LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI: Sëmundja e Parkinsonit nuk lidhet vetëm me simptomën e 'lëvizjes'

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se ndryshimet në të folur ndodhin para fillimit të problemeve të tjera motorike. 

31 January 2023, 22:11 Nga a.l
STUDIMI: Sëmundja e Parkinsonit nuk lidhet vetëm me simptomën e
Parkinson

SHBA- Sëmundja e Parkinsonit është çrregullimi më i zakonshëm i lëvizjes neurodegjenerative. Si rregull, sëmundja fillon midis moshës 40 dhe 70 vjeç, me një moshë mesatare të fillimit në dekadën e shtatë të jetës dhe vlerësohet se prek mbi dhjetë milionë njerëz në mbarë botën.

Dihet se manifestimet kryesore klinike të sëmundjes kanë të bëjnë me dridhjen e pushimit, ngurtësinë, bradikinezinë dhe mosfunksionimin e refleksit postural. Megjithatë, ka disa simptoma të hershme që paralajmërojnë fillimin e sëmundjes dhe këto, sipas studiuesve lituanez, kanë të bëjnë me çrregullimet e të folurit, shkruajnë mediat e huaja. 

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se ndryshimet në të folur ndodhin para fillimit të problemeve të tjera motorike. Studiuesit e Universitetit të Teknologjisë në Kaunas donin të fokusoheshin, me ndihmën e inteligjencës artificiale, në këto ndryshime si një shenjë e mundshme e hershme e fillimit të sëmundjes. Rezultatet e hulumtimit të tyre u publikuan në Applied Sciences.

Studiuesit regjistruan dhe analizuan të folurit e njerëzve me dhe pa sëmundjen e Parkinsonit. Me ndihmën e një algoritmi të veçantë ata panë se njerëzit në fazat e hershme të sëmundjes së Parkinsonit prireshin të flisnin më butë dhe në mënyrë monotone, të ngadaltë dhe të fragmentuar. Fillimisht këto ndryshime janë të padukshme dhe nuk zbulohen lehtë. Ndërsa sëmundja përparon, fjalimi i pacientit bëhet më i prekur, belbëzimi bëhet më i theksuar, të folurit bëhet i paqartë dhe pauzat midis fjalëve humbasin.

Në fazën e parë, studiuesit kanë zhvilluar një algoritëm që mund të dallojë njerëzit e shëndetshëm nga ata që flasin me simptoma të sëmundjes së Parkinsonit. Me zhvillimin e teknologjisë, algoritmi që zbulon fjalimin mund të bëhet më i detajuar dhe më i ndjeshëm. Në çdo rast, studiuesit nuk synojnë të krijojnë një mjet që do të zëvendësojë ekzaminimin klinik. "Metoda jonë është krijuar për të lehtësuar diagnostikimin e hershëm të sëmundjes dhe për të monitoruar efektivitetin e trajtimit," tha Rytis Maskeliūnas, një studiues nga Universiteti i Teknologjisë Kaunas, në një deklaratë të Universitetit.

Sipas studiuesve, algoritmi nuk kërkon pajisje komplekse për të qenë pjesë e një aplikacioni celular në të ardhmen. Por së pari, duhen bërë më shumë studime me më shumë pacientë. Me më shumë të dhëna, algoritmi do të vazhdojë të "mësojë" modele të ndryshme të të folurit dhe të njohë shenjat e Parkinsonit shumë më herët. Një pyetje tjetër që duhet të hulumtohet është nëse algoritmi do të jetë efikas në kontekstin e vizitës së mjekut apo në shtëpinë e pacientit në krahasim me laboratorin.

semundja e parkinson

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin