LIVE UPDATES
Bota

Vendet europiane përplasen për rregullat mbi alkoolin

Në mars, Belgjika njoftoi Komisionin Europian se dëshironte të miratonte ligje që ndalojnë reklamimin e alkoolit për të miturit.

20 September 2026, 23:00 Nga E.d
Vendet europiane përplasen për rregullat mbi alkoolin
Foto ilustruse

Kupa e Botës ishte një moment i favorshëm si për Spanjën, ashtu edhe për shitjet e pijeve alkoolike në vend. Në ditët e ndeshjeve, fitimet e bareve spanjolle ishin 25-30% më të larta se mesatarja. Por, pavarësisht tarracave me diell dhe birrës, një stuhi po afrohej për industrinë e alkoolit në Spanjë  dhe në Europë. Shitjet e birrës dhe verës kanë rënë prej vitesh.

Tani disa vende duan të ashpërsojnë rregullat për alkoolin. Në mars, Belgjika njoftoi Komisionin Europian se dëshironte të miratonte ligje që ndalojnë reklamimin e alkoolit për të miturit. Ajo kërkon gjithashtu që reklamat të përmbajnë një paralajmërim të detyrueshëm më të drejtpërdrejtë, ku të thuhet se “alkooli është i dëmshëm për shëndetin”.

The Economist shkruan se vendet prodhuese të verës, përfshirë Francën, Italinë, Rumaninë dhe Sllovakinë, kanë paraqitur kundërshtime. Ato argumentojnë se ligjet belge do ta fragmentonin tregun e reklamave dhe do të krijonin barriera për kompanitë e huaja.

Dispozita që po shkakton shqetësimin më të madh është pohimi se alkooli shkakton në mënyrë të pashmangshme dëme.

Prodhuesit e birrës dhe të verës druhen se forca të paqarta të shëndetit publik synojnë t’i bëjnë alkoolit atë që i bënë duhanit: ta stigmatizojnë si të dëmshëm dhe të papranueshëm nga ana shoqërore.

Tensionet shtohen edhe nga dallimet kulturore. Në vendet e ngrohta të Mesdheut, si Italia, Portugalia dhe Franca, pijet alkoolike konsumohen gjatë vakteve ose shijohen ngadalë në tarraca.

Ndërsa vendet e ftohta të asaj që njihet si “brezi i vodkës”, përfshirë vendet baltike dhe nordike, kanë prej kohësh kultura të konsumit të lartë të pijeve të forta alkoolike dhe politika qeveritare që synojnë ta frenojnë atë.

Propozimi

Anëtarë të Parlamentit Europian kanë kërkuar legjislacion në të gjithë kontinentin që do t’i bënte të detyrueshme paralajmërimet shëndetësore dhe listat e përbërësve në shishe.

Por Aurelijus Veryga, eurodeputet lituanez dhe ish-ministër i Shëndetësisë, mendon se ndarjet kulturore e bëjnë të pamundur një marrëveshje për alkoolin të ngjashme me atë për duhanin.

Komisioni Europian ka premtuar prej vitesh rregullim më të fortë të alkoolit, por duket se nuk arrin ta realizojë. Afatet për vendosjen e paralajmërimeve shëndetësore mbi pijet alkoolike, të përcaktuara në planin e tij kundër kancerit të vitit 2021, nuk janë respektuar.

Rreziqet diplomatike të rregullimit të alkoolit janë të qarta. Në vitin 2018, Irlanda u bë vendi i parë anëtar i Bashkimit Europian që kërkoi që shishet të mbanin paralajmërime për rrezikun e kancerit dhe për shtatzëninë, si dhe informacion mbi kaloritë dhe energjinë.

Italia reagoi duke e quajtur këtë një “sulm” ndaj identitetit, trashëgimisë dhe dietës mesdhetare të saj dhe këmbënguli se vera ishte një faktor i mirëqenies.

Ajo mobilizoi edhe vende të tjera prodhuese të verës, përfshirë Francën, Greqinë, Portugalinë dhe Spanjën, që të kundërshtonin gjithashtu.

Megjithatë, kufizimet irlandeze u kthyen në ligj, por më pas Amerika u ankua se rregullat përbënin një barrierë tregtare. Vendosja e etiketave paralajmëruese u shty më pas deri në vitin 2028, për shkak të “rrethanave ekonomike”.

Vendet që duan të rregullojnë më fort alkoolin mund të shohin nga Lituania. Si ministër i Shëndetësisë, Dr Veryga arriti të miratonte kufizime të gjera, përfshirë një ndalim pothuajse të plotë të reklamave dhe kufizimin e orareve të shitjes me pakicë të pijeve alkoolike.

Por ai thotë se kjo u bë e mundur vetëm falë kërkesës së publikut, pas një serie ngjarjesh të rënda, përfshirë një aksident të shkaktuar nga drejtimi i mjetit në gjendje të dehur, ku tre fëmijë u vranë nga një polic jashtë detyrës.

“Nëse shoqëria nuk është në anën tuaj, ju tashmë keni humbur”, thotë ai, teksa pi një birrë pa alkool.

Në Belgjikë, përpjekjet po udhëhiqen nga Frank Vandenbroucke, ministri i Shëndetësisë, i cili ka hasur vështirësi për të siguruar mbështetje të gjerë politike.

Ai ka mbështetjen e organizatave të shëndetit publik, të shqetësuara nga provat në rritje për dëmet që shkakton alkooli, veçanërisht për rritjen e rrezikut të kancerit.

Rebecka Öberg nga Movendi, një organizatë që promovon një stil jetese pa alkool dhe drogë, thotë se organizata e saj dëshiron që njerëzit të marrin vendime të informuara për konsumin e alkoolit. Kjo kërkon etiketime më të qarta.

Për sa i përket kancerit, teknikisht është e saktë të thuhet se nuk ekziston një “nivel i sigurt” i konsumit të alkoolit. Por mbetet debat se në çfarë pike rreziku bëhet domethënës.

Rreziku shtesë nga pirja e disa gotave verë ose birrë në javë, krahasuar me moskonsumimin fare, mund të jetë aq i ulët sa një paralajmërim se “alkooli është i dëmshëm për shëndetin” të duket joproporcional.

Europianët kryejnë rregullisht edhe sjellje të tjera që mbartin një rrezik kumulativ jo zero për zhvillimin e kancerit, si ekspozimi në diell, ngrënia e proshutës dhe pirja e kafesë të ngrohur në më shumë se 65°C.

Ironia

Ironia e përpjekjeve të zotit Vandenbroucke është se konsumi i alkoolit në Belgjikë po bie gjithsesi.

Mes vendeve anëtare të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD), një grup vendesh kryesisht të pasura, Belgjika është një nga dy vendet ku konsumi ka rënë më shumë në dekadën e fundit.

Tjetra është Lituania, e cila ka shtrënguar së fundmi ligjet e saj. Në fakt, popullsitë e shumicës së vendeve me të ardhura të larta po e moderojnë konsumin e alkoolit, pjesërisht për shkak të shqetësimeve shëndetësore. Rënia e konsumit të birrës është veçanërisht e fortë: ai është ulur me 9.2% në BE që nga viti 2019.

Por, në terma ekonomikë, çdo krizë është edhe një mundësi. Sot, pothuajse një në çdo 12 birra të konsumuara në BE është pa alkool. Rritja e birrës 0.0% do të thotë se, pavarësisht se në cilën anë të debatit për alkoolin qëndroni, keni gjithsesi diçka me të cilën mund të ngrini dolli./Dosja.al

alkool rregulla europa

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin