LIVE UPDATES
Bota

Murtaja që përfshiu Bergamon në 1630 dhe faza e dytë që zgjati 3 dekada

14 May 2020, 10:35 Nga DOSJA
Murtaja që përfshiu Bergamon në 1630 dhe faza e dytë që

BERGAMO– Kombinimi i dëshirës për t’iu rikthyer normalitetit dhe këmbëngulja e këtyre ditëve kujton atmosferën e gushtit të atij viti, kur rrugët e qytetit, të mbuluara me bar dhe hithra pas shumë muajshshkretimi, u mbushën me qytetarë që ruanin distancën që nuk i jepnin dorën njëri-tjetrit, dhe mbyllja për një kohë të gjatë e berberëve kishte gjeneruar një modë të re me mjekra të gjata e flokë shumë të çrregullt.

Ndërsa në profecitë e tanishme për rimëkëmbjen e afërt, ka një mori  referencat për stinët e rilindjes së post “luftës”, pasi me siguri ato  momente janë më të ndritshme se errësira që shoqëroi rihapjen e qytetit pas murtajës manzoniane.

Rikthimi ishte shumë i ngadaltë: Zona ndoqi për vite me radhë masa kufizuese periodike, të urdhëruara nga autoritetet e zellshme veneciane, siç është bllokimi i kontakteve tregtare me rajone të dyshimta ose izolimi i komunave të infektuara (Lovere në 1632), dhe popullsia që ende jetonte me frikën e vazhdueshme të valëve të reja të murtajës nga zonat, kantonet zvicerane në 1634, Valtellina në 1635, Comasco në 1636, ku  autoritetet publike sinjalizonin për pakujdesi në përhapjen e infeksionit.

Gati 3 dekada pas ngjarjeve të trishta të pandemisë, në vitin 1659 u krijua një autoritet i veçantë,  të ashtuquajturit ‘kolaterale’  për të verifikuar zbatimin e rregullave të higjienës në dyqanet e ushqimit.

Më tej në këtë artikull Corriere de la Serra shkruan se  në bazë të traditës italiane, pas katastrofave të murtajës, lindnin konflikte dhe akuza të ndërsjellta midis autoriteteve qendrore dhe administratorëve vendorë, si dhe hetime gjyqësore të pashmangshme, të destinuara të kurorëzojnë stinët më të larmishme të historisë së vendit: në 1632 Venecia nisi të hiqte nga detyra dhe të vinte para drejtësisë zyrtarët e dyshuar për përvetësim të padrejtë të të mirave publike dhe abuzim në dëm të qytetarëve në kohë murtaje, dhe në fakt vijuan punën e komisionerit të pushtetit vendor, duke inkurajuar funksionarët e lartë me origjinë veneciane të rikuperonin sa më shumë burime përmes mbledhjes të pamëshirshme të taksave dhe borxheve të vjetra.

Ndërkohë ditët e sotme ka kërkesa të vazhdueshme për një rikuperim të shpejtë të aktiviteteve të prodhimit, por nuk duket se në atë kohë në Bergamo ishte puna nevoja më e domosdoshme e njerëzve. Fermerët që i mbijetuan infeksionit, pa dëshirë apo forcë për të punuar, preferuan të mjaftoheshin me ato pak që kishinpër të shijuar kënaqësitë e jetës, që murtaja e kishte vënë seriozisht në pikëpyetje.

Nëse sot flitet se dasmat dhe aktivitetet me shumë njerëz nuk do të mbahen si shkak i pandemisë, asokohe dasmat bëheshin vazhdimisht, madje edhe mes atyre që kishin mbetur të ve, për muaj të tërë tokat mbetën të braktisura, aq sa çmimet e mallrave ushqimore u rritën në mënyrë të çmendur përgjatë vitit 1631, duke e vënë në vështirësi popullatën e qytetit.

Pandemitë kanë ndryshuar gjithçka, Marco Antonio Benaglio, ka theksuar se murtaja e vitit 1630 i bëri shumë njerëz të mjerë e fatkeqë, por bëri pasuroi edhe shumë njerëz, duke i identifikuar këta të fundit si priftërinj, që trashëgonin pasurinë e atyre që vdisnin, dhe te ata që kishin imunitet, të cilët, duke qenë në gjendje të kontaktonin me të sëmurët, ofronin kujdes kundrejt pagesave të majme.

As atëherë nuk munguan ata që, pasi i shpëtuan murtajës dhe nuk kishin asgjë për të humbur, përfituan nga situata në forma kriminale: nga vitet ’30 të shekullit të shtatëmbëdhjetë pati një rritje të krimeve, dhunës dhe vrasjeve, por mbi të gjitha të vjedhjeve, plaçkitjeve dhe grabitjeve të tregtarëve të kryera nga bandat e krimit të organizuar, të gjitha aktivitete të regjistruara me shqetësim nga kryetari i bashkisë veneciane Pietro Loredan, i cili mbërriti në qytet në gusht 1630.

Autoriteti më i lartë i qytetit, me konstatimin e aftësisë kriminale të shumë njerëzve, u drejtonte fjalë inkurajuese qytetarëve të Bergamos, fjalë që tingëllojnë aktuale edhe sot.

Burimi: Corriere 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali koronavirusi ne itali

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin