LIVE UPDATES
Ekonomi

Fatkeqësia është lajm...po mungesa e sigurimeve???

Së fundmi, një kompleks i madh banimi u përfshi nga zjarri, që shkaktoi dëmtimin e dhjetëra banesave. Kur ndodhin ngjarje të tilla dhe të duhet të shkruash në raport me sigurimin e pronave, ndjesia e parë që të vë në vështirësi është se po thua gjëra që i publiku i ka lexuar shpesh edhe më parë.

25 April 2026, 07:43 Nga DOSJA

Fatkeqësia është lajm...po mungesa e sigurimeve???

TIRANË- Shqiptarët ngelen në shumicën e tyre të pambrojtur nga dëmet që mund të shkaktojnë zjarret dhe fatkeqësitë e tjera në pronë. Më pak se 6 në 100 banesa rezultojnë të siguruara ndaj zjarrit dhe fatkeqësive natyrore, ndërsa primi i shkruar bruto është rreth 10 euro për frymë në vit.

Së fundmi, një kompleks i madh banimi u përfshi nga zjarri, që shkaktoi dëmtimin e dhjetëra banesave. Kur ndodhin ngjarje të tilla dhe të duhet të shkruash në raport me sigurimin e pronave, ndjesia e parë që të vë në vështirësi është se po thua gjëra që i publiku i ka lexuar shpesh edhe më parë.

Shqipëria ende ka një mbulim shumë të ulët të sigurimit të pronave nga zjarri dhe fatkeqësitë natyrore; edhe më e ulët vlerësohet kultura e sigurimit të pronës në mënyrë të mirëfilltë vullnetare.

Statistikat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se për vitin 2025, vlera e primeve të shkruara bruto në sigurimin nga zjarri dhe forcat e natyrës ishte 2.43 miliardë lekë, ose rreth 25.1 milionë euro. Kjo përkthehet në prim vjetor sigurimi prej afërsisht 10 eurosh për frymë.

Gjithmonë sipas shifrave zyrtare të AMF-së, për vitin e kaluar në Shqipëri u nënshkruan rreth 63 mijë kontrata të sigurimit të pronës. Të dhënat e Censit të fundit, të vitit 2023, treguan se vendi ynë ka afërsisht 1.1 milionë banesa, nga të cilat 726 mijë janë të banuara.

Bazuar në numrin vjetor të policave të sigurimit, mund të vlerësohet se në Shqipëri janë të siguruara më pak se  6% e numrit të përgjithshëm të banesave ose më pak se 9% e numrit të njësive të banuara.

Ky është sidoqoftë një vlerësim indikativ, sepse jo të gjitha kontratat e sigurimit të pronës nga fatkeqësitë u takojnë individëve apo familjeve.

Më shumë se 90% e primeve të sigurimit nga katastrofat natyrore janë të përqendruara në Qarkun e Tiranës, ndërsa pjesa tjetër e vendit është në masën dërrmuese e pambuluar ndaj këtyre rreziqeve.

Për vitin 2025, siguruesit paguan rreth 576 milionë lekë ose rreth 6 milionë euro dëme të lidhura me sigurimin e pronave.

Megjithëse ligjërisht, sigurimi i pronës nga fatkeqësitë natyrore është vullnetar, në praktikë, pjesa më e madhe e kontratave të sigurimit për këtë produkt janë të lidhura me pronat e lëna si kolateral për kreditë bankare.

Në rastet kur kredia është e siguruar me kolateral, sigurimi i tij është kusht i vendosur nga banka për huamarrësin, ndaj edhe në këtë rast bëhet fjalë për një produkt faktikisht të detyrueshëm.

Në rast se nuk do të ekzistonte një kërkesë e tillë nga bankat, tregu i sigurimit të pronës do të kishte përmasa të papërfillshme.

Rritja e kredisë për pasuri të paluajtshme në vitet e fundit natyrisht që i ka dhënë shtysë edhe tregut të sigurimit të pronës, duke rritur numrin e pronave të siguruara, por edhe primet.

Kjo karakteristikë e tregu shtron edhe një problem tjetër. Në shumicën e rasteve, sigurimi i pronës nuk bëhet për vlerën e saj të plotë, por vetëm për vlerën e detyrimit që klienti ka ndaj bankës.

Në rast ngjarjesh ekstreme, ku prona mund të dëmtohet mund të shkatërrohet plotësisht për të gjithë vlerën e saj, një praktikë e tillë bën që pronari të mos dëmshpërblehet për vlerën e saj të plotë, por vetëm të lehtësohet nga barra e kredisë.

Siguruesit: Shteti nuk kultivon zhvillimin e një kulture sigurimi

Siguruesit theksojnë shpesh se një nga arsyet e vështirësisë për të krijuar një kulturë sigurimi vullnetar në Shqipëri është një lloj qëndrimi paternalist i shtetit, në rastet e fatkeqësive dhe dëmeve. Shpesh, qeveritë  marrin përsipër të dëmshpërblejnë subjektet e dëmtuara nga fatkeqësitë, siç ndodhi pas tërmetit të vitit 2019.

Një zgjedhje e tillë jo vetëm që e kalon faturën e fatkeqësive te taksapaguesit, por forcon te qytetarët mendësinë, të ngulitur edhe nga e shkuara komuniste, që, në rast se u dëmtohet prona, duhet t’i dëmshpërblejë shteti.

Një retorikë e ngjashme u përdor edhe në rastin e zjarrit të javës së kaluar. Pa u kryer ende ekspertiza dhe pa u evidentuar shkaqet dhe përgjegjësisë, kryeministri nxitoi të shfajësonte subjektin ndërtues, por duke shpallur njëkohësisht se ky subjekt do të riparonte dëmin në formën e një gjesti solidariteti ndaj banorëve.

Siguruesit mendojnë se një mjedis ku shteti vepron si sigurues (apo qoftë edhe si “garant” i solidaritetit të ndërtuesit) nuk u jep qytetarëve shtysën për të marrë vetë përgjegjësinë për ta siguruar pronën e tyre te kompanitë e sigurimeve.

Siguruesit shpjegojnë se njësitë e siguruara në objektin që u dogj javën e kaluar do të dëmshpërblehen nga kompanitë e sigurimeve, pavarësisht nga shkaqet që shkaktuan zjarrin dhe përgjegjësi të mundshme nga palë të treta.

Ata shpjegojnë se, në rast se provohen përgjegjësi të personave apo subjekteve në një rast zjarri, kompania ka të drejtë, në një moment të dytë, të ngrejë një padi regresi për të kërkuar kthimin e vlerës së zhdëmtimit.

Por, sipas tyre, kjo është një çështje që nuk prek të drejtat e pronarëve të banesave apo njësive të tjera, që do të dëmshpërblehen nga siguruesi.

Drejt sigurimit të detyrueshëm, që nuk jep zgjidhje të plotë

Edhe duke konsideruar shkallën shumë të ulët të mbulimit me sigurime të pronës nga katastrofat, qeveria shqiptare ka vendosur ta adresojë, të paktën pjesërisht, këtë problem, duke hartuar një ligj për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga katastrofat.

Historia e këtij ligji është një odise disavjeçare, që ende nuk është finalizuar me miratimin e tij. Qeveria ka propozuar disa variante, ku drafti i fundit zyrtar u dërgua te disa palë interesi në fillim të këtij viti.

Në këtë version të fundit, përfshihet edhe sigurimi nga përmbytjet, përveçse nga tërmetet. Megjithatë, skema e detyrueshme nuk parashikohet të përfshijë sigurimin nga zjarret.

Projektligji i delegon tek aktet nënligjore shumicën e elementëve bazë të skemës, si për shembull kufiri maksimal i mbulimit, primi që do të paguhet, kategorizimet përkatëse mbështetur në modelet e rrezikut, mënyrën dhe shkallën e përfshirjes së agjentëve dhe shoqërive private të sigurimit në rrjetin e shitjeve.

Në këtë kuptim, pothuajse të gjithë elementet që do të përcaktojnë funksionimin thelbësor të skemës do të detajohen në vazhdim me akte nënligjore.

Një nga problemet e skemës së detyrueshme është pikërisht rreziku i fragmentimit të sigurimit.

Së pari, skema e detyrueshme do të garantojë sigurim për një shumë relativisht të vogël, që nuk është saktësuar në projektligj, por që, sipas vlerësimeve të ekspertëve, mund të arrijë maksimalisht deri në 30 mijë euro.

Duke pasur parasysh rritjen e fortë të vlerës së pronave në vitet e fundit, sidomos në qendrat e rëndësishme urbane dhe në zonat bregdetare, një limit i tillë sigurisht që nuk i jep mbrojtje domethënëse në zonat ku ndodhet edhe përqendrimi më i lartë i popullsisë.

Së dyti, duke qenë se kontrata e sigurimit të detyrueshëm nuk do të ofrojë të njëjtat mbulime rreziqesh si produkti standard vullnetar, do ta bëjë mbrojtjen edhe më margjinale. Në rast se prona dëmtohet nga zjarri, qytetari që paguan sigurimin e detyrueshëm do të jetë po aq i pambrojtur sa ç’është edhe sot./Monitor.al

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin