LIVE UPDATES
Bota

“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe donin të më hidhnin në lumë”, E mbijetuara e kampit Aushvic tregon si do

27 January 2020, 08:43 Nga DOSJA
“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe

UKRAINË– Frances Malkin ishte 4 vjeç kur familja e saj u përpoq ta helmonte atë ku ata u strehuan në mesin mijëra njerëzve në Poloni, kur ekzistonte kampi famëkeq Aushvic.

Malkin nuk ndalonte së qari, ndërsa familja e saj fshihej nga fati i zi dhe ata shqetësoheshin që ajo do të zbulonte vendndodhjen e tyre dhe nazistët do t’i vrisnin.

Dhe si mënyrë të fundit për ta hequr qafe, ata i futën një pilulë helmuese në gojë.

Për gjithë këto dekada në heshtje, Malkin ka ndarë historinë e saj të mbijetesës me qytetarët amerikanë, vend në të cilin ajo jeton dhe punon sot.

Ajo nis ta tregojë tmerrin e jetës së saj, si një histori filmash apo librash duke prekur të gjithë dëgjuesit para saj.

“Ne po mundohemi të gjejmë të vërtetën historike dhe tokën e përbashkët. Ndërsa presidentët luftojnë njëri-tjetrin, njerëzit duhet të gjejnë bazën e përbashkët.”- thotë Igor Kotler, Drejtori i Përgjithshëm i Muzeut me bazë në New Jersey me të Drejtat e Njeriut, Lirinë dhe Tolerancën, i cili ka një partneritet me Qendrën Ruse të Holokaustit.

Për Malkin, është e paimagjinueshme e historia e jetës së saj.

Malkin lindi në 1938 në pjesën lindore të Polonisë që tani është Ukraina. Familja e saj zotëronte një dyqan ëmbëlsirash, dhe ata bënin një jetë normale derisa u bënë pjesë e kampit ku vdiqën me mijëra njerëz.

Pastaj, në vitin 1939, Adolf Hitler dhe Josef Stalin nënshkruan një pakt joagresioni, të dy vendet pushtuan Poloninë dhe filloi Lufta e Dytë Botërore.

“Komunistët hynë dhe morën gjithçka. Nuk ju lejohet të zotëroni pronë.”- tregon Malkin.

Malkin ishte një fëmijë i vogël, kështu që ajo kujtohej shumë kur komuniteti hebre në Sokal u detyrua të marrë një geto, “disa milje katrorë e rrethuar me tela me gjemba”.

Për të ndihmuar të tregojë historinë e saj, ajo mbështetet në ditarin e xhaxhait të saj, shkruar në gjuhën Judeisht dhe përkthyer në anglisht dhe të quajtur “Vite të Tmerrit, Ditari i një familje në fshehje”.

Shumë nga hebrenjtë e Sokal u rrëmbyen dhe u vunë në trena dhe u dërguan në një kamp nazist.

Rreth gjysmë milioni hebrenj vdiqën në Bełżec, i cili ishte ndër kampet më vdekjeprurëse. Bełżec ishte një kamp shfarosjeje dhe ato pak njerëz që u internuan sot tregojnë historitë e trishta. Nga famija e Maklin babai i saj, detyrua të punojë në kamp.

“Ai hyri, më kapi dhe më puthi. Ne nuk e zbuluam deri dy vjet më vonë. Kur Judenjtë arritën, një turmë e ukrainasve i prisnin. Ata përzgjodhën 400 prej tyre, dhe më pas nisën të qëllonin.”- u shpreh ajo. Fshehja e Judenjve ishte e dënueshme me vdekje.

“Të gjithë thanë jo”, thotë Malkin. “Të gjithë thanë jo, përveç një gruaje.”

Francisca Halamajoëa kishte dëbuar burrin e saj, një nazist. Më 1942, ajo dhe vajza e saj ranë dakord të strehojnë dy familje.

“Brenda hambari të derrave të Halamajoëa-s, ne jetuam për 20 muj dhe ajo u bë shtëpia jonë.”-shprehet Maklin.

Malkin ku ishte e vogël u kishte premtuar prindërve se nuk do të qante, pasi zëri i saj do t’i zxbulonte ku ishin fshehur, dhe më pas mund të vdisnin.

“Dhe këtë mbaj mend, kur lamë getot, njerëzit ishin lëenduar kiste njerëz të plagosur dhe nisa të qaja.”– tha ajo.

Kur Malkin nuk po ndalej së qari, familja e saj mori vendimin e tmerrshëm.

Ata arsyetuan se mënyra e vetme për të mposhtur gjermanët ishte mbijetesa. Ata do të duhej të sakrifikonin Malkin për të shpëtuar jetët e tyre.

Të afërmit e saj siguruan helmin, dhe i dhanë Malkin një dozë vdekjeprurëse.

“Vazhdova ta nxirrja jashtë,” thotë ajo. “Ata e futën atë. Unë rashë në gjumë.”

Më pas kur ajo kishte qenë në gjumë prindërit e saj e kishin futur në një thes dhe donin ta linin pranë një lumi aty pranë. Por pas disa orësh ajo kishte ndjerë që frymonte dhe ishte gjallë.

Burimi: usatoday

A.C/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin