LIVE UPDATES
Editorial

Vrasësi që rrisim NE!

Në adoleshencën time armët qenë sheshit, rrëmbimet bëheshin në mes të qytetit, kanosjet e vrasjet ndodhnin pa rënë muzgu. Sepse e keqkuptuar demokracia, e keqpërdorur liria, ulëritëse varfëria, e vrrullshme hapja me botën, e papërgatitur shoqëria, e pasprovuar politika, të brishta institucionet, e pamjaftueshme media, e paformuar shoqëria civile.

19 November 2024, 11:34 Nga Sonila Meço
Vrasësi që rrisim NE!
sonila meco

TIRANË- Në atë biçim sheshpushimi mes pallateve të ngucur të vërtitet rregullisht hundëve aroma e hashashit. Dhe po aq brutalisht të përplaset fytyre imazhi i adoleshentëve, që e tymosin pa u tutur aspak nga prezenca e kalimtarëve.

“Në klasën time edhe vajzat mbajnë çakmak dhe biçak”, më thotë djali 14 vjeçar i mikeshës sime.

“Po, po, me duhan nëpër banjo shkollash dhe me ç’kam dëgjuar nga mësuese edhe shiringa janë gjetur në to. Ç’nuk shohin e dëgjojnë muret e tyre!”, vijon e rrjedhshme në shpjegime mikesha ime, teksa habitet me habinë time. Sepse unë jam mama e një 13 vjeçareje, si mund mos të di se këto janë normaliteti i përditshmërisë së adoleshentëve të sotëm?!

Por nuk qe habia, që po më shqyente sytë, por tmerri, sepse instiktivisht çdo rrëfim vishte në përfytyrim të voglën time në ambjente e sjellje të ngjashme.

I kam debatet të përditshme me të në këtë fazë jete, më akuzon shpesh se jam brez tjetër e se gjërat kanë ndryshuar shumë. E kam bërë edhe unë me prindërit e mi, sport i njohur. Janë stresuar edhe ata me mua, kanë çapëlyer sytë e janë shastisur, janë tmerruar e kanë duruar netët me pagjumësi prej adoleshencës sime e jo domosdoshmërisht për fajin tim. Në adoleshencën time armët qenë sheshit, rrëmbimet bëheshin në mes të qytetit, kanosjet e vrasjet ndodhnin pa rënë muzgu. Sepse e keqkuptuar demokracia, e keqpërdorur liria, ulëritëse varfëria, e vrrullshme hapja me botën, e papërgatitur shoqëria, e pasprovuar politika, të brishta institucionet, e pamjaftueshme media, e paformuar shoqëria civile.

Shoqja ime e klasës mbeti e paralizuar nga plumbi qorr brenda shtëpisë së saj, ndërsa shihte programin për fëmijë. Babai i Armandos humbi në malet e kufirit me Greqinë. Motra e Kreuzës përfundoi pa gjurmë në Itali, ku e kish çuar i fejuari. Babi nisi të më shoqëronte në stërvitje, sepse autobusët ishin të pasigurt. Një nga vajzat e ekipit e përdhunuan ndërsa kthehej në shtëpi, dy djem, që zbritën në të njëjtin stacion me të.

Babin e Ingridit e vranë poshtë pallatit, tek hyrja në rifuxhon e katit përdhes për një varëse sermi, që një djalë 15 vjeçar tentoi të vidhte nga tezga e tij, ku shiste i palodhur për të rritur i vè tre vajzat. Gruaja kish vdekur në maternitet, prej mungesës së një aparature.

Dhe Po, çdo kohë ka bartur rreziqet e tmerrshme, sidomos për brezin më vulnerabël, adoleshentët, ata ende fëmijë, por me ngut drejt rritjes, të mësymur nga hormonet. Të kontrolluar a jo, edukuar a jo, të gjithë të ekspozuar ndaj shoqërisë, që jemi e krijojmë në një çast të dhënë.

Sot rrjetet sociale janë kordoni umbelikal, që nuk po dimë si ta hollojmë në raportet me ta. Ushqehet psiqika e tyre e brishtë e një truri të pamaturuar me shfaqje monstruoze, të pacensuruara, kriminale, patologjike dhe lehtësisht të aksesueshme. Pornografi, dhunë, bastarditete e devijime të rënda psiko-sociale janë një klikim larg. Sekuestroja celualarin, Ipad-in, lap-topin, do të gjendet sërish një shok a shoqe në klasë, në shkollë, në kurs, në sport, në rrugë, që do t’ja lehtësojë urën drejt çmendinës virtuale. Nëse nuk i mbushet dita me aktivitete stimuluese, do t’i dorëzohet atij rituali.

Droga bredh e pa sfiduar pranë kangjellave të shkollës. Prindër të çakërdisur, marrosur pas parasë, humbur borxheve, kredive, bixhozit, harruar pijeje, kokaine, ekstazie, marrosur pas dashnoresh për “jetë note”, nuk kanë kohë e nerv të komunikojnë me fëmijët. I lënë në celular e i gjejnë në gjumë, ndërsa u prish edhe atë terezi krevati zhurma e lavatriçes që gruaja e gjorë e ka vënë të fundit pas strapacimit me punët ditore, e vetme, e braktisur, e lënë.

Të tjerë i ka plandosur xhelozia e smira, llogaritë e jetës së tjetrit, fotot e luksit të tjetrës, ndërsa përtojnë të punojnë dhe e dinë se ka rrugë të shkurtra, të shpejta, megjithëse të ndyra drejt “bereqetit”. E ku ka më kohë për edukim, kultivim vlerash e forcim parimesh, po ç’janë këto “thagma” dështakësh xhanëm?! Pse të punosh me nder e të presësh rrogën, që s’mjafton, kur mund të bëhesh “i zoti” i vetes si trafikant, vrasës me pagesë, eskortë, patronazhist, propagandist, hajdut, onlyfans, pastrim parash, shtëpi bari, mantenutë…a nuk janë këta “të suksesshmit” e mediave, rrjeteve sociale, muzikës, podcast-eve, videoklipeve muzikore me miliona shikime? A nuk bombardohet me fuqi “nukleare” psikoza e shoqërisë për ta bërë robinjë të bindur të çdo axhende?

Po a nuk u dërrmuan institucionet e arsimit, kulturës, artit e edukimit, shoqëria civile duke ngritur mbi to kultet e degjenerimit, injorancës, dhunës e nënshtrimit? Po pse, çfarë prisnim të prodhonte kjo “fabrikë” e ndryshkur, që qesëndis dijen, moralin, etikën? Po pse, çfarë do çelte ky moçal i qelbur enkas?

Si mundet nga adoleshenca ime tek ajo e sime bije, institucionet e dijes, kulturës, shpirtit të jenë shkërmoqur më rëndë? Nëse kapërcyelli i sistemeve në adoleshencën time prodhoi luftë civile e trandje morale dhe psiqike, si mundet adoleshenca e sime bije të sfidohet edhe më rëndë në kohë paqeje, lirie e demokracie, duke mos u mbrojtur nga asnjë institucion i fortë?
Dhe PO, vrasje e dhunë makabre adoleshentësh i keni lajm të parë në çdo vend, por ndryshimi është tek mënyra si reagojnë shoqëritë dhe ajo strukturë e organizuar prej saj, që quhet shtet.

Më trego për familjen, për shkollën, për policinë, për mediat, për shëndetësinë, për psikologët, për kulturën, për ajrin, për ujin që pi, për rrogat, për rrugët, për diellin, për besimin, për ekonominë, për librat, për kërkimet në google, për pasionet, për kujtimet, për qeverinë, për liderët, për ëndrrat e një shoqërie e do të të them sa Martinë të tjerë 14 vjeçarë do të humbasim nga një thikë, nga një grusht, nga një plumb, nga një vizë, nga një përdhunim, nga një aksident, nga një vetvrasje, nga një braktisje, nga injoranca dhe apatia!

Vrasin kudo adoleshentë, por më të tmerrshme vrasjet ngjajnë në Shqipëri. Sepse jemi programuar për të pranuar të keqen me gjithsej. Për të mbijetuar në kaos. Sepse ujku, dreqi ta hajë, mjegullën do. E ujkun e rrisim po ne. Po, po, ne!

sonila meço

Sondazh

Editorial 18 November 2024, 12:25 Meri Lika

Po me antikitetin do krahasohemi?

Meri Lika Ligjërata arrogante e kryeministrit, ashtu si gjithmonë janë ligjëratat e tij, i ra gozhdës dhe patkoit, vetëm n&eu...

Editorial 6 November 2024, 17:40 John F. Harris

Trump i ka poshtëruar armiqtë e tij

Flamur fitoreje Donald Trump nuk i vodhi zgjedhjet e 2024. Ai i ka fituar, në mënyrë të qartë dhe gjithëpërfshirëse...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin