Veliaj refuzon të operohet në Fier, kërkon ndërhyrjen në Tiranë: I jam drejtuar GJKKO-së, nuk ja besoj jetën Kryeministrit
Drejtori i burgut të Fierit kundër Veliajt: Do të bëjë zhurmë, refuzon ndërhyrjen! 22 Nëntor, 16:24 Nd&e...
Drejtori i burgut të Fierit kundër Veliajt: Do të bëjë zhurmë, refuzon ndërhyrjen! 22 Nëntor, 16:24 Nd&e...
Rama “rikthehet” në vitin 1908 me AI, shfaqet krah rilindasve në fotografinë historike të Kongresit të Manastirit 2...
Plagosja me thikë në Korçë/ 30-vjeçari jep dëshminë para policisë: Më sulmuan disa persona të panj...
“Më goditën në kokë dhe më shanin”/ 16-vjeçari tregon dhunën në polici: Më gjobitën 5 mi...
Udhëheqësit perëndimorë kërcënohen dhe përqeshen nga një Amerikë, mbrojtja e së cilës u duhet ende për momentin, si oborrtarë që durojnë talljet e një mbreti të plakur dhe mizor.
Për demokracitë liberale të përmasave të mesme, viti 2026 rrezikon të jetë një vit i vetmuar. Udhëheqësit perëndimorë kërcënohen dhe përqeshen nga një Amerikë, mbrojtja e së cilës u duhet ende për momentin, si oborrtarë që durojnë talljet e një mbreti të plakur dhe mizor.
Për ta bërë vetminë e tyre edhe më të plotë, Kina, fuqia tjetër e madhe e ditëve të sotme, as nuk dëshiron dhe as nuk mund të bëhet miku alternativ i Perëndimit, shkruan The Economist.
Mark Carney, kryeministri i Kanadasë, bëri thirrje që fuqitë e mesme të qëndrojnë dhe të bashkëpunojnë në “koalicione të vullnetarëve”, në një fjalim të drejtpërdrejtë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos më 20 janar. “Ne jemi në mes të një çarje, jo të një tranzicioni”, deklaroi ai.
Ai akuzoi shtetet më të forta se po përdorin varësitë ekonomike, financiare dhe të zinxhirit të furnizimit si armë.
“Në një botë rivaliteti mes fuqive të mëdha, vendet në mes kanë një zgjedhje: të konkurrojnë me njëra-tjetrën për favore”, ose të formojnë grupime me mendësi të ngjashme për t’u mbrojtur dhe për të menaxhuar rreziqet, tha Carney.
Në rastin e tij, kjo do të thotë të reduktohet varësia ekonomike nga Amerika. Ai përmendi partneritete strategjike që ka nënshkruar me Kinën dhe Katarin.
Megjithatë, Carney nuk pretendoi se Kina është një zgjidhje universale për varësinë nga Amerika. Mënyrat e Kinës, të udhëhequra nga interesat dhe që shpërfillin vlerat, u përshtaten fuqive të mesme transaksionale në rajone si Gjiri Persik.
Por për vendet që synojnë të mbrojnë vlera themelore, të respektojnë të drejtat e njeriut dhe të jenë “parimore dhe pragmatike”, për të përdorur fjalët e Carney-t, Kina ofron vetëm një mbrojtje të pjesshme.
Gjatë vizitës në Kinë nga 14 deri më 17 janar, Carney tha se Kanadaja do të importojë 49 mijë automjete elektrike të prodhuara në Kinë me kushte preferenciale.
Kjo bie ndesh me strategjinë e Amerikës për t’i mbajtur jashtë Amerikës së Veriut automjetet elektrike kineze me tarifa 100%, një politikë të cilën Kanadaja e kishte pranuar në vitin 2024, duke iu nënshtruar ndikimit të Amerikës si blerëse e më shumë se dy të tretave të eksporteve kanadeze.
Në këmbim të këtyre lëshimeve nga ana e Carney-t, Kina sinjalizoi se do të blinte më shumë produkte bujqësore dhe lëndë djegëse fosile nga Kanadaja, ndër të tjera. Ajo tregoi gatishmëri për të ngrohur marrëdhënie që kishin qenë të ftohta për pjesën më të madhe të dekadës së fundit.
Ka pasur diskutime të lehta, përfshirë edhe mes komentatorëve konservatorë në Amerikë, se Carney po merrte anën e Kinës kundër Trump.
Megjithatë, mirëpritja e Kinës për Carney mbeti larg nga një marrëveshje e re madhore. Ndërsa ishte në Pekin, Carney falënderoi Kinën për një partneritet “që na përgatit mirë për rendin e ri botëror”.
Fjalët e tij të ngrohta nuk u kthyen me të njëjtën frymë nga udhëheqësi i Kinës, Xi Jinping, i cili shkurtimisht i këshilloi Kanadasë të ndërtojë lidhje të bazuara në respekt.
Mediat zyrtare kineze sugjeruan se tensionet dypalëshe të së kaluarës kishin zbuluar “realitete” të rëndësishme për Kanadanë.
Një tjetër fuqi e mesme, Britania, pritet të dërgojë kryeministrin e saj në Kinë. Edhe pse asnjë kryeministër britanik nuk e ka vizituar Kinën prej tetë vitesh, ambiciet për misionin e Sir Keir Starmer janë të ulëta.
Në Whitehall flitet se Sir Keir do të promovojë interesat e biznesit britanik (priten njoftime optimiste për uiskin skocez apo salmonin) dhe në përgjithësi do të normalizojë idenë se udhëheqësit britanikë duhet të angazhohen me ekonominë e dytë më të madhe në botë.
Në heshtje, ai mund të kërkojë bashkëpunim më të thellë në shkencat e jetës dhe teknologjinë e gjelbër, edhe pse investimet kineze deri më tani janë kufizuar nga lobimi amerikan dhe nga debatet e brendshme nëse turbinat kineze të erës apo teknologji të tjera rrezikojnë sigurinë kombëtare.
Zyrtarët britanikë janë të përgatitur për tituj në shtyp mbi “Keir-in e përkulur” që u bën lajka “tiranëve kinezë”.
Si paralajmërim, politikanë të opozitës më 20 janar akuzuan qeverinë për “dorëzim” pasi miratoi një projekt të vonuar prej kohësh, që Kina të ndërtojë një ambasadë të madhe pranë Kullës së Londrës.
Politikanë dhe media konservatore kanë folur për Kinën që përdor një “mega-ambasadë” për të përgjuar kabllot e komunikimit që kalojnë pranë zonës, ose për të sulmuar disidentët e vendosur në Britani, madje duke mbyllur disa prej tyre në dhoma bodrumi të dalluara në planet.
Pa dyshim, shërbimet e sigurisë në mbarë botën demokratike i quajnë agjentët dhe hakerat kinezë një kërcënim të pakrahasueshëm, qoftë duke vjedhur sekrete, duke korruptuar politikanë, duke përgjuar infrastrukturën kritike apo duke i nënshtruar qytetarët kinezë jashtë vendit ndaj survejimit dhe ngacmimeve.
Por paniku për një “super-ambasadë” është i keqdrejtuar dhe i dobët. Kina nuk ka nevojë për ambiente diplomatike për të tentuar të përgjojë; këtë mund ta bëjë nga një magazinë me qira.
Shërbimet kibernetike britanike janë të nivelit botëror dhe e konsiderojnë kompleksin e planifikuar kinez si një kërcënim të menaxhueshëm.
Që Kina të mbajë të burgosur në bodrumet e ambasadës do të ishte një rrezik i çmendur. Më thjesht, është shenjë vetëbesimi, jo nënshtrimi, t’i lejohet një vendi të madh të ndërtojë një ambasadë të madhe.
Në fund të viteve 1930, Britania toleroi përdorimin nga Gjermania naziste të një ambasade madhështore që shikonte nga The Mall, edhe pse ambasadori i saj, Joachim von Ribbentrop, urrehej për përpjekjet për të joshur aristokratë të cilët prireshin drejt pajtimit dhe për dhënien e përshëndetjeve hitleriane në evente.
Kina nuk pritet ta lehtësojë këtë proces
Edhe pse politika e brendshme ndihmon për të shpjeguar agjendën modeste të Sir Keir në Kinë, ambiciet e ulëta janë edhe strukturore. Nëse Britania shpreson të mbrohet nga presioni i stilit trumpian, Kina është pak ndihmë.
Varësitë më të mëdha të Britanisë nga Amerika lidhen me asete si parandalimi bërthamor, avionët luftarakë dhe shërbimet digjitale, përfshirë kompjuterizimin në “cloud”. Britania, ashtu si fuqitë e tjera perëndimore, nuk është gati të blejë armë kineze apo shërbime kineze të ruajtjes së të dhënave.
Edhe në fusha më të padëmshme, historia e Kinës në përdorimin e zinxhirëve të furnizimit si armë e bën pak ngushëlluese zëvendësimin e varësisë nga Amerika me varësi nga Kina.
Nëse mbrojtja është e vështirë, a mund të fitojnë demokracitë liberale më shumë peshë gjeopolitike duke kërcënuar se do t’i kundërvihen Amerikës dhe do të afrohen më shumë me Kinën?
Një pengesë e madhe është kujdesi i Kinës.
Në Pekin, zyrtarët ankohen me përçmim se kanë besuar mburrjet e udhëheqësve perëndimorë për t’u bërë më autonomë nga Amerika, vetëm për t’i parë ata të rreshtohen kur Uashingtoni ngriti zërin.
Si për Xi, ashtu edhe për Trump, ajo që ka rëndësi është fuqia. Në këto kohë të vetmuara për aleatët e përmasave të mesme të Amerikës, Kina nuk është shpëtimtare./Monitor
Sulmet në Ukrainë UKRAINA- Një nënë 29-vjeçare dhe djali i saj 9-vjeçar humbën jetën pasi dy dronë ru...
Foto ilustruese IZRAEL- Dhjetëra aktivistë izraelitë marshuan drejt një grupi shtëpish palestineze në fshatin Kusra, në ...
Tërmeti në Kolumbia SHBA- Banka Botërore ka dhënë 200 milionë dollarë ndihmë emergjente për Kolumbinë, pa...
Zjarri në Kroaci KROACI- Një zjarr i fuqishëm ka përfshirë gjatë natës zonën e Omisit, në bregdetin dalmat t&e...
Pamje nga zjarret në Evropë BRITANIA E MADHE- Britania e Madhe po përballet me një rritje të pazakontë të zjarreve, nd&e...
Donald Trump dhe Elon Musk SHBA- Elon Musk dhe Donald Trump duket se kanë lënë pas përplasjen e tyre të ashpër të vitit ...
Zjarri në Spanjë SPANJË- Autoritetet spanjolle kanë larguar eshtrat e tre mbretërve që sunduan Aragonën në shekulli...
foto ilustruese RUSI- Kur presidenti Vladimir Putin dërgoi forcat e tij në Ukrainë, Kremlini dukej se po mbështetej te një aksiom&...
Foto ilustruese KORÇË- Një 21-vjeçar nga fshati Libonik i bashkisë Maliq ka përfunduar në prangat e Polic...
Gerald R. Ford SHBA- Presidenti amerikan Donald Trump ka urdhëruar ndryshime të rëndësishme në programin e transportuesve të ...