LIVE UPDATES
Bota

Vdiq Dimitrij Jazov, mareshali sovjetik mbështetës i gjeneralëve serbë dhe prijës i përpjekjes për puç në Moskë më 19

25 February 2020, 17:38 Nga DOSJA
Vdiq Dimitrij Jazov, mareshali sovjetik mbështetës i gjeneralëve

Dimitrij Jazov, Ish-ministri i mbrojtjes i Bashkimit Sovjetik, vdiq në moshën 95-vjeçare në Moskë. Ai ishte mik i ngushtë i Velko Kadijeviqit, gjeneralit të Armatës Popullore të Jugosllavisë, i cili përkrahu projektin serbomadh në vitet 90-të.

Më 1991 Jazov u përpoq ta rrëzojë nga pushteti Mihail Gorbaçovin dhe të luftojë forcat reformatore me Boris Jelcinin në krye. Në këtë aventurë Jazov u përkrah edhe nga Sllobodan Millosheviqi. Për këtë diktatori serb do të paguante më vonë një çmim.

Mediat gjermane njoftojnë se në Moskë ka vdekur në moshën 95-vjeçare gjenerali i fundit sovjetik, Dimitrij Jazov. Lajmi është bërë i ditur nga ministria e Mbrojtjes e Federatës Ruse. Jazov ishte ministër i Mbrojtjes i Bashkimit Sovjetik mes viteve 1987-1991. Më 1991 Jazov si ministër i Mbrojtjes dha urdhër për rrëzimin e liderit të fundit sovjetik Mihal Gorbaçov, pasi që nuk pajtohej me kursin e tij reformator. Kur tanket e ushtrisë sovjetike dolën në rrugët e Moskës në gusht të vitit 1991, Gorbaçov gjendej në Krime në pushime.

Pas rezistencës së popullit rus, puçistët u dorëzuan. Kryetari i atëhershëm i republikës ruse, Boris Jelcin, u ngjit mbi një tank dhe i luti ushtarët të mos bëhen “armë e verbër e vullnetit kriminal të aventurierëve”. Më 22 gusht 1991 Dimitrij Jazov u arrestua bashkë me puçistë të tjerë dhe qëndroi gati 3 vjet në burg, por më 1994 u amnistua. Bashkimi Sovjetik u shpërbë në dhjetor 1991 dhe Gorbaçovi dha dorëheqje. Pushtetin në Kremlin e mori Boris Jelcini.

Përpjekja për puç kishte, mes tjerash, dy qëllime: të largojë Mihal Gorbaçovin dhe të pengojë ardhjen në pushtet të Boris Jelcinit, i cili i përkiste krahut reformator të partisë komuniste. Grushtin e shtetit në Moskë më 1991 e përkrahën ministri jugosllav i Mbrojtjes Velko Kadijeviq, i cili ishte vënë në shërbim të projektit serb për nënshtrimin e popujve të tjerë të Jugosllavisë, dhe Sllobodan Millosheviqi, lideri serb i asaj kohe. Krahas Millosheviqit puçin në Moskë e përshëndetën edhe diktatorët nga Iraku dhe Libia, Sadam Huseini dhe Moamar al-Gadafi.

Në mars të vitit 1991, disa muaj para puçit në Moskë, Kadijeviq zhvilloi një vizitë sekrete në Rusi. Për këtë vizitë nuk dinte gjë kryeministri i atëhershëm jugosllav Ante Markoviq, një reformator që gëzonte përkrahjen e perëndimit. Revista beogradase “Vreme” e 6 nëntorit 2014 ka shkruar se mareshali Jazov i kishte dhënë përkrahje Kadijeviqit për puç ushtarak në Beograd, por këtë e kishte kundërshtuar Mihal Gorbaçovi.

Boris Jelcini nuk e harroi mbështetjen që Millosheviqi dhe Kadijeviqi i kishin bërë puçistëve rusë të gushtit të vitit 1991. Gjatë konflikteve në Ballkan në vitet ’90, Jelcin formalisht e përkrahu Serbinë, por jo duke ndërmarrë veprime konfrontuese me shtetet e fuqishme europiane dhe me SHBA-të. Kur më 24 mars 1999 NATO nisi bombardimet kundër Serbisë për shkak të krimeve të luftës në Kosovë, i vetmi akt proteste i Rusisë ishte ky: kryeministri Jevgeni Primakov, i cili po fluturonte në SHBA, i dha urdhër pilotëve të kthehen pas, përcjell Koha.net.

Dimitrij Jazov e ruajti miqësinë me Velko Kadijeviqin, gjeneralin serb dhe ministrin e fundit të Mbrojtjes të Jugosllavisë. Kadijeviq deklarohej si “jugosllav”, i ati i tij ishte serb, e ëma kroate. Por në prag të shpërthimit të luftës në Jugosllavi ai ishte në radhë të parë shërbëtor besnik i Sllobodan Millosheviqit. Para zgjedhjeve shumëpartiake në Serbi më 1990, Kadijeviq i kërcënoi qytetarët se do të kenë pasoja po votuan për opozitën.

Pas rënies së regjimit të Millosheviqit më 5 tetor 2000, Kadijeviq iku në Moskë, pasi nga Tribunali i Hagës mori kërkesë për të dëshmuar. Kadijeviq ndiqej edhe nga drejtësia kroate, e cila ngriti tri aktakuza kundër tij për krime të luftës. Kërkesa kroate për ekstradim të Kadijeviqit u hodh poshtë nga pala ruse. Në Rusi ai jetoi si refugjat deri më 2008, kur me dekret të presidentit të atëhershëm Dimitrij Medvedev fitoi shtetësinë ruse. Ndonëse u pajis me pasaportë ruse, Kadijeviq nuk u kthye kurrë në Beograd. Ai tha: “Për aq kohë sa Serbinë faktikisht e udhëheq ambasadori amerikan, nuk kam çfarë të bëjë atje”.

Në librin e tij “Kundërsulmi-pikëpamja ime për shpërbërjen e Jugosllavisë” (“Kontraudar – moj pogled na raspad Jugoslavije”) Kadijeviq, i cili vdiq më 2014 në Moskë, akuzoi Washingtonin se ka qenë koordinatori kryesor i shpërbërjes së Jugosllavisë. Këtë libër Kadijeviq e prezantoi në Moskë më 2007 në prani të mareshalit Dimitrij Jazov.

Nën Vladimir Putinin mareshali Jazov u rehabilitua plotësisht. Para një viti një gjykatë e Lituanisë e dënoi Jazovin në mungesë me 10 vjet burg për shkak të krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit. Më 13 janar 1991 forcat prosovjetike të përkrahura nga ushtria sovjetike vranë 14 dhe plagosën rreth 1000 lituanezë, të cilët kundërshtonin një përpjekje për puç në Vilnius të forcave pro Moskës.

Enver Robell

A.K.Dosja.al

 

 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota dimitrij jazov enver robell dimitrij jazov enver robell

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin