LIVE UPDATES
Bota

Çmimi "Karl" në Gjermani, kush është Pinchas Goldschmidt?

Çmimi i Karlit të qytetit Aachen është një nga çmimet me prestigjioze të Europës dhe i jepet personaliteteve dhe institucioneve që kanë luajtur rol për forcimin e unitetit në Europë. Që nga viti 1950 me të janë nderuar baballarët themelues të BE, mbretër, kryetarë qeverish, presidentë, papë, opozita në Bjellorusi dhe populli ukrainas. Më 9 Maj 2024 çmimi për herë të parë i jepet një rabini.

9 May 2024, 09:42 Nga N.F

Çmimi "Karl" në Gjermani, kush është Pinchas

GJERMANI- Çmimi i Karlit të Madh i qytetit të Aachenit këtë vit i jepet rabinit Pinchas Goldschdmit për rolin e tij të rëndësishëm në promovimin e dialogut dhe tolerancës në Evropë. Po kush është ky rabin? Çmimi i Karlit të qytetit Aachen është një nga çmimet me prestigjioze të Europës dhe i jepet personaliteteve dhe institucioneve që kanë luajtur rol për forcimin e unitetit në Europë. Që nga viti 1950 me të janë nderuar baballarët themelues të BE, mbretër, kryetarë qeverish, presidentë, papë, opozita në Bjellorusi dhe populli ukrainas. Më 9 Maj 2024 çmimi për herë të parë i jepet një rabini.

Pinchas Goldschmidt është për afër 13 vjet drejtues i Konferencës Europiane të Rabinëve, CER ku bëjnë pjesë 800 klerikë hebrenj. 60 vjeçari është rabini më i njohur i Europës. "Direktorati i Çmimit Karl me këtë çmim do të dërgojë një sinjal, se jeta hebraike është pjesë e vetëkuptueshme e Europës dhe se në Europë nuk ka vend për antisemitizëm", thuhet në njoftimin e dhënies së çmimit.

"Shpërthim i antisemitizmit"

"Në realitet është për fat të keq e kundërta", thotë Goldschmidt për Deutsche Wellen. "Ne përjetojmë që nga 7 tetori një shpërthim të antisemitizmit." Terrori i organizatës islamiste, Hamas kundër Izraelit shkaktoi vrasjen më të madhe masive kundër hebrenjve që nga Holokausti. Rreth 1200 vetë u vranë, rreth 240 vetë u morën pengje. Izraeli ka reaguar që atëherë me një ofensivë të gjerë ushtarake në Gaza.

Që nga kjo kohë urrejtja kundër hebrenjve në botë është rritur. Prindërit hebrenj, thotë Goldschmidt, kanë frikë të dërgojnë fëmijët në shkollë, meshkujt druhen të veshin kipa në rrugë. Jeta hebraike shpesh zhvillohet nën mbrojtje policie.

Antisemitizmi, sipas rabinit, u bë sërish normal. Kjo duhet të ndryshojë. Qeveritë duhet të bëjnë të qartë, se nuk e pranojnë urrejtjen kundër hebrenjve, "as në shkolla, as në rrugë, as në kulturë". Për sa kohë që kjo tolerohet, "ne kemi një problem të madh".  Kur Goldschmidt thotë "ne", ai nuk ka parasysh vetëm hebrenjtë, por të ardhmen e Europës.

Tek historia europiane e familjes Goldschmidt bën pjesë edhe tmerri i Aushvitcit. Pinchas Goldschmidt lindi në vitin 1963 në Zürich. Gjyshërit për shkak të një sëmundjeje të gjyshes ia dolën në kohën e duhur të zhvendoseshin në vitin 1938 nga Vjena në Zürich. Por stërgjyshërit nga ana e nënës vdiqën në Aushvitc, edhe motra e vëllezër të gjyshit, më shumë se 40 të afërm, thotë rabini.

Arrati nga sulmi i Putinit

Nga viti 1993 deri në vitin 2022, Goldschmidt ishte kryerabin në Moskë. Pak ditë para fillimit të sulmit rus kundër Ukrainës në shkurt 2022 ai u largua me shpejtësi nga Rusia, sepse Kremlini donte t'i detyronte klerikët fetarë të mbështesnin orientimin politik të tij. Që nga largimi i tij nga Rusia, më shumë se 100.000 hebrenj e kanë braktisur Rusinë, thotë rabini. "Situata politike në Rusi po bëhet gjithnjë e më e vështirë. Ky vend po kthehet në kohën e plotë të izolimit, në kohën e Bashkimit Sovjetik pa komunizëm. Dhe antisemitizmi është sërish pjesë e politikës qeveritare."

Që nga largimi nga Rusia, Goldschdmidt dhe bashkëshortja me shtatë fëmijët e mjaft nipër e mbesa jetojnë në Jeruzalem. Në një vend të ndryshuar që nga 7 tetori 2023. "Unë ika nga një luftë dhe erdha tek tjetra." Lufta, thotë Goldschmidt, është diçka e tmerrshme, më e tmerrshmja që ka shpikur njerëzimi. Por Izraeli, si çdo vend tjetër, ka të drejtë të vetëmbrohet. Në Gaza Izraeli nuk lufton kundër një ushtrie, por një trupe guerilase.

Rabini flet edhe për rolin e Iranit, që mbështet Hamasin dhe milicët Hizbollahë, të dyja organizata që BE i ka shpallur si terroriste. "Kjo është një kohë shumë me rëndësi për Europën. Europa duhet të mbrohet kundër këtyre sulmeve. Këto sulme kundër demokracisë dhe lirisë, që vijnë nga njëra anë nga Rusia, dhe nga ana tjetër nga Irani."

Rabini poliglot është një mjeshtër i dialogut. Ai ndodhet rregullisht në dialog me shumë njerëz të politikës, ka qenë shpesh për vizitë   në zyrën e kancelarit gjerman, ka vizituar Papa Françeskun. Që nga koha e zgjedhjes si president i Konferencës Europiane të Rabinëve ai ka nxitur një dialog të klerikëve rabinë me imamët myslimanë nga vendet europiane dhe afrikano-veriore. Takime të ndryshme dhe rritja e besimit tek njëri-tjetri, që rrallë zënë vend në media, por që janë shumë të rëndësishme për bashkëjetesën. Ndërkohë Konferenca e Rabinëve ka edhe një seli në Mynih.

Islami dhe Europa

"Në vend që të luftohet islami radikal luftohet thjesht feja islame. Ky është një gabim shumë shumë i madh", thekson Goldschmidt. Duhet të luftohet islami radikal, por nga ana tjetër duhet të jetë e qartë, "se islami si i tillë mund të bëhet një pjesë e çmuar e Europës, kur besimtarët dhe përfaqësues të tij jetojnë si të gjithë aktivisht vlerat europiane si liria, demokracia dhe toleranca."

Për nderimin me Çmimin Karl ai gëzohet. "Për mua personalisht, për komunitetin hebre në Europë është një sinjal i mirë. Sepse ne duam më shumë mbështetje për komunitetin hebre nga shoqëria civile. Kjo ka shumë rëndësi."

Marrë nga DW

pinchas goldschmidt gjermani

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin