LIVE UPDATES
Bota

Pse grinden Ukraina dhe Izraeli për grurin

Në Haifa, janë ankoruar anije mallrash me drithëra që dyshohet se e kanë origjinën nga territoret e pushtuara nga Rusia në Ukrainë. Kievi e konsideron ngarkesën të vjedhur. Si po i përgjigjet Izraeli protestës ukrainase?

3 May 2026, 09:37 Nga I.A
Pse grinden Ukraina dhe Izraeli për grurin
Foto Ilustruese

Marrëdhëniet  midis Ukrainës  dhe Izraelit ishin miqësore dhe bashkëpunuese deri në shfaqjen e mosmarrëveshjes aktuale mbi drithërat. E gjitha filloi me një postim në Facebook nga Kateryna Yaresko, një gazetare e projektit SeaKrime. Ajo është pjesë e Qendrës Myrotvorets, një organizatë e pavarur që heton krimet kundër sigurisë kombëtare të Ukrainës.

Më 12 prill, Yaresko raportoi se anija mallrash ruse 'Abinsk' kishte mbërritur në një port izraelit duke transportuar drithëra të vjedhura ukrainase. "Anija 'Abinsk' u prit në Haifa (Izrael) me një ngarkesë prej 43.765.18 tonë grurë nga territoret e pushtuara të Ukrainës. Anija ishte ngarkuar në portin 'Kaukasus'; ngarkesa vinte nga portet e pushtuara të Ukrainës," shkroi ajo. Në atë kohë, ende nuk kishte asnjë konfirmim zyrtar për këtë informacion.

Shkëmbim akuzash mes ministrave të jashtëm

Dy javë më vonë, Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andriy Sybiha, raportoi se një anije tjetër që transportonte drithëra të vjedhura nga Rusia nga territoret e pushtuara të Ukrainës ishte ankoruar në Izrael. Si pasojë, ambasadori izraelit në Kiev ishte thirrur në Ministrinë e Jashtme.

"Është e vështirë të kuptohet pse Izraeli nuk ka reaguar si duhet ndaj kërkesës legjitime të Ukrainës për anijen e mëparshme, e cila kishte sjellë mallra të vjedhura në Haifa. Duke qenë se një anije tjetër ka mbërritur tani në Haifa, ne paralajmërojmë sërish Izraelin që të mos pranojë drithërat e vjedhura dhe të mos dëmtojë marrëdhëniet tona," deklaroi Sybiha në platformën sociale X. 

Të njëjtën ditë,  Ministri i Jashtëm izraelit  Gideon Saar iu përgjigj indinjatës së Kievit.

"Nuk është paraqitur ende asnjë provë për të mbështetur këto pretendime," shkroi ai në X (më parë Twitter), duke shtuar se "kjo çështje është nën hetim" dhe se autoritetet izraelite do të veprojnë në përputhje me ligjin. Sipas Saar-it, Ministria e Jashtme e Ukrainës "madje as nuk paraqiti një kërkesë për ndihmë ligjore para se të fliste përmes medias dhe rrjeteve sociale."

"Marrëdhëniet diplomatike, veçanërisht midis vendeve miqësore, nuk zhvillohen përmes Twitter-it apo mediave," deklaroi Saar. 

Ndërkaq, Ministria e Jashtme e Ukrainës publikoi një kronologji të mosmarrëveshjes për grurin.

Sipas tij, çështja ishte subjekt i diskutimeve midis diplomatëve të të dy vendeve në fund të marsit dhe, më 15 prill, Ukraina kërkoi ndihmë ligjore ndërkombëtare nga Izraeli në lidhje me anijen "Abinsk". "Ana izraelite përfundoi shkarkimin e anijes përpara kohës së parashikuar dhe e lejoi të largohej, pavarësisht kërkesës së Ukrainës për të mos e bërë këtë," thuhet në Ministrinë e Jashtme.

Ukraina punon për një paketë sanksionesh

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski gjithashtu u shpreh për këtë mosmarrëveshje. "Në çdo vend normal, blerja e mallrave të vjedhura është një krim që sjell pasoja ligjore. Kjo vlen veçanërisht për drithërat që ka vjedhur Rusia," shkroi Zelenski në Telegram.

Sipas tij, Rusia nxjerr në mënyrë sistematike drithëra nga territoret e pushtuara dhe i eksporton ato. "Kjo lloj tregtie shkel ligjet e shtetit të Izraelit. Ukraina ka marrë të gjitha masat diplomatike të nevojshme për të parandaluar incidente të tilla," deklaroi Zelenski.

Ai theksoi se Ukraina po punon për një paketë sanksionesh bazuar në informacione të inteligjencës. Ajo do të prekë të gjithë ata që transportojnë këtë grurë, si dhe "individët dhe entitetet ligjore që kërkojnë të përfitojnë nga aktivitetet e tilla kriminale". Sipas Zelenskit, Kievi po koordinon masat e tij me partnerët evropianë për të përfshirë individët në fjalë edhe në listat evropiane të sanksioneve.

Kërkesë për prova

Eksperti ushtarak izraelit David Sharp dyshon se pala izraelite nuk do ta kishte përshkallëzuar situatën nëse do të kishte marrë prova të plota nga Kiev-i në lidhje me origjinën e drithërave nga territoret e pushtuara. "Askujt nuk i duhen këto probleme, as përkeqësimi i marrëdhënieve me Ukrainën, as sanksionet," tha Sharpi në një intervistë për DW. Pyetja është se çfarë provash prezantoi në të vërtetë Ukraina dhe çfarë mori në të vërtetë pala izraelite.

Sharpi thekson se Izraeli është një vend me një gjyqësi të pavarur, ku marrëdhëniet tregtare private mbrohen me ligj. Ministria e Jashtme nuk mund të kërkojë që një biznesmen të ndërpresë një kontratë blerjeje drithi. Nëse do ta bënte këtë, përfaqësuesi i qeverisë do të dërgohej në gjykatë. "Për të ndërprerë një kontratë, kërkohen prova të forta ligjore, përfshirë raportet e inteligjencës," shpjegon Sharp, duke shtuar: "Nëse Ukraina dëshiron që Izraeli të bllokojë një transaksion tregtar, dyshimet e thjeshta ose postimet në mediat sociale nuk mjaftojnë. Prandaj, ai duhet të paraqesë materiale që qeveria izraelite mund t'i përdorë për ta çuar çështjen në gjykatë ose në prokurorinë publike."

Vështirësi në mbledhjen e provave

Ivan Us, nga Instituti Kombëtar për Studime Strategjike në Ukrainë, shpjegon se nuk është hera e parë që Rusia ka tentuar të legalizojë kështu drithërat e vjedhura ukrainase. Drithërat nxirren nga territoret e pushtuara, përzihen me drithëra ruse në magazinat e transhipimit, deklarohen si drithëra ruse dhe, më në fund, rishiten.

"Nga këndvështrimi ynë, ky është drithë i vjedhur, por për blerësin mund të duket si një produkt i ligjshëm," thotë eksperti i politikës së jashtme. Kjo e komplikon mbledhjen e provave dhe, rrjedhimisht, ndjekjen penale të këtyre skemave.

Sipas Serhiy Danylov të Qendrës Ukrainase për Studime të Lindjes së Mesme, ambasada ukrainase i ka dhënë palës izraelite informacione inteligjence mbi rrugët, ngarkimet e drithërave në det, si dhe mbi pronarët dhe logjistikën e dërgesave.

Ai kritikon Izraelin për injorimin e të gjitha paralajmërimeve të Ukrainës. "Ndërsa anija e parë ende nuk kishte nxitur një reagim kaq të fortë, tani po shohim një dimension krejtësisht të ri në reagimin e Ukrainës. Zelenski përmend sanksionet për herë të parë në deklaratën e tij, duke përfshirë ato në koordinim me BE-në. Kjo nuk është më vetëm një protestë diplomatike, por një sinjal që do të merren masa konkrete.

Reagimi i Ministrisë së Jashtme të Izraelit ishte, sinqerisht, i pakëndshëm. Në fakt, ajo mohoi se kishte prova të mjaftueshme," i tha Danylov DW-së.

Ukraina kërkon ndihmë ligjore nga Izraeli

Ndërkohë, Kievi i ka dërguar palës izraelite një paketë dokumentesh për të mundësuar ndërmarrjen e veprimeve kundër anijes ruse që po transporton drithërat e vjedhura ukrainase. Këtë e njoftoi Prokurori i Përgjithshëm i Ukrainës, Ruslan Kravchenko, më 29 prill përmes Telegramit. Anija në fjalë është 'Panoramitis'.

"Kërkesa përkatëse për ndihmë ligjore tashmë u është dërguar autoriteteve kompetente izraelite," deklaroi Kravchenko. Ai theksoi se Ukraina po i kërkon partnerëve të saj izraelitë të ndalojnë anijen dhe ngarkesën e saj, ta kontrollojnë, të sekuestrojnë dokumentacionin e anijes dhe të ngarkesës, të marrin mostra të drithërave dhe të marrin në pyetje anëtarët e ekipazhit.

Sipas Kravçenkos, që nga fillimi i agresionit në shkallë të gjerë të Rusisë kundër Ukrainës, më shumë se 1.7 milionë tonë produkte bujqësore, me vlerë totale mbi 20 miliardë hryvnia (e barabartë me rreth 388 milionë euro), janë eksportuar në mënyrë të paligjshme nga territoret ukrainase të pushtuara përkohësisht.

Më 30 prill, agjencia e lajmeve Interfax-Ukraine raportoi, duke cituar gazetën izraelite 'The Marker', se kompania izraelite Zenziper më në fund refuzoi të pranonte ngarkesën, e cila me shumë gjasa përbëhej nga drithëra të vjedhura ukrainase. Thuhet se anija e ngarkesës është larguar nga Haifa. 'Ne fituam; anija e ngarkesës po largohet nga porti për në ujërat neutrale.

Do të çojmë deri në fund procedurat penale dhe ato të sanksioneve," i tha agjencisë së lajmeve ambasadori i Ukrainës në Izrael, Yevhen Korniychuk. Sipas një raporti, furnizuesi rus u informua për urdhrin për të refuzuar ngarkesën e anijes.

Importuesi i drithërave Zenziper deklaron se "furnizuesi rus i ngarkesës me drithëra duhet të gjejë një vend tjetër për ta shkarkuar". "Kjo është hera e parë që një ngarkesë drithërash, të cilat dyshohet se janë vjedhur në Ukrainë, nuk është pranuar ose shkarkuar në Izrael," citon mediat izraelite Interfax-Ukraine./DW

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin