sigurisë së Kosovës shënuan shifra më të larta në dy vjetët e fundit, krahasuar me vitin 2021.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, sipas të dhënave që siguroi REL-i nga Ministria e Mbrojtjes e Kosovës, u miratua largimi i 134 ushtarakëve.

Ata e lanë vullnetarisht Forcën dhe një pjesë e tyre e gjeti veten në institucione të tjera, përfshirë Policinë e Kosovës, thotë ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, për Radion Evropa e Lirë.

Sipas tij, shqetësuese është “edhe nëse një person largohet”.

Ligji për shërbimin në Forcën e Sigurisë së Kosovës e parasheh ndërprerjen vullnetare të shërbimit.

Ministria e Mbrojtjes nuk iu përgjigj pyetjeve të REL-it se cila është strategjia për mbajtjen e personelit dhe si i adreson ajo ankesat e pjesëtarëve të FSK-së.

Por, ministri Maqedonci thotë se numri i dorëheqjeve nuk e rrezikon procesin e transformimit të FSK-së në ushtri.

“Është numër i madh [i largimeve nga FSK-ja], por duke pasur parasysh interesimin e qytetarëve tanë për t’iu bashkuar FSK-së, në aspektin operacional, nuk është që i shkakton dëm të pariparueshëm dalja e një pjese të njerëzve”, thotë Maqedonci.

Sipas tij, gjatë vitit të kaluar, FSK-ja ka pranuar 600 rekrutë të rinj.

“Për ne mbetet jetik interesimi i madh i qytetarëve për t’iu bashkëngjitur FSK-së”, thotë ai.

“I kemi edhe pesë vjet përpara për të përmbushur numrin e nevojshëm [për ushtrinë]”, shton ministri, duke iu referuar afatit për përmbushjen e planit të transformimit.

Ky proces i transformimit të FSK-së në ushtri nisi në vitin 2018 dhe pritet të zgjasë dhjetë vjet. Deri në fund të tij, më 2028, FSK-ja pritet t’i ketë mbi 7.500 pjesëtarë aktivë dhe rezervistë nga mbi 4.000 sa i ka aktualisht. Po ashtu, pritet të ketë përgjegjësi shtesë në ruajtjen e sovranitetit e integritetit territorial, si dhe në ofrimin e mbështetjes ushtarake për autoritetet civile, mes tjerash.

Statistikat e Ministrisë së Mbrojtjes tregojnë se gjatë tre vjetëve të fundit janë rekrutuar 1.836 ushtarë dhe kadetë të rinj në FSK.

Aktualisht, numri i pjesëtarëve është 4.141, sipas Ministrisë së Mbrojtjes. Shifra, sipas saj, gati se është dyfishuar gjatë kësaj periudhe.

Ish-nënkoloneli i ushtrisë britanike, Ade Clewlow, i cili ka shërbyer në Kosovë në kuadër të misionit të NATO-s, thotë për Radion Evropa e Lirë se largimet e ushtarakëve janë shqetësuese në rastet kur ata janë persona me pozita vendimmarrëse, ose që kanë aftësi të tilla që me largimin e tyre, i zvogëlojë aftësitë e FSK-së.

“Cilësia e oficerëve të rinj të rekrutuar në FSK është shumë e lartë dhe, në mënyrë të pashmangshme, ata do të kenë ambicie. Vendimet e marra në moshë të re [për t’iu bashkuar institucionit] shpesh ndryshojnë me kalimin e kohës, andaj është e pashmangshme që oficerët që janë trajnuar në akademi prestigjioze ushtarake, të lëvizin në një karrierë të dytë në një pikë”, thotë Clewlow, i cili është edhe autor i librit “Nën një qiell me pupla: Historia e pathënë e rolit të NATO-s në Kosovën e pavarur”.

Sipas tij, mbajtja e personelit të talentuar në organizata ushtarake, si FSK-ja, është një nga sfidat më të mëdha.

Këtu, ai përmend nevojën për kushte të mira të punës, në mënyrë që oficerët dhe ushtarët të duan t’i shërbejnë vendit të tyre.

“Pagesa duhet të jetë mjaft e mirë për të mundësuar një mënyrë jetese të arsyeshme për personelin, por është e pamundur të jetë e njëjtë me pagat e sektorit privat. Dhe njerëzit që duan të shërbejnë, e dinë këtë. Megjithatë, ajo që sektori privat nuk mund të ofrojë, është stabiliteti që vjen me shërbimin ushtarak, shumëllojshmëria që qëndron në zemër të një karriere ushtarake dhe ndjenja për diçka jomateriale, që ju po e bëni ndryshimin duke i shërbyer vendit tuaj”, thotë ish-oficeri britanik.

“Në Mbretërinë e Bashkuar ne i themi kontratë sociale në mes të shtetit dhe individit. Për ta shpjeguar: një ushtar apo oficer ka zgjedhur t’i shërbejë vendit të tij, andaj është i gatshëm të japë jetën për vendin e tij. Pra, në kthim, shteti duhet të kujdeset për ata njerëz, jo vetëm kur ata shërbejnë, por edhe më pas, si veteranë”, shton Clewlow.

Numri i dorëheqjeve në Forcën e Sigurisë së Kosovës kërkon vëmendje, thotë për Radion Evropa e Lirë Xhavit Gashi, gjeneral në pension i Kosovës.

Ai vlerëson se ka sfida në menaxhimin e personelit dhe, sipas tij, FSK-ja duhet të bëjë analiza të detajuara dhe “t’i adresojë në mënyrë proaktive çështjet e rekrutimit dhe të mbajtjes” së stafit.

“Nëse FSK-ja është në gjendje të ruajë një bilanc pozitiv midis rekrutimeve dhe largimeve dhe të adresojë çdo shqetësim specifik që mund të kontribuojë në largime, atëherë mund të argumentohet se situata nuk është aq shqetësuese sa mund të duket në shikim të parë”, thotë Gashi.

“Me 1.836 rekrutime të realizuara [në tre vjet], FSK-ja duket se ka një rrjedhë të fortë të personelit të ri që i kompenson largimet”, thotë ai.

Zhvillimi i programeve për të mbajtur dhe motivuar personelin ekzistues është i rëndësishëm në këtë kontekst, sipas Gashit.

“Për t’i adresuar sfidat e mbajtjes dhe motivimit të personelit në FSK, është esenciale të rishikohen - dhe nëse është e nevojshme - të përmirësohen programet ekzistuese dhe të zhvillohen iniciativa që u përgjigjen nevojave të ushtarakëve”, thotë ai.

Sipas tij, trajnimet profesionale, sistemet e vlerësimit, mbështetja për mirëqenien, mundësitë e avancimit, përfshirja në vendimmarrje dhe aktivitetet ndërtuese të ekipit “janë kyçe” për motivimin e personelit.

Ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Maqedonci, thotë se shumë vende të NATO-s dhe të tjera përballen me vështirësi në mbajtjen e personelit.

“Ky është trend global, për shkak të profesioneve të reja, për shkak të mundësive që të rinjtë kanë në fusha të tjera”, sipas tij.

Radio Evropa e Lirë nuk arriti t’i sigurojë statistikat e dorëheqjes së ushtarakëve, viteve të fundit, në vendet e rajonit.

Por, për shembull, Ministria e Mbrojtjes e Maqedonisë së Veriut pranoi për REL-in se fenomeni ekziston, megjithëse tha se, “për shkak të ndjeshmërisë së çështjes”, nuk mund të ndajë informacione të detajuara për opinionin.

Clewlow thotë se largimi i personelit nga ushtria ka qenë gjithmonë problem.

Duke e shpjeguar këtë, ai thotë se kur ekonomia është në rritje, personeli ushtarak beson se ka më shumë mundësi jashtë institucionit dhe e lë pas karrierën ushtarake.

Në këtë aspekt, ai përmend avancimin e industrisë së teknologjisë, si inteligjencën artificiale dhe sigurinë kibernetike.

“Shpesh, shërbimi ushtarak ofron një terren shumë të mirë rekrutimi për kompanitë civile që dëshirojnë të rrisin fuqinë e tyre punëtore. Për t’iu kundërvënë kësaj, individët që shërbejnë në FSK, duhet të ndihen të vlerësuar”, thotë ai.

Edhe sipas Gashit, mbajtja e personelit ushtarak paraqet sfidë të vazhdueshme për shumë shtete.

“Profesionet e reja kanë ndikim”, thotë ai.

Sipas tij, personeli ushtarak fiton kualifikime, të cilat i bëjnë më atraktivë për t’u rekrutuar pastaj nga institucionet tjera. Këtu, ai përmend profesionet që lidhen me sigurinë kibernetike dhe të ngjashme, që edhe në Kosovë kanë pasur bum.

Përveç rasteve me ndërprerje vullnetare të punës, pjesë e FSK-së nuk janë edhe disa që u shkarkuan për shkak të shkeljeve disiplinore dhe të tjerë që hynë në kategorinë e nëpunësve civilë. Gjithashtu, rreth 60 të tjerë u larguan për shkak të pensionimit.

Të gjithë këta e çojnë në 221 numrin e largimeve nga FSK-ja gjatë vitit 2023.

Ish-pjesëtari i FSK-së, me të cilin bisedoi Radio Evropa e Lirë, thotë se është shumë e rëndësishme që institucioni të punojë në mbajtjen e personelit.

Sipas tij, me daljen e pjesëtarëve, për karrierën e të cilëve është investuar, “nuk humbin vetëm shpenzimet, por edhe një pjesë e memories institucionale”.

“Kemi marrë edukim tepër të mirë dhe disa aftësi që janë shumë të kërkuara në tregun privat... Nëse është nevoja, unë dhe shumë kolegë jemi të gatshëm të kthehemi në shërbim - normalisht nëse ka një situatë serioze”, thotë ai.

Marrë nga REL

fsk

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin