LIVE UPDATES
Bota

"Pekini teston vijat e kuqe të SHBA-së për ekuilibrin e ri të pushtetit në Azi"/ Analizë: Xi dhe diplomacia personale me Trump

Sipas një analize nga mediat e huaja, takimi prodhoi pak rezultate të matshme. Armëpushimi tregtar u zgjat për dy muaj, pa zgjidhur dallimet kryesore në deficitet tregtare, kufizimet teknologjike dhe aksesin në treg.

26 September 2026, 16:32 Nga G.M
"Pekini teston vijat e kuqe të SHBA-së për ekuilibrin e ri
Xi Jinping dhe Donald Trump


SHBA- Buzëqeshjet e Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë janë të sigurta, diçka që Kina dhe Presidenti i saj po e provojnë për herë të parë, dhe kaq hapur. Pas imazhit jashtëzakonisht të ngrohtë me Donald Trump, presidenti kinez vuri në tryezë pikërisht çështjet për të cilat Pekini dëshiron ta lëvizë Uashingtonin më pak mbështetje amerikane për Tajvanin, dyshim më të madh ndaj Japonisë dhe pranim gradual të një ekuilibri të ri pushteti në Azi. Ai nuk kërkoi një marrëveshje spektakolare. Por ai i testoi qartë kufijtë e presidentit amerikan.

Sipas një analize nga mediat e huaja, takimi prodhoi pak rezultate të matshme. Armëpushimi tregtar u zgjat për dy muaj, pa zgjidhur dallimet kryesore në deficitet tregtare, kufizimet teknologjike dhe aksesin në treg. Ukraina dhe Lindja e Mesme u vunë në axhendë pa u njoftuar ndonjë përparim i konsiderueshëm. Për çështjen më kritike për Kinën sot, Tajvanin, nuk pati asnjë marrëveshje formale. Megjithatë, për Xi-në, ajo që ishte e rëndësishme nuk ishte domosdoshmërisht ajo që nënshkruan të dyja palët. Ishte ajo që u tha, si u tha dhe, më e rëndësishmja, si Pekini mund ta paraqiste atë që u tha.

Tajvani qendra absolute e presionit kinez

Zgjedhja e gjuhës nga Xi për Tajvanin ishte domethënëse. Ai shprehu shpresën se Shtetet e Bashkuara do të mbanin qëndrimin e saktë të kundërshtimit të pavarësisë së Tajvanit dhe do ta trajtonin çështjen me kujdes. Dallimi mund të duket gjuhësor, por në realitet ai shkon në zemër të politikës amerikane ndaj ishullit. Administratat e njëpasnjëshme amerikane kanë thënë se nuk mbështesin një deklaratë të njëanshme të pavarësisë nga Taipei.

Uashingtoni, megjithatë, ka shmangur vazhdimisht miratimin e formulimit të Pekinit se kundërshton pavarësinë e Tajvanit. Për Kinën, ndryshimi nuk është formal. Nëse Shtetet e Bashkuara do të kalonin nga ne nuk e mbështesim në ne kundërshtojmë, Pekini do të ishte në gjendje të argumentonte se Uashingtoni tani i sheh lëvizjet e Taipeit, në vend të kërcënimit me forcë të Kinës, si burimin kryesor të paqëndrueshmërisë në Ngushticë.

Edhe më interesante ishte zgjedhja e fjalës përmbahem. Me këtë formulim, Pekini u përpoq të krijonte përshtypjen se administrata Trump tashmë ka lëvizur drejt disa prej vijave të kuqe të Kinës dhe se ajo që mbetet është të vazhdojë në të njëjtën rrugë. Kjo nuk do të thotë që presidenti amerikan e pranoi këtë interpretim. Megjithatë, kjo do të thotë që udhëheqja kineze po përpiqet të sigurojë gjuhësisht një ndryshim përpara se ai të reflektohet në politikën zyrtare të SHBA-së.

Testi i menjëhershëm do të jenë shitjet e reja të armëve në Tajvan. Një paketë me vlerë rreth 14 miliardë dollarë po shqyrtohet në Uashington, e cila përfshin raketa, sisteme anti-dronë dhe armë anti-ajrore. Kjo u parapri nga një marrëveshje prej rreth 11 miliardë dollarësh në fund të vitit të kaluar.

Vetë Trump, pas takimit të tij të mëparshëm me Xi në Pekin në maj, i kishte përshkruar shitjet e armëve si një monedhë shumë të mirë negociuese. Është pikërisht kjo logjikë që shqetëson Taipein dhe kryeqytetet e tjera aziatike. Jo sepse ata e marrin si të mirëqenë që Shtetet e Bashkuara do ta braktisin Tajvanin, por sepse kthimi i angazhimeve amerikane të sigurisë në një monedhë negociuese rrit pasigurinë. Për Pekinin, çdo periudhë vonese ose hezitimi është një mundësi për të shtyrë më shumë.

Xi investon te vetë Trump

Strategjia kineze duket se bazohet gjithnjë e më shumë në marrëdhënien personale midis dy presidentëve. Xi e di që Trump i kushton shumë rëndësi diplomacisë së nivelit të lartë dhe shpesh merret me marrëdhëniet ndërkombëtare përmes marrëveshjeve personale midis udhëheqësve. Kjo është arsyeja pse pala kineze shmang, kur është e mundur, gjuhën e një përballjeje ideologjike në stilin e Luftës së Ftohtë dhe preferon imazhet e bashkëpunimit midis dy fuqive të mëdha.

Referenca e Xi-së ndaj anijes së madhe të marrëdhënieve sino-amerikane që dy presidentët duhet ta mbajnë në një kurs të qëndrueshëm është pjesë e kësaj logjike. Kina po përpiqet të kultivojë tek Trump perceptimin se stabiliteti midis Uashingtonit dhe Pekinit varet kryesisht nga marrëdhënia e tij me udhëheqësin kinez dhe më pak nga institucionet, aleancat apo strategjia afatgjatë amerikane.

Takimet e shpeshta, pra, i shërbejnë mirë Pekinit edhe pa marrëveshje të mëdha. Trump dhe Xi janë takuar tashmë tre herë që nga tetori i kaluar dhe ka të ngjarë të takohen përsëri si në samitin e APEC-ut në Shenzhen në nëntor ashtu edhe në samitin e G20-ës në Florida në dhjetor. Çdo kontakt i jep palës kineze një mundësi të re për të eksploruar se cilat pozicione amerikane janë të forta dhe cilat mund të shndërrohen në një mjet negociues.

Japonia si një front i dytë, por jo sekondar

Ndoshta lëvizja më interesante e Xi-së përtej Tajvanit ishte përpjekja e tij për të sjellë Japoninë në tryezën e bisedimeve. Presidenti kinez kujtoi se Shtetet e Bashkuara dhe Kina luftuan në të njëjtën anë kundër Japonisë në Luftën e Dytë Botërore, duke përdorur terma të tillë si fashiste dhe militariste për Japoninë perandorake.

Mesazhi historik ka një tërheqje bashkëkohore. Pekini është përpjekur për muaj të tërë të lidhë lëvizjet aktuale mbrojtëse të Japonisë me të kaluarën e vendit, duke e paraqitur riarmatimin e Tokios si një kthim në një traditë ushtarake më agresive. Tensionet janë rritur që nga deklaratat pro-Tajvan të Kryeministrit Sanae Takaichi nëntorin e kaluar. Për Kinën, Japonia nuk është një konsideratë dytësore. Është aleati kryesor i Shteteve të Bashkuara në Azinë Lindore, strehon baza ushtarake kritike amerikane dhe është një lidhje kyçe në çdo operacion amerikan në rast të një krize për Tajvanin.

Minimi i besimit midis Uashingtonit dhe Tokios do të kishte vlerë shumë më të madhe strategjike për Pekinin sesa një lëshim i përkohshëm tregtar. Përgjigja e Takaichi-t ishte pra po aq karakteristike. Ajo theksoi se Japonia dhe Shtetet e Bashkuara kanë arritur "pajtim të vërtetë" dhe se aleanca e tyre tani bazohet në lidhje të forta besimi të ndërsjellë. Tokio e kupton se beteja nuk ka të bëjë vetëm me ekuilibrat ushtarakë, por edhe me narrativën rreth asaj se kush është një faktor stabiliteti dhe kush po përpiqet të rishikojë status quo-në ekzistuese.

Një samit pa marrëveshje, por jo pa përfitime

Për Pekinin, samiti pati edhe një dimension të rëndësishëm të brendshëm. Imazhet e Xi-së duke u pritur me nderime në Shtëpinë e Bardhë dhe në Bazën Ajrore Andrews dominuan median shtetërore kineze. Pritja u paraqit si provë se Kina tani është në të njëjtin nivel me Shtetet e Bashkuara dhe se udhëheqësi i saj trajtohet si një bashkëbisedues i barabartë nga presidenti amerikan. Kjo është thelbësore për strategjinë afatgjatë të Kinës. Që nga koha e Deng Xiaopingut deri më sot, një nga kërkesat kryesore të Pekinit ka qenë kalimi nga një fuqi në rritje në një që kërkon një zë të barabartë në formësimin e rregullave të sistemit ndërkombëtar.

Xi përdor çdo samit jo vetëm për të diskutuar çështje individuale, por edhe për të përforcuar këtë imazh brenda dhe jashtë vendit. Uashingtoni dhe Pekini mbeten thellësisht në mosmarrëveshje mbi tregtinë, teknologjinë, zinxhirët e furnizimit, Tajvanin dhe praninë ushtarake në Paqësor. Asnjë nga këto dallime nuk u zhduk sepse të dy udhëheqësit buzëqeshën më shumë se zakonisht. Thelbi i takimit qëndron diku tjetër.

Xi-së nuk i duhet domosdoshmërisht një marrëveshje e madhe me Trumpin. Ai duhet të shohë në këtë fazë se cilat pjesë të strategjisë amerikane janë të negociueshme, ku mund të krijojë dyshime midis aleatëve të SHBA-së dhe si mund ta zhvendosë gradualisht bisedën nga pengimi i Kinës në menaxhimin e një marrëdhënieje midis dy superfuqive të barabarta. Dhe në këtë proces, Tajvani mbetet testi kyç.

Jo vetëm për marrëdhëniet midis Uashingtonit dhe Pekinit, por edhe për faktin nëse sistemi i aleancës amerikane në Azi do të vazhdojë të funksionojë me të njëjtat rregulla, ndërsa presioni i Kinës rritet dhe diplomacia personale e dy udhëheqësve fiton gjithnjë e më shumë peshë./Dosja.al

shba donald trump xi jinping

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin