LIVE UPDATES
Aktualitet

Dëmet e tërmetit u vlerësuan nga punonjës të ‘pakualifikuar’

26 November 2020, 17:12 Nga DOSJA
Dëmet e tërmetit u vlerësuan nga punonjës të

SHQIPËRI- Një raport i Kontrollit të Lartë të Shtetit ngre dyshime mbi kapacitetet profesionale të Institutit të Ndërtimit -institucioni shkencor i ngarkuar me vlerësimin e dëmeve të shkaktuara nga tërmeti shkatërrimtar i 26 nëntorit 2019.

Pasditen e 3 tetorit, forcat e ushtrisë së repartit të xhenios përdorën 130 kilogramë eksploziv për shembjen e një pallati përbri drejtorisë së Ujësjellës Kanalizimeve në Durrës.

Shembja e ndërtesës 12 katëshe, e ndarë në 3 seksione me 154 apartamente, erdhi pas një odiseje të gjatë përballjeje mes banorëve, kompanisë ndërtuese “Kastrati Group” dhe Institutit të Ndërtimit.

Sipas dokumenteve të siguruara nga BIRN, Instituti i Ndërtimit fillimisht i dha kompanisë një oponencë teknike, duke rekomanduar riparimin e pallatit dhe pas protestave të banorëve, prodhoi një dokument të dytë që mban të njëjtën datë, duke rekomanduar shembjen dhe rindërtimin e saj.

Ekzistenca e dy akt-ekspertizave të prodhuara në të njëjtën datë, por me konkluzione të kundërta, konsiderohet falsifikim dhe vepër penale nga juristët.

“Do të thotë që dikush ka falsifikuar dokumentin, për interesa personale ose jo, dhe normalisht nëse provohet se kush person e ka bërë, ai shkon për ndjekje penale,” shpjegoi Erisilda Shpata, avokate në Durrës.

“Ndërkohë që është edhe shpërdorim detyre nëse ka pasur dy mendime të ndryshme bazuar në të njëjtat prova dhe në të njëjtat akte,” shtoi ajo.

Ky nuk është i vetmi akt-inspektim kontrovers i miratuar nga Instituti i Ndërtimit. Të dhëna dhe dëshmitë e mbledhura nga BIRN tregojnë se akt-ekspertimet janë kundërshtuar si kontradiktore edhe nga banorë të tjerë, banesat e të cilave janë dëmtuar rëndë nga tërmeti i një viti më parë.

Sipas një auditi të performancës që Kontrolli i Lartë i Shtetit realizoi në Institutin e Ndërtimit përpara tërmetit të 26 nëntorit, cilësia e debatueshme e oponencës teknike për dëmet e shkaktuara nga tërmeti, mund të shpjegohen edhe nga burimet e papërshtatshme njerëzore të këtij institucioni.

Në mënyrë të veçantë, sektori i Oponencës Teknike, që vlerëson dhe dikton fatin e prishjes ose jo të godinave pas vlerësimit të akt-ekspertizave të thelluara, rezultoi sipas KLSH-së me mungesa në kualifikim dhe eksperiencë.

“Fakti që nga 16 punonjësit e Drejtorisë së Rregullave Teknike dhe Oponencës, 7 punonjës nuk kanë licencë për projektim (edhe pse është kriter i kërkuar) dhe 5 punonjës janë të sapodiplomuar dhe pa eksperiencë në fushën e projektimeve, si dhe kryerja e oponencave nga bashkëpunëtorët e jashtëm, evidenton mungesën e kapaciteteve teknike për kryerjen e oponencave teknike,” thotë Kontrolli i Lartë i Shtetit në raport.

I pyetur mbi gjetjet e KLSH-së në auditin e performancës, Instituti i Ndërtimit nuk ktheu përgjigje deri në publikimin e shkrimit.

Tërmeti shkatërrimtar që goditi Shqipërinë e Mesme më 26 nëntor u mori jetën 51 viktimave dhe plagosi qindra të tjerë. Vala shkatërrimtare e goditjes u ndje në mënyrë të veçantë në Durrës, Tiranë, Lezhë dhe Kurbin, ku qindra ndërtesa u dëmtuan dhe u shpallën të pabanueshme, duke lënë të pastrehë disa mijëra banorë.

Instituti i Ndërtimit u krijua në vitin 2004, pas shkrirjes dhe bashkimit të 3 instituteve kërkimore. Ai është në varësinë e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë dhe funksionin si një institucion me vetë-financim, duke kryer kërkime shkencore, projekte dhe shërbime për të tretët, si oponenca, ekspertiza dhe kontrolle për produktet e ndërtimit.

Instituti i Ndërtimit është gjithashtu përgjegjës për inspektimin e godinave të dëmtuara nga lëkundjet sizmike, duke përcaktuar shkallën e dëmit.

Në ditët e para pas tërmetit, grupet e inxhinierëve në bashkëpunim me pushtetin vendor dhe specialistët e huaj hartuan akt-konstatime të thjeshta, duke i pasuar me ato që njihen si “akt-ekspertizat e thelluara” për godinat e dëmtuara rëndë.

Ministri i Shtetit për Rindërtimin, Arben Ahmetaj i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se deri më tani janë klasifikuar për shembje përmes akt-ekspertizave dhe është realizuar procesi i shembjes së 631 godinave, ndër to: 100 banesa kolektive (pallate), 447 banesa individuale, 56 objekte arsimore, 6 objekte shëndetësore dhe 22 godina të tjera.

“Janë në proces shembje 2351 godina në bashkitë Tiranë, Durrës, Shijak, Kavajë, Kurbin, Mirditë, Lezhë, Vorë, Krujë, Kamëz, Rrogozhinë,” tha Ahmetaj.

Raporti i KLSH-së për Institutin e Ndërtimit mbulon periudhën 2015-2018, kohë kur aty kanë qenë të punësuar 201 persona.

KLSH gjeti se Institutit i mungonin punonjës të kompletuar profesionalisht, ndërsa kishte rekrutime jashtë profilit dhe pa eksperiencën e domosdoshme.

Për periudhën 2017-2018, raporti evidentoi se nga Institutin e Ndërtimit janë kryer oponenca teknike për 242 objekte, me vlerë 184.2 milionë lekë ose rreth 1.5 milionë euro. Pjesa më e madhe e tyre, ashtu siç po veprohet me godinat e dëmtuara nga tërmeti, rezulton t’u jenë caktuar bashkëpunëtorëve të jashtëm.

KLSH thekson se mungesa e një laboratori të akredituar ka sjellë dhënien e oponencave jocilësore dhe mungesën e kontrollit të produkteve ndërtimore, duke e kthyer këtë institucion në një zyrë të thjeshtë punësimi që siguron të ardhurat për vetëfinancim.

Sipas KLSH-së, laboratori i Institutit të Ndërtimit rezulton të funksionojë mbi ‘standardet shtetërore”, duke mos aplikuar normat dhe standardet bashkëkohore, si edhe ato të Bashkimit Europian. Bazuar në raportimin e rezultateve dhe manualin e cilësisë në vitet 2016-2018, u evidentuan 210 raste me mospërputhje ligjore gjatë testimit të produkteve të ndërtimit.

Mungesa e trajnimit të punonjësve dhe aftësive për evidentimin e marzhit të gabimit, klasifikohen si mangësi të tjera të Drejtorisë së Laboratorëve.

“Kryhet një numër i madh testimesh me pajisje të pakalibruara,” thekson KLSH,  duke shtuar se edhe kalibrimet nga subjekte të jashtëm paraqiten jo të plota dhe jo në zbatim të standardeve ndërkombëtare ISO/IEC.

Instituti i Ndërtimit, sipas legjislacioni në fuqi kryen oponencën teknike për projekte publike me vlerë mbi 100 milion lekë. KLSH analizoi oponencat teknike për 4 projekte publike, ndër to parkimi nëntokësor në sheshin “Skënderbej” apo projekti i Unazës së Re, duke gjetur mungesë profesionalizmi nga stafi i Institutit.

“Oponenca teknike e hartuar paraqitet përgjithësisht si një inventarizim i dokumentacionit,” shkruan KLSH.

“Rekomandimet e dhëna për çdo kapitull duhet të ishin reflektuar në konkluzionin përfundimtar, i cili, për mangësitë dhe devijimet nga standardet që kishte projekti, duhet të kishte dhënë vlerësimin negativ për këtë projekt,” përfundon KLSH.

Marrë nga: Reporter.al 

(A.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet termeti i 26 nentori termeti i 26 nentori

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin