LIVE UPDATES
Bota

REL: Çfarë përmbajnë planet për paqe me Iranin?

Besohet se ai është i ngjashëm në shumë mënyra me propozimet e bëra para se të fillonte lufta e tanishme kur Izraeli dhe SHBA-ja nisën bombardimet më 28 shkurt.

26 March 2026, 11:53 Nga D.S

REL: Çfarë përmbajnë planet për paqe me Iranin?

Plani i Uashingtonit për t’i dhënë fund luftës me Iranin përmban 15 pika, ndërsa ai i Teheranit vetëm pesë, por, secili prej tyre shkel vijat e kuqe të palës tjetër.

Hollësitë e planit amerikan nuk janë bërë të ditura, por është raportuar bujshëm për to. Besohet se ai është i ngjashëm në shumë mënyra me propozimet e bëra para se të fillonte lufta e tanishme kur Izraeli dhe SHBA-ja nisën bombardimet më 28 shkurt.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, u ka thënë gazetarëve se “ka elemente të së vërtetës” në raportimet e mediave për 15 pikat.

Në planet konkurruese, elementet e reja mendohet se përfshijnë kërkesa nga të dyja palët lidhur me Ngushticën e Hormuzit, një rrugë jetike për furnizimet globale me naftë, gaz dhe mallra të tjera, të cilën Irani tani po e mban të bllokuar.

Kërkesa më e rëndësishme e SHBA-së është ajo që presidenti amerikan Donald Trump e ka theksuar vazhdimisht. Ai gjithashtu thotë se Irani është pajtuar me të.

“Ata duan të bëjnë marrëveshje”, u tha ai gazetarëve në Zyrën Ovale më 24 mars. “Ata janë pajtuar se nuk do të zotërojnë kurrë ndonjë armë bërthamore”.

Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre, përfshirë Izraelin dhe vendet kryesore evropiane, për shumë vite kanë shprehur shqetësim për mundësinë që Irani të zhvillojë armë bërthamore.

Por, Irani gjithmonë e ka mohuar se dëshiron ta bëjë këtë.

Edhe sikur kjo do të ishte e vërtetë, Irani tani ka udhëheqje të re dhe ka qenë shënjestër e sulmeve të mëdha nga SHBA dhe Izraeli, që nisën dy luftëra: e para në qershor të vitit të kaluar. Synimet e udhëheqësit suprem, Mojtaba Khamenei, i cili ende nuk është parë qëkurse u emërua më 8 mars, mbeten të paqarta.

Po ashtu, nuk është plotësisht e qartë se deri në çfarë mase ai apo aktorë të tjerë po marrin vendime në Teheran, apo në çfarë mase zyrtarët e lartë iranianë janë në gjendje të komunikojnë mes vete në mes të bombardimeve të vazhdueshme që kanë vrarë shumë figura të larta.

Trump tha më 25 mars se zyrtarët iranianë kanë “frikë” ta pranojnë se po bisedojnë me amerikanët, “sepse mendojnë se do të vriten nga njerëzit e vet”.

Plani me 15 pika besohet se përfshin një armëpushim njëmujor derisa të përpunohen hollësitë. Ai përfshin shumë kërkesa të tjera amerikane, si çmontimi i objekteve bërthamore iraniane, dorëzimi i rezervave të uraniumit të pasuruar tek Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA), dhe pajtimi për të mos pasuruar uranium në të ardhmen.

Pika të tjera thuhet se vendosin kufizime mbi kapacitetet raketore të Iranit dhe ndalimin e mbështetjes së tij për forcat rajonale, si Hezbollahu, grupi libanez i shpallur organizatë terroriste nga Uashingtoni.

Derisa shumë nga këto ishin kërkesa amerikane edhe para luftës, disa, si rihapja e Ngushticës së Hormuzit dhe ndalimi i sulmeve iraniane ndaj objekteve energjetike rajonale, do të ishin përgjigje ndaj veprimeve të Iranit gjatë luftës që nga 28 shkurti.

Në këmbim, Irani do të përfitonte heqjen e sanksioneve dhe ndihmë nga SHBA-ja për një program civil të energjisë bërthamore.

“Parametrave të propozimit amerikan nuk u mungon ambicia: lehtësim sanksionesh në këmbim të lëshimeve të mëdha nga Irani”, tha për Radion Evropa e Lirë Naysan Rafati, analist për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.

“Por, nëse e kaluara është tregues, realizueshmëria e tij do të varej nga gatishmëria e republikës islamike për t’iu nënshtruar trysnisë në çështje që kanë qenë prej kohësh vijat e saj të kuqe. Në frontin bërthamor, për shembull, Teherani ka vazhduar të këmbëngulë në të drejtën për pasurimin e uraniumit… Ai gjithashtu e ka hedhur poshtë mundësinë e bisedimeve për programin e tij raketor”, shtoi ai.

Zyrtarët iranianë jo vetëm që kanë thënë se bisedimet nuk po zhvillohen, por edhe janë tallur me deklaratat e amerikanëve për këtë çështje, si për shembull, kur zëdhënësi ushtarak Ebrahim Zolfaqari tha se administrata Trump po “negocion me veten”.

“Asnjeri sikur ne nuk do të bëjë marrëveshje me ju. As tani. As kurrë”, theksoi ai më 25 mars.

Ndërkohë, disa nga kërkesat e Teheranit bien ndesh me qëndrimet amerikane.

Ndër to janë njohja e kontrollit ose autoritetit të Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, së bashku me të drejtën për të vendosur tarifa kalimi, dhe të drejtën për një program të pakufizuar raketor.

Kërkesat e Iranit gjithashtu shkelin qartë vijat e kuqe të SHBA-së, sepse duan që Uashingtoni t’i mbyllë bazat e tij ushtarake në Gjirin Persik, të paguajë dëmshpërblime lufte dhe të garantojë se nuk do ta sulmojë më Iranin.

“Tani, të paktën, premtimi për lehtësim ekonomik dhe dhimbja nga sulmet e vazhdueshme duket se nuk do ta nxisin Iranin për të bërë ndonjë lëshim në shkallën që kërkon Uashingtoni”, tha Rafati.

“Regjimi në tërësi ende nuk e sheh pozicionin e tij në luftë si mjaftueshëm të dëshpëruar për t’i pranuar kushtet e SHBA-së”.

Fred Fleitz, nënkryetar i Qendrës për Sigurinë Amerikane në America First Policy Institute, ka një vlerësim të ngjashëm.

“Mendoj se sfida më e madhe është ta bindim regjimin iranian të pajtohet për diçka. Ne jemi ende në pikën ku duhet t’i bëjmë ata të pranojnë të ulen për bisedime. Mendoj se kemi bërë disa përparime me disa kërkesa fillestare, por duhet të kemi një përfaqësues iranian që ulet me SHBA-në ose me një ndërmjetës për të filluar bisedimet”, i tha ai Radios Evropa e Lirë./REL

iran shba

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin