LIVE UPDATES
Editorial

Ekonomia e oligarkëve

Shembulli tipik është bujqësia, e cila noton në një krizë të gjatë disavjeçare. Pavarësisht akademive të Fridës, lopët pakësohen. Pavarësisht propagandës së subvencioneve, shpendët ngordhin, ndërsa bagëtitë theren. Ndërsa agroindustria thuajse nuk ekziston fare.

3 July 2023, 16:54 Nga Klodian Tomorri
Ekonomia e oligarkëve
Klodian Tomorri

Ekonomia shqiptare po merr gjithmonë e më shumë fytyrën e një çifligu bejlerësh. Të paktën, kjo është ajo që në tregojnë shifrat zyrtare. Në tre mujorin e parë të vitit, Prodhimi i Brendshëm Bruto sipas INSTAT u rrit me 2.7 për qind. Por 60 për qind e kësaj rritje erdhi vetëm nga tre sektorë. Ata janë ndërtimi, pasuritë e paluajtshme dhe aktivetetet argëtuese. Dy sektorët e parë janë domain thuajse ekskluziv i të ashtuquajturve oligarkë. Ata që marrin lejet e ndërtimit dhe hedhin beton pafundësisht në zonat më të lakmuara të vendit. Sektori i tretë është një çiflig që ndahet mes oligarkëve dhe krimit. Sipas INSTAT, rritja më e madhe brenda grupit të aktiviteteve argëtuese erdhi nga industria e bixhozit, e cila ushtron aktivitet në hotelet e oligarkëve dhe ndan fitime mes tyre dhe personave me background problematik.

Gjithë të tjerët ngrohen në diell.

Nëse ky do të ishte fenomen i izoluar i një tre mujori sigurisht që shqetësimi do të ishte i ekzagjeruar. Por tashmë kjo është një tendencë. Në mënyrë të vazhdueshme, rritja ekonomike e vendit gjatë viteve të fundit është gjeneruar kryesisht nga ndërtimi dhe aktivitetet e lidhura me të. Me pak fjalë, të ashtuquajturit sektorë crony.

Në sektorët e tjerë, ata që gjenerojnë rritje ekonomike dhe përfitime për shumicën, në rastin më të mirë shifrat tregojnë stanjacion. Shembulli tipik është bujqësia, e cila noton në një krizë të gjatë disavjeçare. Pavarësisht akademive të Fridës, lopët pakësohen. Pavarësisht propagandës së subvencioneve, shpendët ngordhin, ndërsa bagëtitë theren. Ndërsa agroindustria thuajse nuk ekziston fare.

Përballë këtij centralizimi të ekonomisë në duart e oligarkisë, sektori i vetëm që mund të shëprndajë përfitime ekonomike mbetet turizmi. Por kjo është shumë pak. Me pak fjalë, kjo është një ekonomi që rritet nga investimet e oligarkëve, zgjeron bizneset e tyre dhe gjeneron fitime për ta.

Por ky ishte një rezultat i pritshëm. Në fund, politikat klienteliste dhe favoret publike prodhojnë gjithmonë këtë. Problemi është se kjo është një rritje problematike. Mbi të gjitha në dy drejtime. Së pari, prodhon pabarazi gjithmonë në rritje, pasi përfitimet shkojnë tek një grusht njerëzish. Dhe së dyti, është rritje e paqëndrueshme.

Investimet në sektorin imobiliar rrisin kërkesën agregate në afatshkurtër. Por ato nuk garantojnë rritje të qëndrueshme ekonomike sepse apartamentet dhe vilat nuk prodhojnë aktivitet ekonomik.

Ky model zhvillimi ezaurohet shumë shpejt. Sa më shumë rritja ekonomike do të vijë nga ndërtimi dhe pasuritë e paluajtshme aq më e vështirë do të jetë për ekoniominë që të gjenerojë rritje ekonomike në të ardhmen. Me shume gjasë orientimi i investimeve në sektorin rezidencial e ka dëmtuar sakaq prodhimin potencial dhe aftësinë e saj për t’u rritur. Pra tashmë Shqipëria ka një ekonomi që rritet nga Samiri, Çeti, Dulaku dhe soji i tyre. Deri ditën që fluska do të shpërthejë. Pastaj të dëmtuarit do të jenë gjithë të tjerët. Këta sipër vetëm fitojnë./Oligarkia

oligarkia ne shqiperi

Sondazh

Editorial 30 June 2023, 19:52 Ditmir Bushati

Momenti Monnet për Europën

Ditmir Bushati Në vitin 2003, në Selanik, udhëheqësit e BEsë morën vendimin largpamës për t’u ofruar anë...

Editorial 23 June 2023, 08:51 Meri Lika

Kur të ngelet derri maç në dorë

Meri Lika Tani që po shkruaj këto rreshta, unë nuk e di, dhe as nuk mund ta marr me mend se kush do ta fitojë garën e ashpër ...

Editorial 8 June 2023, 15:19 Enton Abilekaj

Rama si palë e tretë në krizën e Kosovës

Nga Enton Abilekaj Prej 2 javësh situata në Veriun e Kosovës vazhdon të jetë kaotike. Mediat raportojnë nga vendngjarja, se pro...

Editorial 7 June 2023, 10:52 Dosja.al

Lulzimi i biznesit politik mbi rrënojat e PD

Gaz Bardhi dhe Lulzim Basha Gazmend Bardhi u sulmua verbalisht nga trimat e Lulzim Bashes, duke dalë nga mbledhja e asaj që vetëquhet Kryesi...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin