LIVE UPDATES
Bota

Java e pasigurisë: Pse marrëdhëniet SHBA-BE nuk do të jenë më kurrë të njëjta

Për herë të parë në dekada, në Evropë ekzistonte një ndjenjë e hapur se Shtetet e Bashkuara nuk e shihnin më BE-në si aleatin e tyre të dukshëm, tradicional dhe strategjik.

24 January 2026, 10:39 Nga I.A
Java e pasigurisë: Pse marrëdhëniet SHBA-BE nuk do të
Ursula von der Leyen dhe Donald Trump

BRUKSEL- Java e kaluar nuk ishte thjesht një moment tjetër i vështirë në marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Sipas të gjitha gjasave, ishte një pikë kthese. 

Për herë të parë në dekada, në Evropë ekzistonte një ndjenjë e hapur se Shtetet e Bashkuara nuk e shihnin më BE-në si aleatin e tyre të dukshëm, tradicional dhe strategjik.

Siç thekson politologu dhe internacionalisti Theodoros Tsikas, evropianët po e kuptojnë se nën Donald Trump ajo që thuhet është menduar. Kështu, pamja që del është ajo e një marrëdhënieje transatlantike që nuk është e prishur, por në ndryshim e sipër. Dhe në ndryshim të thellë.

Siç është regjistruar në intervistën e Theodoros Tsikas, rreziqet më të mëdha nuk janë tarifat, as deklaratat, por humbja e besimit që për dekada ishte themeli i aleancës SHBA-Evropë.

“Sigurisht që nuk ishte një javë e mirë për marrëdhëniet SHBA-BE, në kuptimin që evropianët e shohin se Trump e mendon atë që thotë”, thekson ai, duke i lidhur zhvillimet me Strategjinë e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së që u publikua në fund të vitit të kaluar.

"Në këtë tekst, Evropa shfaqet pothuajse si një armik, një konkurrent", vëren ai.

Një fitore e vogël, pa iluzione

Fjalimi i presidentit amerikan në Davos duket se ka sjellë një lehtësim të përkohshëm. Kërcënimi për forcë ushtarake kundër Groenlandës u tërhoq, ashtu si edhe njoftimi për tarifa shtesë ndaj Bashkimit Evropian. Megjithatë, për Theodoros Tsikas, kjo është më shumë një tërheqje taktike sesa një ndryshim strategjik.

“Edhe pse duket se ka një lehtësim të vogël për çështjen e Groenlandës nga biseda e tij me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, evropianët janë të sigurt se nuk mund të jenë të qetë për perspektivën e marrëdhënieve midis SHBA-së dhe BE-së”, thekson ai.

Arsyeja është një dhe vendimtare, sipas tij: Besimi është humbur, i cili është një element bazë i çdo aleance.

Pyetja që qëndron pezull mbi NATO-n

Kriza e besimit po merr një peshë të veçantë brenda NATO-s. Për herë të parë, çështja e besueshmërisë së SHBA-së po ngrihet jo në mënyrë implicite, por hapur.

“Kush do t’i sigurojë evropianët, brenda NATO-s, se nëse një vend evropian kërcënohet nga Putini, SHBA-të nën Trumpin do të nxitojnë ta mbrojnë atë?” pyet ai.

Megjithatë, kjo çështje nuk i përket vetëm Evropës.

"Si do ta perceptojnë kundërshtarët e NATO-s një mungesë të mundshme të gatishmërisë së SHBA-së për të ndërhyrë në favor të një vendi evropian?" shton ai, duke përshkruar një hendek të rrezikshëm në parandalimin e konfliktit.

Përgjigja evropiane: më shumë autonomi

Në këtë mjedis të ri pasigurie, debati mbi autonominë strategjike evropiane po rikthehet fuqishëm. Jo si një projekt teorik, por si një domosdoshmëri politike.

“Ngrihet çështja se si evropianët mund të formojnë një strukturë të veçantë mbrojtëse evropiane, krahas NATO-s”, vëren Theodoros Tsikas dhe shton: Domethënë, përshpejtimi dhe thellimi i integrimit evropian në të gjitha fushat: politike, ekonomike dhe mbrojtëse është në tryezë.

Siç sqaron ai, kjo nuk përbën një ndërprerje të marrëdhënieve me SHBA-në: Nuk do të thotë që ata do të ndërpresin marrëdhëniet me SHBA-në, por që ata vetë do të kujdesen të rrisin fuqinë e tyre gjeopolitike dhe gjurmën e tyre ndërkombëtare.

Horizonte të reja ekonomike

Autonomia evropiane, sipas zotit Tsikas, nuk është vetëm ushtarake, por edhe ekonomike.

Ndërkombëtaristi nënvizon rëndësinë e marrëveshjeve të mëdha ndërkombëtare, ekuivalente me atë të bërë me vendet e Amerikës Latine dhe bashkimin Mercosur, me vende të tilla si India, Japonia, Kanadaja, Koreja e Jugut, Australia dhe Zelanda e Re.

Me interes të veçantë është fakti që qëndrimi evropian nuk kufizohet vetëm në kufijtë e ngushtë të BE-së.

“Në këtë konflikt ata patën mbështetjen dhe aleancën e Britanisë, Norvegjisë dhe Islandës – vende të NATO-s, por jo të BE-së”, thekson ai.

Këshilli i Gazës, OKB-ja dhe frika nga institucionet paralele

Megjithatë, çarje po regjistrohen edhe në fushën institucionale ndërkombëtare. Siç na kujton Theodore Tsikas, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi pikat kryesore të planit të Trump për Gazën, përfshirë krijimin e një autoriteti mbikëqyrës ndërkombëtar, të ashtuquajturit "Këshilli i Paqes".

"Ideja e Këshillit të Paqes u miratua nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, thotë ai.

Por kur u prezantuan detajet e funksionimit të tij, shumë vende panë se ky këshill nuk kufizohet vetëm në çështjen e Gazës.

Rezervat u intensifikuan pasi, siç shpjegon ai, "statuti i propozuar nga Trump i jep atij fuqi absolute për të vënë veton vetë dhe për të pranuar ose larguar shtetet anëtare".

Rezultati, sipas tij, është i qartë: Vendet e BE-së kanë tendencë të refuzojnë pjesëmarrjen e tyre në një institucion të tillë, me përjashtim të Hungarisë së Orbán-it./Dosja.al

marrëdhëniet shba-be

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin