LIVE UPDATES
Bota

Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën koronavirusi organeve të njeriut

24 February 2020, 07:43 Nga DOSJA
Nga veshkat deri tek shtatzënia, ja çfarë u bën

TIRANË– Koronavirusi vdekjeprurës që ka pushtuar prej dy muajsh Kinën ka marrë jetë njerëzish edhe jashtë territorit të saj, duke prhapur shumë panik tek qytetarët.

Siç kanë thënë edhe ekspertët, kjo sëmundje e re është  gjenetikisht e ngjashme me SARS prandaj dhe u quajt SARS-CoV-2.

Por si ndikon ky virus tek trupi i njeriut, çfar ju bn organeve?  Pyetje kjo që ka ngallur shumë kuriozitet tek njerëzit pasi paniku është teje i lartë.

Problemi i parë që ky koronavirus shkakton tek njerëzit jan komplikacionet me frymëmarrjen dhe mushkritë, pasi është një smundje që prek drejtëpërdrejtë frymëmarrjen.

Ky virus përhapet shumë lehtë në ambientet e hapura dhe të mbyllura, sidomos kur dikush kollitet apo teshtin, duke bërë që njerzit që i ka pranë ta marrin më lehtë atë.

Ndrkoh pasi SARS shprtheu dhe tashm ka marrë afro 3000 jetë njerzish në territorin e Kins dhe jasht saj, Organizata Botërore e Shëndetit ka deklaruar se kjo sëmundje zakonisht godet mushkëritë në tre faza. Por këtyre 3 goditjeve të forta jo të gjithë mund t’iu bëjnë ballë.

Një profesor i asociuar në Universitetin e Maryland School of Medicine, Matthe B. Frieman, i cili studion koronaviruse shumë patogjene, ka shpjeguar se SARS infekton dhe godet menjher qelizave celiake, të cilat heqin mbeturinat si poleni ose virusi, dhe pastaj mbushin rrugët e frymëmarrjes së pacientit me mbeturina dhe lëng. Mendohet q po e njjta gj ndodh edhe me Koronavirusin.

Mushkëritë

Për shumicën e pacientëve, COVID-19 fillon dhe mbaron në mushkëri, sepse ashtu si gripi, koronaviruset janë sëmundje të frymëmarrjes.

Ata përhapen në mënyrë tipike kur një person i infektuar kollitet ose teshtin, duke spërkatur pikat që mund të transmetojnë virusin tek kushdo që është në kontakt të ngushtë. Koronaviruset gjithashtu shkaktojnë simptoma të ngjashme me gripin: Pacientët mund të ken ethe dhe kollë që përparon në pneumoni ose më keq.

Pas shpërthimit të SARS, Organizata Botërore e Shëndetit raportoi se sëmundja sulmoi në mënyrë tipike mushkëritë në tre faza: përsëritje virale, hiperreaktivitet imunitar dhe shkatërrim pulmonar.

Jo të gjithë pacientët i kalojn të tre fazat, në fakt vetëm 25 përqind e pacientëve me SARS pësuan dështim të frymëmarrjes, nënshkrimi përcaktues i rasteve të rënda

Stomaku

Gjatë shpërthimit të SARS dhe MERS, gati një e katërta e pacientëve kishin diarre, një tipar shumë më i rëndësishëm i atyre koronavirusëve zoonotikë. Por Frieman thotë se ende nuk është e qartë nëse simptomat gastrointestinale luajnë një pjesë të madhe në shpërthimin e koronavirusit, duke pasur parasysh rastet me diarre dhe dhimbje barku kanë qenë të rralla.

Kur ndonjë virus hyn në trupin tuaj, kërkon qelizat njerëzore, proteina në pjesën e jashtme të qelizave të quajtura receptorë. Nëse virusi gjen një receptor të pajtueshëm në një qelizë, ai mund ta pushtojë at.

Gjaku

Koronaviruset gjithashtu mund të shkaktojnë probleme në sistemet e tjera të trupit, për shkak të reagimit hiperaktiv të imunitetit që përmendëm më herët.

Një studim i vitit 2014 tregoi se 92 përqind e pacientëve me MERS kishin të paktën një shenj të koronavirusit jashtë mushkërive. Në fakt, shenjat e një goditjeje të plotë të trupit janë dëshmuar me të tre koronaviruset zoonotike, enzimat e ngritura të mëlçisë, qelizat e bardha të gjakut n numr t ult dhe numërimin e trombociteve dhe presionin e ulët të gjakut. Në raste të rralla, pacientët kanë vuajtur nga dëmtimi akut i veshkave dhe arrest kardiak.

Por kjo nuk është domosdoshmërisht një shenjë se virusi vetë po përhapet në të gjithë trupin, thotë Angela Rasmussen, një virolog dhe shkencëtar i asociuar i kërkimit në Shkollën e Shëndetit Publik Mailman University University Columbia. Mund të jetë një stuhi citokine.

Veshkat 

Ashtu si mëlçia, veshkat tuaja veprojnë si një filtër të gjakut tuaj. Veshka është e mbushur me rreth 800,000 njësi distiluese mikroskopike të quajtura nefron. Këto nefron kanë dy përbërës kryesorë: një filtër për të pastruar gjakun dhe pak tuba që i kthejnë gjërat e mira përsëri në trupin tuaj ose i dërgojnë mbeturinat në fshikëzën tuaj si urinë.

6 përqind e pacientëve me SARS,  dhe një e katërta e pacientëve MERS, pësuan dëmtim akut të veshkave. Studimet kanë treguar që koronavirusi i ri mund të bëjë të njëjtën gjë. Mund të jetë një tipar relativisht jo i zakonshëm i sëmundjes, por është një karakter fatal. Në fund të fundit 91.7 përqind e pacientëve SARS me dëmtim të veshkave akute vdiqën, sipas një studimi të vitit 2005 në Veshkat International.

Ky dëmtim mund të bëhet vdekjeprurës nëse virusi depërton në qelizat dhe fillon të përsëritet. Por Lai, i cili ishte gjithashtu anëtar i grupit të parë të studiuesve që raportonin për SARS dhe kontribuan në studimin e veshkave, thotë se nuk kishte prova që virusi SARS po përsëritet në veshka.

Shtatzënia

Mes frikës e panikut për rrezikun nga Koronavirusi, disa ditë më parë në Whan mjekët deklaruan se lindën dy bebe me që mbartnin koronavirusin e ri. Menjëherë njerëzit u shqetësuan dhe ngritën pyetje nëse edhe një grua shtatzënë mund të infektojë në barg fëmijën e saj të palindur.

Megjithatë transmetimi nga nëna tek fëmija nuk janë evidentuar raste me SARS ose MERS. Por ka rrugë të tjera që që një foshnjë e porsalindur mund të marrë këtë koronavirus vdekjeprurës. Raste të tilla bëhet fjalë për spitale dhe vende të mbipopulluara me njerëz të infektuar nga virusi.

Koronavirusi po përhapet me shpejtësi. Në Itali janë shënuar 4 viktima dhe 152 të infektuar, ndërsa në rang global kanë humbur jetën 2619 persona, kryesisht në Kinë. Në Shqipëri ka nisur kontrolli pasi është përhapur panik për shkak të afërsisë gjeografike me Italinë. Për të sqaruar gjithë situatën ministrja e Shëndetësisë, Ogerta Manastirliu do të mbledhë sot në orën 9.30 Task Forcën. Mbledhja do të zhvillohet në Sallën e Emergjencave në aeroportin e Rinasit.

Burimi: nationalgeographic.com 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali sars whan koronavirusi ne itali sars whan

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin