LIVE UPDATES
Bota

Feja forcon kohezionin shoqëror, në shumicën e rasteve

Treguesit kryesorë janë rëndësia e rrjeteve sociale, një fokus në të mirën e përbashkët – për shembull, përmes angazhimit personal – dhe një ndjenjë komuniteti.

1 October 2026, 09:40 Nga E.d
Feja forcon kohezionin shoqëror, në shumicën e rasteve
Foto ilustruse

Sipas një studimi të ri, personat me lidhje fetare që janë të përkushtuar ndaj besimit të tyre kontribuojnë në kohezionin shoqëror, dhe e bëjnë këtë në një shkallë më të madhe sesa njerëzit jo fetarë. Kjo tregohet nga "Monitori i fesë" më i fundit i Fondacionit Bertelsmann. Megjithatë, ka dallime të qarta midis komuniteteve fetare.

Sipas studimit,  në rastin e myslimanëve  – ndryshe nga besimet e tjera – ndjenja e komunitetit zvogëlohet ndjeshëm pikërisht kur ndjenja fetare është më e theksuar.

"Monitori i fesë" i Fondacionit Bertelsmann ekziston prej gati 20 vjetësh. Ai fokusohet kryesisht në aspekte të ndryshme të besimit fetar dhe pasojat e saj sociale. Që atëherë, përkatësia fetare e gjermanëve ka ndryshuar.

Në vitin 2025, sipas shifrave të dy kishave kryesore, pak më pak se 44 për qind e gjermanëve i përkasin kishës katolike ose protestante. Më shumë se një e treta e gjermanëve nuk i përkasin asnjë besimi fetar, sipas raportit të Bertelsmann. Deri në 8 për qind e gjermanëve janë myslimanë.

Gjatë dhjetë viteve të fundit, numri i të krishterëve ortodoksë dhe anëtarëve të kishave të lira në Gjermani është rritur, me secilin grup që tani numëron disa miliona. Ekzistojnë grupe më të vogla hebrenjsh, hindusësh dhe budistësh. Gjermania është më pak fetare se sa ishte dhjetë apo njëzet vjet më parë. Por është më e larmishme nga një perspektivë fetare.

Më shumë lidhje sociale, më pak besim te qeveria dhe sistemi i drejtësisë

'Monitori i fesë' së pari analizon kohezionin social të përgjithshëm në Gjermani, përtej përkatësisë fetare.

Treguesit kryesorë janë rëndësia e rrjeteve sociale, një fokus në të mirën e përbashkët – për shembull, përmes angazhimit personal – dhe një ndjenjë komuniteti.

Për këtë studim përfaqësues, u anketuan rreth 5200 persona të moshës midis 18 dhe 94 vjeç në mars 2026. 

Vitet e pandemisë së koronavirusit treguan se rëndësia e kohezionit social nuk është statike. Sipas studimit, ato çuan në një rënie të theksuar të këtyre vlerave deri në vitin 2023. Që atëherë, kohezioni social është përmirësuar përsëri dhe tani po i afrohet niveleve të regjistruara deri në vitin 2020.

Megjithatë, bie në sy që, në të gjithë shoqërinë, vetëm vlerat që lidhen me marrëdhëniet so ciale dhe fokusin në të mirën e përbashkët janë përmirësuar ndjeshëm edhe një herë. Përkundrazi, ndjenja e komunitetit ka ngecur.

Raporti thotë, fjalë për fjalë: 'Besimi te qeveria federale dhe ndjenja e drejtësisë janë veçanërisht të dobëta.' Vërehet një 'krizë e vazhdueshme besimi' ndaj udhëheqësve politikë. Për më tepër, ekziston një 'ndjenjë padrejtësie që është veçanërisht e theksuar aktualisht'. 

Ekspertët e konsiderojnë fenë si një burim

Duke marrë një tablo më të gjerë, ekspertët e fondacionit analizojnë rolin e fesë dhe e përshkruajnë atë si befasues. Feja rezulton të jetë një 'burim i rëndësishëm'. Megjithatë, potenciali i saj nuk është po aq i dukshëm në të gjitha komunitetet fetare.

Ndërtë anketuarit katolikë dhe protestantë,  vlerat e ndryshme që lidhen me kohezionin u rritën me rritjen e besimit fetar. Megjithatë, ndër të anketuarit myslimanë, ndjenja e përkatësisë në komunitet është veçanërisht e ulët tek burrat dhe gratë myslimane me besim të fortë.

Ndërsa myslimanët që nuk janë shumë fetarë ose nuk janë fare fetarë marrin 46 pikë për ndjenjën e përkatësisë ndaj komunitetit, dhe myslimanët me besim të moderuar marrin 42 pikë, mes atyre shumë fetarë kjo shifër bie në vetëm 28 pikë. Studimi përmend diskriminimin, mungesën e njohjes sociale dhe përfaqësimin e kufizuar institucional si shpjegime të mundshme. Kjo nuk është çështje tërheqjeje, por e besimit të gërryer në institucionet shtetërore.

Kjo gjetje duhet të 'merret seriozisht', i thotë DW-së Mouhanad Khorchide, dekani i Fakultetit të Teologjisë Islame në Universitetin e Münsterit. Megjithatë, ai bën një kritikë themelore të kornizës shpjeguese të paraqitur në studim. Studimi ofron 'një shkak të vetëm': diskriminimin dhe mungesën e njohjes. Sipas tij, kjo është tepër njëanshme.

Është e vërtetë që diskriminimi ekziston dhe se ai është i rëndësishëm. Por, nga këndvështrimi i tij, një 'shkak të paktën po aq vendimtar' as që përmendet: 'efekti i narrativave ideologjiko-fetare, shpesh me bazë islamiste'. Këto e paraqesin shtetin, demokracinë dhe shoqërinë shumicë si të huaja ose armiqësore ndaj islamit 'të vërtetë'. Narrativat e tilla minojnë besimin në institucione.

Khorchide: Narrativa e viktimizmit ushqen mosbesimin

Khorchide flet për një narrativë të 'viktimës myslimane' që prej kohësh është automatizuar. Shumë njerëz adoptojnë këtë 'qasje interpretuese', edhe pa përjetuar personalisht ndonjë formë specifike diskriminimi. Khorchide vëren: 'Kur narrativa e viktimës zëvendëson realitetin, ajo gjeneron pikërisht mosbesimin që pretendon të përshkruajë.' Studimi e anashkalon këtë aspekt.

Khorchide i referohet qasjes ndaj teologjisë islame siç përcillet në Münster. Qëllimi është të demonstrohet se besimi dhe komuniteti nuk përjashtojnë njëri-tjetrin. Bëhet fjalë për kundërshtimin e 'mentalitetit të viktimës' me një ndjenjë përgjegjësie dhe aftësinë për veprim. Kjo është më efektive sesa të kufizohet njëanshëm në debatin e nevojshëm mbi njohjen sociale, argumenton islamologu./DW

feja studimi besimi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin