LIVE UPDATES
Bota

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e saj të naftës?

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

15 April 2026, 20:24 Nga D.S

DW: Pse Somalia po e lejon Turqinë të shfrytëzojë rezervat e

Turqia është gati të kërkojë naftë në brigjet e Somalisë : Anija e vendit për eksplorim në det të thellë, Cagri Bey, mbërriti në brigjet e Mogadishut javën e kaluar, gati për të nxjerrë ar të zi mes mungesave të vazhdueshme globale për shkak të luftës së Iranit .

Stërvitja synon të arrijë një thellësi prej 7,500 metrash (4.5 milje) në fundin e Oqeanit Indian, duke e bërë atë një nga operacionet më të thella në det të hapur të këtij lloji në botë.

Korporata Turke e Naftës (TPAO), në pronësi të qeverisë, do të përqendrohet në tre blloqe eksplorimi në det të hapur pranë bregdetit somalez, secili prej të cilëve mat afërsisht 5,000 kilometra katrorë (1,930 milje katrorë). Sipas Reuters , do të duhen 10 muaj për të arritur në rezervat e detit të thellë dhe për të filluar nxjerrjen.

Kush do të përfitojë më shumë nga ky partneritet?

A mund ta çojë eksplorimi i naftës Somalinë nga lecka në pasuri?
Presidenti i Somalisë, Hassan Sheikh Mohamud, beson se marrëveshja mund të ndryshojë gjithçka: "Burimet tona natyrore vlejnë miliarda - nëse jo triliona - dollarë dhe ato nuk duhen keqmenaxhuar", tha ai në inaugurimin në fillim të prillit.

Sikur të mos kishte qenë konflikti dhe konflikti në rajon, "nafta e Somalisë mund të kishte arritur në tregjet ndërkombëtare shumë më herët". Fitimet nga burimet, tha Mohamud, "do t'u sjellin dobi të gjithë somalezëve, kudo që jetojnë në vend".

Ndërkohë, Ministri i Naftës dhe Burimeve Minerale i Somalisë,  Dahir Shire Mohamed, e shënoi mbërritjen e anijes eksploruese Cagri Bey si një "ditë historike", e cila tregoi "një fillim të ri në eksplorimin e naftës dhe shfrytëzimin e burimeve natyrore".

Deputetja Aisha Koos Mohamud Omar tha se projekti do ta transformonte "varfërinë në prosperitet" në të gjithë Somalinë. "Sot, ne fillojmë të përfitojmë nga burimet natyrore që kanë qenë nën tokën tonë për miliona vjet", tha ajo për DW. 

I njëjti lloj entuziazmi është i dukshëm në rrugët e Mogadishut, ku banorët i thanë DW se kishin shpresa të mëdha për të ardhmen. Shumë prej tyre thjesht japin një shenjë miratimi sa herë që përmendet Turqia këto ditë.

"Unë besoj se nëse procesi i shpimit është i suksesshëm, shumë gjëra do të ndryshojnë. Në veçanti, çmimet e energjisë mund të bien, varësia jonë nga karburanti i importuar mund të ulet dhe mund të shohim përmirësime reale në zhvillimin e infrastrukturës", tha shoferi i taksisë Zakaria Ahmed Aden.

Megjithatë, ndjenja e përgjithshme e entuziazmit në Somali ende nuk i përgjigjet pyetjes se çfarë fiton partneri tjetër në këtë ekuacion - Turqia - nga kjo marrëveshje.

Si e arriti Turqia rrugën e saj drejt Mogadishu-t me magji
Turqia kishte fituar për herë të parë një pikëmbështetje në Bririn e Afrikës  një dekadë e gjysmë më parë, sipas korrespondentit të DW, Mohamed Kahiye në Mogadishu.

"Marrëdhëniet e Turqisë me Somalinë datojnë që nga viti 2011, kur Turqia nisi një reagim humanitar në shkallë të gjerë , duke ofruar ndihmë shumë të nevojshme për komunitetet e prekura në kulmin e një thatësire të rëndë", shpjegoi ai.

Që atëherë, Somalia është shfaqur si partneri më i madh rajonal i Turqisë në Afrikë. Në vitin 2024, të dy vendet nënshkruan një Marrëveshje Kornizë 10-vjeçare për Mbrojtje dhe Bashkëpunim Ekonomik , në të cilën Turqia, anëtare e NATO-s  , ra dakord të mbronte vijën bregdetare të Somalisë, e cila ishte përfshirë nga rreth dy dekada piraterie.

Kjo çoi në krijimin e bazës së saj më të madhe ushtarake jashtë shtetit nga Turqia në Somali, duke trajnuar ushtarë somalezë për të luftuar piraterinë dhe grupet islamike si  al-Shabab  dhe kryengritësit e lidhur me rajonin separatist të Somalilandit .

Fokusi tani është në aksesin në fushat masive të naftës në brigjet e vendeve të Afrikës Lindore: Sondazhet gjeologjike dhe sizmike tregojnë se rajoni mbështetet në të paktën 30 miliardë fuçi rezerva nafte dhe gazi, të gatshme për t’u shfrytëzuar.

"Shumë somalezë e shohin përfshirjen e Turqisë në vend si kryesisht pozitive... Megjithatë, ka edhe pikëpamje të ndryshme, veçanërisht në lidhje me menaxhimin dhe implikimet e burimeve të zbuluara rishtazi në det të hapur", tha Kahiye.


Volkan Ipek, një shkencëtar politik në Universitetin Yeditepe në Stamboll, i tha DW se iniciativa e Turqisë në Somali nxjerr në pah nevojën në rritje të qeverisë "për të gjetur burime shtesë energjie".

Marrëveshjet e planifikuara në Gjirin e Adenit, Oqeanin Indian dhe Detin e Zi  e pasqyrojnë më tej këtë ambicie.

Sipas Ministrit të Energjisë të Turqisë, Alparslan Bayraktar, nisja e iniciativës për eksplorimin e naftës në Somali shënoi "një epokë të re në eksplorimin turk të naftës".

Me një popullsi prej 86 milionë banorësh, Turqia ka një uri të madhe për naftë. Rreth tre të katërtat e furnizimeve me energji të vendit mbështeten në importet e huaja gjatë një kohe kur po bëhet e vështirë - dhe e kushtueshme - për Ankaranë të vazhdojë të blejë nga Rusia dhe Irani, vende me interesa të ndryshme gjeopolitike.

Me Sirinë fqinje të shkatërruar nga më shumë se një dekadë luftë , Iranin tani në luftë dhe  luftën e vazhdueshme të Rusisë në Ukrainë , Turqia po kërkon në mënyrë aktive alternativa, pasi një krizë e madhe e kostos së jetesës e ka mbajtur gjithashtu popullsinë e saj në ankth vitet e fundit.

A po i bën Turqia tinëz Somalisë?
Sipas Afyare Abdi Elmi, një profesor kërkimesh në Universitetin e Qytetit të Mogadishut, marrëdhënia midis dy vendeve është ende mirëdashëse. Angazhimi i Turqisë në rajon është një "bashkëpunim fitimprurës" nga të dyja palët, tha ai për transmetuesin shtetëror turk TRT.

"Somalia ofron si një vend strategjik një portë hyrëse për pjesën më të madhe të Afrikës Lindore ... ndërsa Turqia është gjithashtu e interesuar ekonomikisht dhe tregtarisht në atë pjesë të botës", tha ai.

 Megjithatë, analisti Arman Sidhu, në një artikull të botuar nga Geopolitical Monitor i Kanadasë  , tha se Turqia është ngulitur qëllimisht dhe thellë në çdo nivel të bashkëpunimit të saj me Somalinë - aq shumë sa terma si "bashkëpunim" dhe "partneritet" nuk pasqyrojnë natyrën e marrëveshjes.

“Turqia ka mbledhur kontroll operacional mbi pothuajse çdo aset strategjik ekonomik në Somali”, shkroi Sidhu, duke theksuar se qeveria turke “e ka pozicionuar veten në rrjedhën e sipërme të fluksit të të ardhurave të Somalisë” ndryshe nga aktorët e tjerë në Afrikë si Kina  dhe Rusia, të cilët ndjekin një qasje më të qetë në projektet e tyre të investimeve.

Sipas Sidhu, Turqia është “ngulitur aq thellë sa nxjerrja e saj do të rrezikonte kolapsin institucional” në Somali, pasi pjesa më e madhe e vendit tani varet nga Turqia - nga ndihma te zhvillimi e deri te mbështetja ushtarake, duke u zgjeruar tani deri në kushtet e ndërmarrjes së nxjerrjes së naftës.

Vetëm rrethimi i sigurisë së anijes Cagri Bey tregon se sa e rëndësishme është integriteti dhe qëndrueshmëria e projektit të naftës për Ankaranë. Task forca detare turke e vendosur për të siguruar anijen përbëhet nga tre anije luftarake - TCG Sancaktar, TCG Gokova dhe TCG Bafra - dhe avionë të ndryshëm luftarakë./DW

somalia turqia

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin