LIVE UPDATES
Bota

Çfarë dihet dhe çfarë jo për balonën kineze?

Zyrtarët amerikanë thanë se e kishin gjurmuar atë në lartësi të madhe për një kohë të gjatë dhe më pas balona fluturoi mbi territorin e SHBA-së për të paktën shtatë ditë.

9 February 2023, 14:08 Nga k.m.
Çfarë dihet dhe çfarë jo për balonën kineze?
Foto ilustruese

Shtetet e Bashkuara rrëzuan atë që Uashingtoni tha se ishte një balonë kineze e spiunazhit, por që Pekini tha se ishte një anije shkencore civile, që aksidentalisht kishte fluturuar jashtë kursit. Kjo ngjarje ka nxitur shumë pyetje, përfshirë edhe për vetë balonën. Për këtë balonë pritet të kuptohet më shumë pasi ushtria amerikane të mbledhë copëzat e saj nga oqeani, pranë brigjeve të Karolinës së Jugut.

Më poshtë mund të mësoni se çfarë dihet dhe çfarë nuk dihet për balonën që ka nxitur mospajtime diplomatike mes dy fuqive:

Sa është e madhe kjo balonë?

Kreu i komandës për Mbrojtje të Hapësirës Ajrore të Amerikës së Veriut, gjenerali Glen VanHerck, ka thënë se balona kishte një gjatësi prej 61-metrash, me një pajisje vëzhgimi sa madhësia e një avioni rajonal pasagjerësh dhe ka të ngjarë që peshon më shumë se disa mijëra kilogramë.

Ndërkaq, civilët që e kanë parë balonën nga toka, thanë se ajo dukej si një trup qiellor gjigant me ngjyrë të bardhë, teksa fluturonte rreth 18.300 metra mbi pjesën qendrore të SHBA-së. Kjo lartësi fluturimi është pothuajse dyfish më e madhe se lartësia ku fluturojnë avionët civilë. Zyrtarët amerikanë thanë se e kishin gjurmuar atë në lartësi të madhe për një kohë të gjatë dhe më pas balona fluturoi mbi territorin e SHBA-së për të paktën shtatë ditë.

Çfarë ka thënë Kina?

Ministria e Jashtme kineze tha se balona përdorej kryesisht për qëllime meteorologjike dhe kishte aftësi të kufizuara të vetëmanovrimit. Ky institucion tha se balona u ndikua nga moti dhe papritur ndryshoi drejtimin e fluturimit dhe u fut në hapësirën ajrore amerikane.

Ministria kineze tha se nuk ka informacione që do t’i bëjë publike lidhur me atë se cila kompani apo entitet e ka në pronësi këtë balonë.

Çfarë është balona për parashikimin e motit?

Kaymont, një kompani amerikane që prodhon dhe shet në mbarë botën balona për parashikim të motit, tha se madhësia, pajisja e vëzhgimit dhe aftësia për të fluturuar për një kohë të gjatë, në një balonë për parashikimin e motit, zakonisht bëhen nga materiale të gomës.

“Një balonë tipike për parashikimin e motit ka një radiosondë me peshë të lehtë prej rreth 200 gramësh. Balona kur lëshohet është rreth 1.4 metra dhe shpërthen në një diametër prej rreth 6-metrash, si dhe fluturon për një periudhë prej 90 deri në 120 minuta”, tha për Reuters, Jesse Geffen, nga kompania Kaymont.

“Pajisjet fotografike [për fotografim dhe incizim nga lartësi të mëdha] mund të vendosen në balona më të mëdha, por këto balona nuk do të ishin as sa një e treta e madhësisë së balonës që fluturoi mbi shtetin tonë”.

Në Kinë, prodhimi i balonave për parashikimin e motit dominohet nga filiali i gjigantit shtetëror të kimikaleve, ChemChina, Zhuzhou R&D Institute for Rubber & Plastics (Zhuzhou Rubber), që prodhon 75 për qind të balonave që fluturojnë në lartësi të mëdha dhe që përdoren nga Administrata Meteorologjike e Kinës, tha vitin e kaluar rregullatori i firmave shtetërore kineze.

Po ashtu, ka edhe kompani më të vogla që prodhojnë balona të tilla, sikurse kompania Guangzhou Double-One Weather Equipment. Udhëheqësja e kësaj kompanie, Lin Xiuping, tha se kompania e saj dhe Zhuzhou Rubber janë të afta të prodhojnë balona që mund të fluturojnë në lartësinë që ka fluturuar balona kineze mbi SHBA.

Megjithatë, ajo tha se Guangzhou Double-One nuk e ka prodhuar atë balonë. Një punonjës që u përgjigj në numrin e telefonit të selisë së Zhuzhou Rubber tha se balona mbi SHBA nuk kishte të bënte asgjë me këtë kompani dhe refuzoi që të përgjigjej në pyetje të tjera.

Pra, çfarë lloj balone është?

Kaymont tha se balona ka të ngjarë që të jetë e prodhuar me plastikë dhe jo me material gome. Disa mbetje të balonës, që janë nxjerrë nga Oqeani Atlantik, është thënë se ishin të prodhuara me material plastike. Shikuar nga madhësia, balona kineze i ngjason balonave që prodhohen nga kompania amerikane Aerostar. Balonat e kësaj kompanie gabimisht ishin vlerësuar se ishin balona kineze përderisa fluturuan mbi Memfis.

Aerostar është një kontraktor i hapësirës ajrore dhe mbrojtjes që furnizon me balona stratosferike institucionet sikurse Agjencinë Kombëtare të Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA). Balonat prodhohen nga polietileni, mund të fluturojnë për mbi 200 ditë dhe mund të bartin ngarkesa prej qindra kilogramësh.

Kjo kompani më herët kishte pasur marrëveshje me Google për përdorimin e balonave të tillë, me qëllim që t’u ofrohej internet zonave rurale. Kompanitë e tjera që prodhojnë sisteme të balonave stratosferikë përfshijnë edhe kompaninë për turizëm hapësinor, World View, dhe kompaninë franceze, CNIM Air Space. Kina duket se nuk ka kompani të këtij lloji, por Instituti zyrtar i Kërkimit në Akademinë e Shkencës dhe Hapësirës Ajrore dhe Instituti i Optoelektronikës, kanë kryer kërkime të rëndësishme lidhur me balonat stratosferike dhe kanë publikuar të dhënat për eksperimentet e kryera.

Për shembull, më 2017 Instituti i Optoelektronikës njoftoi se kishte fluturuar me sukses një balonë me “shumë presion” që kishte prodhuar Inner Mongolia. Kjo balonë atëbotë u tha se kishte një vëllim prej 7.000 metrash kub dhe mund të bartte ngarkesë prej 150-kilogramësh.

Shtatorin e kaluar, Akademia e Shkencës dhe Hapësirës Ajrore e Kinës njoftoi se kishte kryer me sukses një provë dhe një balonë kishte arritur lartësinë e 30 kilometrave dhe mund të bartte ngarkesë deri në 1.2 ton. Kjo provë ishte pjesë e një projekti për zhvillimin e teknologjisë hapësinore.

Akademia kineze është jashtëzakonisht e interesuar në teknologjinë për balonat stratosferikë dhe ka publikuar një sërë artikujsh në llogarinë e saj në WeChat lidhur me kompaninë Aerostar. Agjencia e lajmeve Reuters e ka pasur të pamundur të verifikojë se çfarë kompanish furnizojnë me balona Akademinë e Shkencës dhe Hapësirës Ajrore të Kinës apo edhe Institutin e Optoelektronikës. Që të dy këto institucione kanë refuzuar që të komentojnë për këtë temë.

Studiuesit ushtarakë kinezë së fundmi kanë argumentuar, përmes artikujve të publikuar, se balonat dhe anijet ajrore duhet të zhvillohen edhe më tej dhe duhet të përdoren për një sërë misionesh. Përderisa analistët ende nuk e dinë se sa balona të tillë ka Kina, zyrtarët amerikanë kanë thënë se Pekini ka kryer dhjetëra misione në pesë kontinente që nga viti 2018, përfshirë edhe në Japoni, Indi, Vietnam, Tajvan dhe Filipine./REL

balona kineze

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin