LIVE UPDATES
Bota

"Për sa para janë të mjaftueshme rezervat ruse?"/ Reuters: Çfarë parashikon marrëveshja e naftës dhe sfondi i bisedimeve të Trump me Putin

Sipas mirëkuptimit të njoftuar më 9 tetor, parashikohet vënia e menjëhershme në dispozicion e mbi 300 mijë tonëve naftë ruse, me dërgesa të tjera në muajt në vijim, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve amerikane ndaj eksporteve të këtij karburanti.

12 October 2026, 18:17 Nga G.M
"Për sa para janë të mjaftueshme rezervat ruse?"/
Foto ilustruese

SHBA- Marrëveshja e re mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit rus Vladimir Putin për furnizimin me naftë ruse synon të rrisë sasinë e karburantit në tregjet ndërkombëtare dhe të frenojë rritjen e çmimeve. Sipas mirëkuptimit të njoftuar më 9 tetor, parashikohet vënia e menjëhershme në dispozicion e mbi 300 mijë tonëve naftë ruse, me dërgesa të tjera në muajt në vijim, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve amerikane ndaj eksporteve të këtij karburanti. Nisma vjen në një moment kur administrata amerikane kërkon të ulë kostot e energjisë për konsumatorët dhe bizneset, përpara zgjedhjeve të mesmandatit.

Sipas një analize nga Reuters, zbatimi i marrëveshjes përballet me disa pengesa, mes tyre dëmet që sulmet ukrainase u kanë shkaktuar rafinerive ruse dhe paqartësitë mbi angazhimet për ndalimin e goditjeve ndaj infrastrukturës energjetike. Një tjetër pikëpyetje lidhet me kapacitetin e rezervave ruse për të përmbushur kërkesat e tregut dhe ndikimin real që lehtësimi i sanksioneve mund të ketë mbi çmimet e naftës. Përtej dimensionit ekonomik, marrëveshja shihet edhe si një zhvillim me rëndësi politike, që mund të ndikojë në marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Moskës, si dhe në ecurinë e negociatave për luftën në Ukrainë.

Sasitë e premtuara nga Putini dhe problemi me kërkesën amerikane

Sipas njoftimit të Trump, Rusia do të vërë menjëherë në dispozicion më shumë se 300,000 ton metrikë naftë, një sasi ekuivalente me rreth 2.25 milionë fuçi. Marrëveshja parashikon gjithashtu eksportin e 500,000 tonëve të tjerë në nëntor dhe një milion ton shtesë menjëherë pas kësaj. Në total, pra, sasitë që Moska është zotuar të vërë në dispozicion tejkalojnë 1.8 milionë ton. Megjithatë, Reuters thekson se këto sasi janë të kufizuara në lidhje me nevojat e tregut amerikan.

Sipas të dhënave nga Administrata Amerikane e Informacionit për Energjinë (EIA), sektori amerikan i transportit konsumon rreth 2.94 milionë fuçi naftë çdo ditë. Kjo do të thotë që sasia e parë e karburantit rus nuk është e mjaftueshme as për një ditë konsumi në sektor, ndërsa sasitë shtesë të premtuara nga Moska korrespondojnë me më pak se katër ditë kërkese. Kjo mospërputhje ngre pyetje nëse marrëveshja mund të sjellë një ulje të ndjeshme të çmimeve, edhe nëse angazhimet ruse zbatohen plotësisht.

Sfondi i sulmeve ukrainase ndaj rafinerive ruse

Një parametër kritik për zbatimin e marrëveshjes është gjendja e rafinerive ruse, shumë prej të cilave janë sulmuar vazhdimisht nga dronë ukrainasë. Përpara se të fillonin sulmet në vitin 2024, Rusia ishte në gjendje të eksportonte rreth 100,000 ton naftë në ditë. Dëmtimi i objekteve të saj ka kufizuar kapacitetin e saj të prodhimit, duke e shtyrë qeverinë ruse të vendosë një ndalim eksporti korrikun e kaluar për të siguruar që kërkesa e brendshme të plotësohet.

Ndalimi u zgjat deri më 31 tetor për vendet që nuk kanë marrëveshje dypalëshe me Moskën. Në vend të kësaj, eksportet në vendet mike, kryesisht në Azinë Qendrore, vazhduan. Të shtunën, një ditë pas njoftimit të Trump, Moska njoftoi se po i hiqte pjesërisht kufizimet për eksportet e naftës me efekt të menjëhershëm.

Sipas burimeve të industrisë së energjisë të cituara nga Reuters, nëse ndalojnë sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse, Rusia mund të përmbushë kërkesën fillestare të Trump për 300,000 ton karburant. Të njëjtat burime vlerësojnë se kjo sasi mund të prodhohet edhe në tetor, me kusht që një rafineri e madhe në Rusinë Evropiane, e cila është dëmtuar nga sulmet me dronë, të rihapet.

Kjo lidhje shpjegon gjithashtu rëndësinë e negociatave për t'i dhënë fund sulmeve ndaj objekteve energjetike. Një zhvillim i tillë do të lehtësonte prodhimin rus dhe, rrjedhimisht, përmbushjen e angazhimeve ndaj Uashingtonit. Megjithatë, ndërprerja e sulmeve nuk është konfirmuar si një marrëveshje e zbatuar nga palët e përfshira. Kremlini njoftoi të hënën se bisedimet përkatëse po vazhdojnë, duke shmangur specifikimin nëse ato kanë të bëjnë ekskluzivisht me rafineritë apo me të gjithë infrastrukturën energjetike.

Pengesa e cisternave dhe dyshimet rreth eksporteve

Përtej gjendjes së rafinerive, marrëveshja përballet edhe me vështirësi të konsiderueshme praktike. Edhe pse Shtetet e Bashkuara kanë hequr sanksionet mbi eksportet e naftës ruse, kufizimet mbeten në fuqi për një numër të madh anijesh cisternë.

Siç vëren Reuters, mbetet e paqartë se cilat anije mund të përdoren për të transportuar sasitë e dakorduara, si dhe gjendja e objekteve që do të thirren për t'i prodhuar ato. Prandaj, lehtësimi i sanksioneve të SHBA-së nuk siguron në vetvete që nafta ruse do të arrijë në tregje me shpejtësinë dhe në sasitë e shpallura nga Trump.

400 milionë dollarët për Rusinë dhe kostoja ekonomike e sulmeve

Dimensioni ekonomik i marrëveshjes është gjithashtu i rëndësishëm për Moskën, e cila ka pësuar humbje të mëdha nga sulmet ndaj objekteve të saj të naftës. Sipas Vladimir Putin, sulmet ukrainase ndaj rafinerive kanë shkaktuar dëme ekuivalente me 1% të PBB-së ruse, një shumë që, sipas llogaritjeve të Reuters, arrin rreth 26.6 miliardë dollarë. Eksportet e 300,000 tonëve të parë të naftës vlerësohet të sjellin rreth 400 milionë dollarë.

Megjithatë, vetëm një pjesë e vogël e këtyre parave pritet të përfundojë direkt në buxhetin e shtetit rus, pasi sistemi tatimor i vendit bazohet kryesisht në taksimin e prodhimit të naftës dhe jo në eksportet e karburanteve të papërpunuara ose të rafinuara. Rusia ka rreth 30 rafineri të mëdha, ndërsa Ukraina nuk ka asnjë, gjë që nxjerr në pah rëndësinë e objekteve energjetike në kontekstin e konfliktit ushtarak.

Reagimet dhe kritikat e Zelensky-t brenda SHBA-së

Marrëveshja ka shkaktuar reagime negative si në Ukrainë ashtu edhe në Shtetet e Bashkuara. Volodymyr Zelensky ka argumentuar se vendimi i Trump për të lejuar furnizimin me naftë ruse mund ta inkurajojë Moskën të vazhdojë sulmet e saj ndaj Ukrainës, me koston e më shumë jetëve njerëzore. Ka pasur gjithashtu reagime negative nga ligjvënësit amerikanë, përfshirë edhe nga vetë Partia Republikane.

Përfaqësuesi republikan Don Bacon ka argumentuar se Uashingtoni duhet të zbatojë sanksionet e reja që Kongresi ka miratuar kundër Rusisë, në vend që t'i lehtësojë ato. Në nivel evropian, kryeministri britanik Andy Burnham njoftoi se vendi i tij do të forcojë sanksionet kundër Moskës. Në të njëjtën kohë, Ministri i Jashtëm gjerman Johann Vandevoll përsëriti mbështetjen e Berlinit për Zelensky, pas deklaratave të Trump që kërkonin largimin e tij, dhe mbështeti ushtrimin e presionit më të madh mbi Rusinë për të rifilluar bisedimet e paqes.

Lufta në Iran, Kinë dhe presioni mbi çmimet ndërkombëtare

Përpjekja e Trump për të rritur furnizimet me naftë nuk lidhet vetëm me problemet e prodhimit të Rusisë. Lufta në Iran ka ndërprerë furnizimin me produkte nafte nga Gjiri Persik, duke përkeqësuar kushtet në tregun global të karburanteve. Në të njëjtën kohë, Kina pritet të rifillojë eksportet e produkteve të rafinuara pas një ndalese të shkurtër gjatë festës së Javës së Artë. Megjithatë, eksportet e miratuara të Kinës për naftë, benzinë ​​dhe karburant avionësh për tetorin janë rreth 3.7 milion ton, dukshëm më të ulëta se nivelet e së njëjtës periudhë të vitit të kaluar dhe më shumë se katër milion ton të miratuar për shtatorin.

Në të njëjtin kontekst, vendet e G7 ranë dakord kohët e fundit të vazhdojnë me lirimin e karburantit nga rezervat e tyre strategjike, në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA). Organizata me 32 vende koordinoi lirimin më të madh emergjent të rezervave strategjike në histori në mars, duke liruar më shumë se 400 milion fuçi naftë bruto dhe produkte nafte. Tani po i inkurajon vendet pjesëmarrëse të lirojnë sasi të miratuara, por ende të paliruara, në treg, në një përpjekje për të rritur furnizimin në një kohë kur tregjet ndërkombëtare të karburanteve mbeten nën presion./Dosja.al

vladimir putin donald trump

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin