LIVE UPDATES
Editorial

Të përgatitemi për botën kaotike pas Putinit

Tani për tani, Putin gjendet në një pozicion të sigurt. Ai e kontrollon ende aparatin shtetëror, dhe ushtria po ekzekuton urdhrat e tij brutale në Ukrainë. Por pushtimi i dështuar i udhëheqësit rus në Ukrainë, e ka dobësuar pozitën e tij në Rusi, dhe i ka shtuar pasiguritë se kush do ta pasonte dhe si do të sillej.

21 October 2022, 11:48 Nga Lili Bayer
Të përgatitemi për botën kaotike pas Putinit
Foto ilustruese

“Politico.eu”

Vladimir Putin ka shtypur miliona njerëz teksa po shkon drejt tiranisë. Megjithatë, edhe largimi nga pushteti i Vladimir Putin do të sjellë kaosin e vet: një luftë shekspiriane për pushtet; me liderët rajonalë që do të duan shkëputjen nga Moska; dhe një arsenal bërthamor që mund të rrezikojë të bjerë në duar të gabuara.

Tani për tani, pak politikanë dhe ekspertë duan që të flasin publikisht për botën pas Putinit, duke qënë shumë të kujdesshëm ndaj perceptimit të ndërhyrjes në politikën e brendshme. Por privatisht, liderët në vendet perëndimore dhe analistët po diskutojnë mbi skenarët që mund të ndodhin kur Putin të largohet në mënyrë të pashmangshme, dhe si duhet të reagojnë aleatët e Ukrainës.

“Unë dua të jem i kujdesshëm dhe të mos spekuloj shumë mbi situatën e brendshme politike në Rusi. Pavarësisht se çfarë mund të tregojnë analizat e ndryshme, mendoj se ajo që duhet të bëjmë ne në NATO, është të jemi të përgatitur për të gjithë skenarët e mundshëm. Dhe të jemi të përgatitur të vazhdojmë ta mbështesim Ukrainën”- tha javën e kaluar Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, kur u pyet se si aleanca po përgatitej mbi mundësinë e largimit të Putinit nga posti që mban.

Konsensusi i shumicës: Nuk do të jetë një tranzicion i qetë. Përkundrazi, do të shoqërohet me një mori dilemash që mund të tensionojnë aleatët perëndimorë. Sa mund të ndikojë Perëndimi në procesin e trashëgimisë? Dhe çfarë duhet të bëjë nëse një republikë shkëputet nga federata ruse? Çfarë marrëdhëniesh duhet të vendosen me pasardhësin e Putinit?

“Ne duhet të lëmë mënjanë çdo lloj iluzioni, se ajo që ndodh më pas është vendosja e demokracisë. Mendoj se Rusinë e pret një periudhë me telashe”- thotë Laurie Bristow, ish-ambasador i Britanisë së Madhe në Rusi në vitet 2016-2020.

Tani për tani, Putin gjendet në një pozicion të sigurt. Ai e kontrollon ende aparatin shtetëror, dhe ushtria po ekzekuton urdhrat e tij brutale në Ukrainë. Por pushtimi i dështuar i udhëheqësit rus në Ukrainë, e ka dobësuar pozitën e tij në Rusi, dhe i ka shtuar pasiguritë se kush do ta pasonte dhe si do të sillej.

“Për të menaxhuar një vazhdimësi të qëndrueshme kur të vijë koha – që në mendjen e Putinit do të jetë një kohë e zgjedhur prej tij – atëherë keni nevojë për një shkallë të lartë të konsensusit të elitës. Lufta e ka prishur këtë konsensusi. Tani në Kremlin ka një garë të ethshme për pushtet. Kjo luftë mund të bëhet e përgjakshme sapo të hapet përfundimisht detyra kryesore e Kremlinit”- thekson Bristow.

“Kjo luftë mund të bëhet shumë shekspiriane, si në tragjedinë Mbreti Lir, apo si komplotet në Perandorinë Romake, apo si ngjarjet e serialit Games of Thrones”- thotë William Alberque, ish-drejtor i qendrës së kontrollit të armëve të NATO-s.

Ndërkaq, Alexander Vershbow, ish-zyrtar i lartë i SHBA-së dhe NATO-s, mendon se skenari më i mundshëm është ende një “tranzicion i qetë” brenda rrethit aktual të njerëzve pranë Putinit. Gjithsesi ai e pranon se rrëzimi i tiranëve mund të sjellë trazira. “Mund të ketë një kaos të brendshëm. Dhe gjërat bëhen shumë të paparashikueshme në sistemet autoritare dhe diktatoriale personale”- shton Vershbow.

Bristow i paralajmëron fuqitë perëndimore që të qëndrojnë jashtë përplasjeve të tilla pasardhëse. Rusia ka aktualisht rezervën më të madhe në botë të armëve bërthamore. Pra mijëra bomba bërthamor, ku secila mund të shkaktojë shkatërrim masiv, vdekje dhe trauma në një popullsi.

Ky arsenal ka qenë prej kohësh një burim i forcës ruse në skenën botërore, dhe pjesë dominuese e imazhit të saj global. Për vite me radhë, mundësia e një sulmi bërthamor nga ana e Kremlinit e ka dominuar imagjinatën e qytetarëve në SHBA dhe gjetkë.

Ndaj në një periudhë pasigurie në krye të lidershipit, ai arsenal mund të bëhet një simbol i lakmuar i pushtetit. Rusia është vendi më i madh në botë. Ajo shtrihet në 11 zona kohore, nga Kaukazi në Arktik. Ndërsa Putini mund të duket se ka një kontroll despotik mbi të gjithë këtë hapësirë, në fakt ekzistojnë disa republika ruse me lidhje më të dobëta me Moskën.

Për më tepër disa prej tyre kanë në krye figura politike ambicioze. Dhe një vakum pushteti në një kryeqytet të largët si Moska, mund të shihet si një rast ideal që liderët lokalë të marrin më shumë pushtet. Edhe pse shumica e analistëve besojnë se Federata Ruse do të qëndrojë e bashkuar pavarësisht një beteje të egër për kontrollin e Kremlinit, ata e pranojnë se qeveria ruse ka kohë që i frikësohet fragmentimit.

Në rastin e përplasjeve të tilla fraksionale, e gjithë vëmendja do të jetë te Ramzan Kadyrov, kreu brutal i Republikës Çeçene. “A do të mbështesë ai një nga fraksionet konkurrente? Apo do të thotë: Tani le të shkëputemi dhe ndoshta mund ta sundoj Çeçeninë dhe Dagestanin”- thotë Alberque, aktualisht drejtor në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike.

Me Putinin jashtë skenës politike, disa zyrtarë – veçanërisht në Evropën Perëndimore – mund të argumentojnë se ekziston një mundësi për të krijuar një marrëdhënie të re me Moskën. SHBA i ofroi Rusisë dikur diçka të tillë në fillim të presidencës së Barack Obama. Por marrëdhëniet u përkeqësuan më tej.

Edhe Gjermania mbështeti për vite me radhë angazhimin e madh ekonomik me Rusinë, por shpalli në shkurt një “Zeitenwende”, një pikë  kthese, pas pushtimit të Ukrainës. Tani për tani, nuk ka asnjë pasardhës të pritshëm të Putinit. Por zyrtarët thonë se ata presin një regjim me një ideologji të ngjashme, ose edhe më ekstreme.

Janis Garisons, sekretar shteti në Letoni, thotë se Putini i ka burgosur tashmë kritikët, dhe vetëm më shumë përfaqësues të vijës së ashpër nga jashtë janë gati të ndërhyjnë. “Të vetmit njerëz që e kritikojnë atë janë jo në burg por ata nga krahu i djathtë. Ne nuk duhet të

bëhemi viktimë e një junte apo e ndonjë grupi njerëzish që thonë se duan rivendosjen e marrëdhënieve me Perëndimin”- thotë Ben Hodges, ish-komandanti i Ushtrisë Amerikane në Evropë.

Gjithsesi një ndryshim i madh këtë herë është se Europa tani është më pak e varur ekonomikisht nga Moska. Dhe kjo e zbeh nxitjen për t’u ri–angazhuar me Moskën. Një sinjal tjetër që mund të kërkojnë liderët perëndimorë, është nëse pasardhësi i Putinit bashkëpunon me organizatat ndërkombëtare, që do të kërkojnë të ndjekin penalisht krimet ruse të luftës në Ukrainë.

Një mundësi që natyrisht duket e largët. “Vetëm një Rusi e vendosur për të bashkëpunuar, nuk do të përfaqësonte një kërcënim për Evropën”- shprehet Ministri i Jashtëm çek Jan Lipavský. Megjithatë, pavarësisht nga të gjitha supozimet se një Rusi bashkëpunuese është një skenar i largët, disa zyrtarë aktualë por edhe ish-zyrtarë i paralajmërojnë qeveritë perëndimore të kombinojnë parandalimin me një përpjekje afatgjatë për të bashkëpunuar me shoqërinë civile ruse. Marrë nga Bota.al

vladimir putin lufta ukraine-rusi

Sondazh

Editorial 18 October 2022, 10:22 Meri Lika

Kërkohet një lider

Meri Lika Pjesa e elektoratit gri e cila nuk voton për kahun politik, por voton për atë i cili e bind se do bëj më të mir&eum...

Editorial 17 October 2022, 12:16 Mimoza Hafizi

Atdheut tonë po i del dija “tepër”

Mimoza Hafizi, fizikante Ndokujt mund t’i duket rastësi se si shifrat veçanërisht dramatike të regjistrimeve universitare ...

Editorial 13 October 2022, 15:58 Enton Abilekaj

Kë mbrojti Rama në Strasburg?

Enton Abilekaj Mund të jetë i vërtetë pretendimi mburravec i Kryeministrit, se fjalimi i tij ra si bombë në Asamblenë Pa...

Editorial 4 October 2022, 13:36 Dosja.al

“Kriza e demokracisë” në PD

Sali Berisha dhe Besart Xhaferri Nuk ka asgjë kundër Partisë Demokratike në polemikat apo edhe sherret që pasuan zgjedhjen e Kryet...

Editorial 4 October 2022, 09:36 Meri Lika

Forumi Rinor i burrave të vegjël

Meri Lika Manipulimi i votës është një pjesë integrale e historisë politike në Shqipëri. Shpesh kisha menduar se nd...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin