LIVE UPDATES
Editorial

Evropa përpiqet të mbajë bashkë unitetin e brishtë pasi e kupton se nuk mund të mbështetet te SHBA

Udhëheqësit e Francës, Gjermanisë, Polonisë, Italisë, Spanjës dhe Danimarkës, plus kryeministri i Britanisë dhe krerët e NATO-s dhe Komisionit Evropian dhe Këshillit, mbërritën në Paris të tronditur nga një javë historike.

18 February 2025, 07:27 Nga Jon Henley
Evropa përpiqet të mbajë bashkë unitetin e brishtë pasi
foto nga samiti

PARIS- Ata shkuan duke buzëqeshur, por detyra ishte e madhe. Pas dhjetëra samitesh, në të cilat një BE hezituese dhe e papajtueshme nuk kishte arritur të binte dakord për një plan koheziv për përfundimin e luftës në Ukrainë, ky befas dhe në mënyrë jetike, duhej të ishte ndryshe.

Udhëheqësit e Francës, Gjermanisë, Polonisë, Italisë, Spanjës dhe Danimarkës, plus kryeministri i Britanisë dhe krerët e NATO-s dhe Komisionit Evropian dhe Këshillit, mbërritën në Paris të tronditur nga një javë historike. Të hënën e kaluar, nënkryetari i SHBA, JD Vance, i kishte thënë Evropës "rregullimi i tepërt" i teknologjive potencialisht të dëmshme ishte i gabuar. Dy ditë më vonë, Donald Trump i telefonoi Vladimir Putinit për të nisur bisedimet mes SHBA-së dhe Rusisë për përfundimin e luftës.

Në të njëjtën ditë, sekretari amerikan i mbrojtjes, Pete Hegseth, u tha numrave të tij të kundërt evropianë në një takim në Bruksel se SHBA nuk ishte më “kryesisht e fokusuar” në sigurinë e Evropës dhe kontinenti do të duhej të merrte drejtimin në mbrojtjen e Ukrainës.

Të premten erdhi grushti i mirësisë së Vance, një sulm i dhunshëm ideologjik që akuzonte demokracitë evropiane për shtypjen e fjalës së lirë, përkuljen ndaj multikulturalizmit dhe vrapimin e frikësuar nga votuesit. "Harrojeni Rusinë kërcënimi i vërtetë për Evropën, tha ai, ishte "nga brenda".

Zëvendëspresidenti i SHBA-së më pas refuzoi të fliste me kancelarin gjerman, Olaf Scholz, në vend të kësaj takoi Alice Weidel, udhëheqësen e ekstremit të djathtë AfD, një parti që agjencia gjermane e sigurisë e mban nën vëzhgim si një kërcënim potencial për demokracinë.

Në pesë ditë, liderët u ndërgjegjësuan me forcë për tre realitete, së pari, SHBA-ja dhe Evropa dukej se nuk i ndanin më vlerat që, që nga viti 1945, kishin mbështetur aleancën transatlantike. Së dyti, Evropa nuk mund të mbështetej më tek SHBA për ta mbrojtur atë.

Së treti – për pyetjen e menjëhershme për të cilën Evropa po priste me padurim një përgjigje – plani i SHBA, për aq sa ekziston në të vërtetë, nuk dukej se përfshinte një vend në tryezë për Evropën përfshirë, për këtë çështje, Ukrainën.

Samiti i Parisit i së hënës u thirr nga presidenti francez, Emmanuel Macron sepse, sipas fjalëve të një këshilltari të Elysee, tani është e nevojshme që evropianët të bëjnë më shumë, më mirë dhe në mënyrë koherente, për sigurinë kolektive.

Ata që morën pjesë u konsideruan si më të vendosurit, por edhe më të pajisurit, një koalicion jo vetëm i vullnetarëve por të aftëve – duke përfshirë Britaninë, jo më një anëtare e BE-së, por një kontribues i madh në Ukrainë dhe një forcë e fuqishme ushtarake evropiane. Me të mbërritur në Paris, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se siguria e Evropës ishte në një pikë kthese.

"Po, është për Ukrainën – por edhe për ne. Ne kemi nevojë për një mentalitet urgjent. Ne kemi nevojë për një rritje në mbrojtje. Dhe ne kemi nevojë për të dyja tani," tha ajo.

Por samiti i së hënës ka të ngjarë të jetë i pari nga shumë në rrugën drejt një politike koherente sigurie evropiane për Ukrainën dhe për Evropën më gjerësisht: mjedisi i sigurisë së Evropës mund të ketë ndryshuar rrënjësisht, por Evropa jo.

Ajo ka “armiqtë” e saj brenda: qeveritë populiste, të ekstremit të djathtë, miqësore ndaj Moskës, pro Trump-it që do të bllokojnë një politikë të përbashkët sigurie ku të munden. Ministri i Jashtëm i Hungarisë, Peter Szijjarto, nuk humbi kohë duke denoncuar samitin e së hënës.

Takimi ishte një mbledhje e "liderëve evropianë pro luftës, anti-Trump, të frustruar" që synonte "parandalimin e një marrëveshjeje paqeje në Ukrainë", tha ai, duke shtuar se ndryshe nga ata, Budapesti "mbështet ambiciet e Donald Trump ... dhe dëshiron paqen në Ukrainë".

Robert Fico, kryeministri populist i Sllovakisë, gjithashtu kishte një lëvizje. Zyrtarët e BE-së nuk kishin mandat për rolin e Evropës në ndonjë armëpushim në Ukrainë, tha ai, duke shtuar se diskutimet nuk kishin të bënin me BE-në dhe pjesëmarrja e tyre dëmton besimin në bllok.

Vendet që nuk janë ftuar në bisedimet e Parisit po ankoheshin gjithashtu. “Edhe brenda BE-së, jo të gjitha shtetet trajtohen në mënyrë të barabartë,” tha presidentja pro-evropiane e Sllovenisë, Nataša Pirc Musar. "Kjo nuk është Evropa që ne aspirojmë [ose] Evropa që do të respektohet."

Udhëheqësit e tjerë do t'i frikësohen ndikimit të një rritjeje të madhe të shpenzimeve të mbrojtjes në politikën e brendshme tashmë të mbushur plot. Sipas NATO-s, Portugalia, Italia, Spanja, Belgjika, Kroacia, Luksemburgu dhe Sllovenia shpenzojnë të gjitha më pak se objektivi prej 2% të PBB-së për mbrojtjen.

Ka beteja të fuqishme në perspektivë për huamarrjen më të përbashkët – të cilën Gjermania, ndër të tjera, e kundërshton fuqishëm – për të financuar nevojat e sigurisë kolektive të Evropës dhe mbi përdorimin e aseteve të ngrira ruse.

Menjëherë, ka dallime në lidhje me garancitë e sigurisë së Ukrainës të pasluftës. Macron kishte ngritur tashmë mundësinë e një force eventuale paqeruajtëse evropiane në Ukrainë vitin e kaluar dhe Keir Starmer, kryeministri britanik, tha të dielën se Mbretëria e Bashkuar ishte e përgatitur të vendoste trupa në terren. Suedia ndoqi shembullin të hënën.

Holanda tha se nuk ishte "negative" për idenë, por Gjermania tha se ishte "e parakohshme" dhe Polonia – e cila me 4% shpenzon më shumë të PBB-së së saj për kokë në mbrojtje se çdo anëtar tjetër i NATO-s – tha se “nuk po planifikon të dërgojë asnjë trupë polake”.

Diplomatët e BE-së pranojnë se qëndrimi ideologjik brutal, transaksional dhe pa turp i administratës Trump mund të copëtojë unitetin tashmë të brishtë të Evropës. Nëse do të ndodhë apo jo, thonë ata, mund të varet nga procesi i të cilit takimi i Parisit të së hënës është vetëm hapi i parë.

lideret evropiane ne paris shba the guardian

Sondazh

Editorial 5 February 2025, 19:13 Meri Lika

Edi Rama, për mua, është e shkuara

meri lika TIRANË- Fiton apo nuk fiton Partia Demokratike, unë mendoj se tashmë Edi Rama duhet të jetë e shkuara. E ardhmja e Shqip...

Editorial 28 January 2025, 14:50 Ermal Mulosmani

Nënshtrimi ndaj së keqes

Ermal Mulosmani TIRANA- Ajo që më habit më së shumti nga intervistat e Ahmetajt, është tallja e njerëzve me to, relativi...

Editorial 20 January 2025, 12:38 Ben Blushi

Çfarë duhet të presim nga Donald Trump

Ben Blushi Në Greqinë e Lashtë ishte një mbret që quhej Mida, që kishte aftësinë të kthente në ar cdo gj&...

Editorial 16 January 2025, 12:42 Meri Lika

Demokracia qenka rrezik?

meri lika TIRANË- Në vitin 2022, kur termi i primareve u bë kryefjalë e ditës, kam shkruar një artikull ku, modestisht,  ...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin