LIVE UPDATES
Editorial

Makthi i Macron ka përfunduar

Hiperpresidenti me ambicie për të udhëhequr Evropën duket se nuk do të jetë në gjendje as të udhëheqë Francën. Projekti i tij legjislativ, i kryesuar nga reforma e pensioneve dhe rritja e moshës së pensionit, duket i dënuar. Franca duket më e paqeverisshme se kurrë.

20 June 2022, 17:53 Nga Jonathan Miller
Makthi i Macron ka përfunduar
Foto ilustruese

Nga Jonathan Miller

Presidenti francez Emmanuel Macron është poshtëruar nga votuesit, disa javë pasi u rizgjodh nga një elektorat joentuziast. Hiperpresidenti me ambicie për të udhëhequr Evropën duket se nuk do të jetë në gjendje as të udhëheqë Francën. Projekti i tij legjislativ, i kryesuar nga reforma e pensioneve dhe rritja e moshës së pensionit, duket i dënuar. Franca duket më e paqeverisshme se kurrë. Ekziston mundësia që parlamenti të shpërndahet brenda një viti dhe të zhvillohen zgjedhje të reja. Është një 'skenar makthi' për presidentin, pranoi Le Monde mëngjesin e sotëm.

Rezultati i zgjedhjeve është shumë më i keq për Macron nga sa e parashikonte pothuajse kushdo. Për herë të parë në republikën e pestë presidenti nuk ka arritur të fitojë një shumicë parlamentare. Ai humbi aleatët e rëndësishëm parlamentar, duke përfshirë Richard Ferrand, presidentin e Asamblesë Kombëtare, Christophe Castaner, ish-ministrin e tij të brendshëm që kryesoi shtypjen brutale të protestave të jelekëve të verdhë, Amélie de Montchalin, ministrja e mjedisit, Justine Bénin, sekretare e shtetit për detit dhe Brigitte Bourguignon, ministre e shëndetësisë dhe solidaritetit social.

Kryeministrja e Macron, Élisabeth Borne, një teknokrate e hedhur me 'parashutë' në atë që mendohej të ishte një vend i sigurt, dhe që ka karizmën politike të një karote, mezi fitoi kundër një kandidati të panjohur të Melenchonist Nouvelle Union Populaire Écologique et Sociale.

Rezultati i zgjedhjeve është shumë më i keq për Macron nga sa e parashikonte pothuajse kushdo. E vetmja shumicë e dukshme në asamblenë e re do të jenë euroskeptikët e së majtës dhe të djathtës, gjë që e bën ambicien e Macron për një rilindje evropiane të udhëhequr prej tij të duket fantastike. Elektorati e hodhi poshtë masivisht paralajmërimin e tij se kundërshtarët e tij ishin 'ekstremistë të rrezikshëm'. Presidenca e Macron-it është tashmë një presidencë 'e lindur ende', deklaroi Alexis Brézet, drejtori editorial i Le Figaro.

'Rassemblement National' e Marine Le Pen e rriti përfaqësimin e saj nga nëntë vende në 89. Koalicioni Mélenchon i ultra të majtëve, komunistëve, të gjelbërve dhe socialistëve do të përfundojë me rreth 131 vende, nga 17 në 2017.

Macron, i cili paralajmëroi votuesit në terma thuajse histerike kundër zgjedhjes së ekstremistëve të majtë dhe të djathtë, i nevojiteshin 289 vende që aleanca e tij e Ansamblit të ruante shumicën e tij. Ai ka fituar 245, duke humbur 154 nga deputetët e tij të zgjedhur në 2017.

Les Républicains e qendrës, fitoi 64, me 46 vende për një sërë partish të vogla. Vetëm 46 për qind votuan, pjesëmarrja më e ulët që nga viti 1958; 54 për qind abstenuan. Edhe kanali BFMTV, një mbështetës i palëkundur i Macron, e quajti rezultatin një katastrofë.

"Situata është e paprecedentë, në një konfigurim që nuk është parë kurrë nën Republikën e Pestë," tha Borne mbrëmë. Macron është ende i heshtur.

Gjenerali de Gaulle ndërtoi Republikën e Pestë për të tredhur parlamentin dhe për t'i dhënë fund kaosit të republikës së katërt. Pra, ne jemi kthyer në një lloj simulacrum të katërt. Një koalicion bashkëjetesë i qëndrueshëm duket i pamundur dhe çmimi i kërkuar do të jetë i lartë.

Macron tani duhet të shpresojë të krijojë koalicione parlamentare ad hoc për të kaluar çdo reformë, por ai ka pak aleatë dhe do të paguajë një çmim të lartë. Republicains kanë përjashtuar një bashkëjetesë me Macron, e cila mund t'i japë atij një shumicë, megjithëse pa dyshim ai mund të shpërblejë disa.

"Ai është i vendosur të veprojë, i fortë dhe i qetë, me vullnetin për të ecur përpara për vendin," tha një nga aleatët e tij mbrëmë pas një takimi në Élysée me Élisabeth Borne, Édouard Philippe, François Bayrou, Stanislas Guerini dhe Clément Beaune.

Votuesit francezë po konsolidohen në grupe të papajtueshme që prodhojnë një paqëndrueshmëri sistematike politike: Macron jo vetëm që nuk është i aftë të bashkojë vendin, por ai mban përgjegjësi të rëndë për ndarjen e tij. Shtrirja e iluzionit në kampin e presidentit u ilustrua qartë mbrëmë kur zëdhënësja e Macron, Olivia Grégoire tha: "Është një vend i parë zhgënjyes, por megjithatë është një vend i parë".

Macron fitoi presidencën në prill sepse shumica e votuesve menduan se Le Pen do të ishte edhe më keq. Por ai jep pak ose aspak dashuri. Tani ai është i dënuar të kryesojë kaosin në përshkallëzim, ndërsa Franca përballet me një kosto jetese dhe krizë borxhi, një deficit buxhetor të pazbutur nga taksat më të larta të Evropës, një krizë energjie, kriza në shkolla dhe spitale dhe një krizë të rendit dhe ligjit, të gjitha në mes konflikti më serioz ushtarak evropian që nga viti 1945.

Cfare tjeter? Më lejoni të spekuloj. Koalicioni i majtë i Jean-Luc Mélenchon në mënyrë të pashmangshme do të thyhet. Republika të ndryshme oportuniste mund të bëjnë aleancë me Macron, por do të kërkojnë një çmim të ashpër. Élisabeth Borne ka të ngjarë të jetë një kryeministre edhe më jetëshkurtër se paraardhësja e saj e vetme femër, Edith Cresson (e cila i quajti burrat britanikë homoseksualë dhe milingonat japoneze), e cila zgjati më pak se një vit. Dhe Macron do të kërcejë skenën botërore, duke pretenduar se asgjë nuk ka ndodhur.

emmanuel macron zgjedhjet ne france 2022 christophe castaner

Sondazh

Editorial 18 June 2022, 10:34 Ditmir Bushati

Luftë dhe shpresë

Ursula von der Leyen, Volodymyr Zelenskyy dhe Ditmir Bushati “Ukrainasit janë të gatshëm të japin jetën për perspektiv&...

Editorial 11 June 2022, 17:45 Ditmir Bushati

Tri mesazhet e Kancelarit në Ballkan!

Olaf Scholz Mesazhi i parë ka të bëjë me simbolikën, e cila në politikë të jashtme reflekton veprimin politik. P&eu...

Editorial 9 June 2022, 15:10 Arber Zaimi

Po me urën ç’pati Rama?

Ura që lidh Velipojën me Ulqinin do të ishte me të vërtetë punë me vlerë, kur të kryhet. Prandaj duhet mbësh...

Editorial 7 June 2022, 11:48 Monitor

Si po varfërohen më shumë të varfërit

Varferi Në median angleze, të shkruar e televizive, janë të pafund artikujt, kronikat dhe lidhjet direkte për efektet që ka s...

Editorial 5 June 2022, 15:42 Enton Abilekaj

Një gjeneral kapet rob

Bajram Begaj TIRANË- Pasi shkruajti historinë e tranzicionit me fitoren e mandatit të tretë, pas kontestimeve të opozitës p&...

Editorial 5 June 2022, 12:09 Meri Lika

Bastardja e Stambollit

Meri Lika Dëmi institucional që ka shkaktuar pushteti i Ramës, sipas mendimit tim, do të ketë efekte për disa dekada. Ai i &e...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin