LIVE UPDATES
Bota

Irani riformon strukturën komanduese të goditur rëndë nga lufta

Shkalla e boshllëkut që Khamenei po përpiqej të mbushte humbet lehtë mes listës së emrave.

12 August 2026, 14:41 Nga E.d
Irani riformon strukturën komanduese të goditur rëndë nga
Foto ilustruse

Vendimi i liderit suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, për të zyrtarizuar gjashtë emërime të larta ushtarake dhe të sigurisë brenda 48 orësh është më pak një çështje emërimesh personale sesa kapitulli përmbyllës i një periudhe pesëmujore improvizimi.

Të marra së bashku, emërimet e shpallura më 10 gusht tregojnë se lideri i ri suprem po përpiqet ta shndërrojë një zinxhir komandues të krijuar në kushte emergjence gjatë luftës – të ngritur pas sulmeve izraelite dhe amerikane që vranë një pjesë të madhe të udhëheqjes së lartë ushtarake të Iranit – në një strukturë të përhershme të ndërtuar rreth njerëzve tek të cilët ai ka besim.

Rindërtimi nga lart poshtë, për herë të dytë

Shkalla e boshllëkut që Khamenei po përpiqej të mbushte humbet lehtë mes listës së emrave.

Mohammad Baqeri, shef i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, u vra në ditët e para të luftës 12-ditore në qershor të vitit 2025. Pasardhësi i tij, Abdolrahim Musavi, qëndroi në detyrë vetëm për pak muaj, para se edhe ai të vritej – në sulmin e 28 shkurtit, i cili vrau edhe liderin suprem, ajatollah Ali Khamenei. Për rreth pesë muaj pas kësaj, Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Iranit nuk pati fare shef; koordinimi iu la në dorë Shtabit Qendror Khatam al-Anbiya, i cili në atë kohë drejtohej nga Ali Abdollahi. 

E njëjta gjë ndodhi edhe me zinxhirin komandues të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC): shefi i IRGC-së, Hossein Salami, u vra në luftën 12-ditore; pasardhësi i tij, Mohammad Pakpur, u vra së bashku me Musavin në luftën 40-ditore në fillim të këtij viti; ndërsa Ahmad Vahidi e drejtoi IRGC-në në cilësinë e ushtruesit të detyrës që atëherë, derisa dekreti i Khameneit më 10 gusht e bëri emërimin zyrtar dhe e gradoi në gjeneralmajor.

Fakti që dy zinxhirë paralelë komandues funksionuan për muaj të tërë nën drejtues që ushtronin detyrën pa u emëruar zyrtarisht, është në vetvete një tregues se sa e goditur ishte struktura e lartë e oficerëve iranianë nga sulmet izraelite dhe amerikane. Dekretet e reja nuk bëjnë vetëm emërimin e njerëzve të rinj; ato i japin fund një periudhe gjatë së cilës hierarkia ushtarake e Iranit ekzistonte më shumë si një improvizim i kohës së luftës sesa si një zinxhir komandues i vulosur zyrtarisht nga lideri suprem.

Integrim, jo vetëm zëvendësim

Sinjali më interesant gjendet në gjuhën e dekretit për emërimin e Abdollahit, ku kërkohet “përfundimi i integrimit” të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura me Shtabin Qendror Khatam al-Anbiya – një bashkim që lideri i ri suprem ia atribuon një strategjie të nisur nga babai i tij.

Kjo, e kombinuar me faktin se krahas promovimit të Abdollahit nuk u emërua një komandant i ri i Khatam al-Anbiya-s, sugjeron se vetë posti mund të jetë duke u përfshirë në strukturën e Shtabit të Përgjithshëm, në vend që të plotësohet – pra kemi të bëjmë me një konsolidim strukturor dhe jo thjesht me një vendim për personelin.

Nëse Khatam al-Anbiya përfshihet efektivisht në Shtabin e Përgjithshëm, kjo do të shënonte një centralizim të vërtetë të aparatit iranian të koordinimit gjatë luftës nën një komandë të vetme, në vend të strukturës gjysmë paralele që ekzistonte nën Ali Khamenein, tashmë të vrarë.

Rikthimi i Taebit

Ndoshta një nga emërimet më të anashkaluara nga mediat është edhe ai që mbart peshën më të madhe në planin e brendshëm: Hossein Taeb si komandant i forcës paramilitare Basixh.

Taebi nuk është një zëvendësues i kohës së luftës në të njëjtin kuptim si Abdollahi apo Vahidi; ai është rikthyer. Ai e ndërtoi karrierën në Ministrinë e Inteligjencës, para se të largohej prej saj, dhe më pas krijoi një aparat paralel të inteligjencës brenda Gardës Revolucionare – Organizatën famëkeqe të Inteligjencës së IRGC-së – të cilën e drejtoi deri në shkarkimin e tij në mesin e vitit 2022. 

Gjuha e dekretit për emërimin e Taebit e përforcon dimensionin e brendshëm: ai kërkon forcimin e një “rrjeti të inteligjencës popullore” dhe realizimin e sloganit “çdo iranian, anëtar i Basixhit”, duke iu referuar në mënyrë të drejtpërdrejtë mobilizimeve pro-Republikës Islamike në rrugë, të cilat kanë vazhduar që nga fillimi i luftës 40-ditore, si një bazë për t’u zgjeruar “në mbrojtje të Revolucionit Islamik”.

Ndërsa pesë emërimet e tjera i përgjigjen problemit të humbjeve ushtarake, ky emërim i përgjigjet një pyetjeje tjetër: kujt i beson lideri i ri suprem për të mbikëqyrur popullsinë dhe për të menaxhuar kërcënimet e brendshme, në një kohë kur legjitimiteti i shtetit po vihet në provë nga pasardhja dinastike dhe vështirësitë e kohës së luftës.

Analisti me bazë në Paris, Reza Alijani, duke folur për Radion Farda, shërbim në gjuhën persiane i Radios Evropa e Lirë, tha se emërimet – përfshirë edhe emërimin e Mohsen Rezaeit si shef i ri i sigurisë në Iran – kanë të bëjnë kryesisht me Khamenein që “aktivizon dhe shfaq” autoritetin e tij, dhe jo me ndonjë ndryshim të vërtetë të drejtimit. Shumica e personave të promovuar, vuri në dukje ai, kanë shërbyer tashmë në aparatin ekzekutiv të Republikës Islamike, çka sugjeron se e njëjta logjikë ushtarake në politikën e jashtme dhe e njëjta logjikë e sigurisë brenda vendit thjesht po riprodhohen. 

Ai veçoi emërimet e Taebit dhe Rezaeit si, në thelb, rikthim në skenë të “figurave të falimentuara politikisht dhe nga pikëpamja e sigurisë”, por paralajmëroi se, sa i përket sigurisë së brendshme, në të vërtetë nuk ndryshon shumë: i njëjti aparat, edhe pa Taebin në krye, kishte vrarë mijëra njerëz gjatë protestave të gjera në janar.

Megjithatë, vlerësimi më i gjerë i Alijanit është se, pavarësisht dallimeve në aspektin e fraksioneve, riorganizimi “nuk mbart ndonjë kuptim të rëndësishëm politik” as për politikën e brendshme dhe as për atë të jashtme. Sipas tij, në fund, “interesi i sistemit” do të “mbizotërojë ngushtë ndaj ideologjisë” së tij, me një kosto që do ta paguajnë nga xhepat dhe me jetët e tyre iranianët e zakonshëm./REL

mojtaba khamenei iran lufta

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin