LIVE UPDATES
Ekonomi

Përvoja amerikane dhe veprimet e pamoralshme të qeverisë shqiptare për pagat  

Arsyeja lidhej me faktin që në Kongres znj. Klinton kishte votuar pro rritjes së pagës në administratë. Kjo ndodh pasi Kushtetuta e SHBA-ve përmban klauzola mbi kompensimet e zyrtarëve të administratës.

11 June 2023, 07:10 Nga A.B

Përvoja amerikane dhe veprimet e pamoralshme të qeverisë

Kur zonja Hillari Klinton u emërua Sekretarja e 67-të e Departamentit të Shtetit në periudhën 2009-2013, Kongresi në SHBA i uli pagën në krahasim me paraardhësen Rajs. Ky ishte mekanizmi i cili mundësoi emërimin e saj në këtë post.

Arsyeja lidhej me faktin që në Kongres znj. Klinton kishte votuar pro rritjes së pagës në administratë. Kjo ndodh pasi Kushtetuta e SHBA-ve përmban klauzola mbi kompensimet e zyrtarëve të administratës.

Një ndër to është klauzola sipas së cilës asnjë senator apo anëtar i Kongresit nuk do të emërohet në poste administrate që janë krijuar apo kompensimi për këto poste është rritur gjatë periudhës së ushtrimit të detyrës si i zgjedhur. Qëllimi i kësaj klauzole është të ruajë ndarjen e pushteteve dhe të parandalojë ndikimin e pushtetit ekzekutiv mbi atë legjislativ dhe anasjellas.

Ky shembull nga kushtetuta amerikane dhe rasti i znj. Klinton na japin një sistem shumë të qartë reference për të gjykuar mbi vendimin më të fundit të rritjes së pagave të propozuar nga qeveria, të miratuar me votim gjithëpërfshirës në Kuvend dhe të vulosur me dekretimin e Presidentit të Republikës.

Dhe përfundimi, që del nga ky krahasim nuk është aspak i mirë. Veprimi i kryer nga qeveria shqiptare qartazi është i pamoralshëm, jo etik dhe jo në respekt të ndarjes së pushteteve.

Ajo çka e dalloi këtë vit vendimin e rritjes së pagave, që shpeshherë i referohen gabimisht si reformë pagash, është trajektorja që ndoqi në periudhat para dhe pas zgjedhjeve për pushtetin vendor.

Një fushatë e ndërmarrë personalisht nga kryeministri para zgjedhjeve, duke anatemuar fillimisht pagat në të zezë në sektorin privat dhe thirrjen drejtuar punëtorisë për të denoncuar pronarët; më pas duke u angazhuar për rritjen e pagës së pjesës së shërbimeve masive të punonjësve buxhetorë, përkatësisht mjekë, infermierë, mësues, punonjës policie, për të frenuar edhe emigrimin. Me pak fjalë kryeministri po qante hallin dhe po jepte një zgjidhje në lidhje me pagat e “vegjëlisë”.

Rritja e premtuar e pagave nuk arriti të miratohej përpara datës së zgjedhjeve për shkak (sipas një lajmi gjysmë shaka, gjysmë të vërtetë) të pengesës nga një deputet. Megjithatë rritja e pagave nuk u harrua, por me të kaluar zgjedhjet ndryshoi shënjestra e “reformës së pagave”.

Rritja e pagave reale ishte pothuaj zero ose shumë e ulët për “vegjëlinë” e buxhetorëve dhe pothuaj në dyfish për rangjet e larta të administratës, përfshi krerët e shtetit, përkatësisht president, kryeministër, kryetar kuvendi, deputet, ministër etj., të këtij rangu. Kjo trajektore e bën vendimin të pamoralshëm, sepse devijoi nga qëllimi i kryesor: trajtimi me pagë më dinjitoze të pagamarrësve për të luftuar informalitetin dhe emigrimin. Rritja madje ishte e tillë që vetëm sa kompensoi inflacionin ose fare pak mbi të .

Rritja e theksuar e pagave për nivelet e larta të administratës, pavarësisht argumentit të hierarkisë që u theksua fort nga kryeministri dhe nga diskutimet në seancën parlamentare, nuk siguroi ndarje pushteti ekzekutiv dhe legjislativ apo presidencial, përkundrazi theksoi ndikimin e njërit për tjetrin, sepse asnjëri pushtet nuk sfidoi tjetrin, madje as opozita nuk pati forcë të hiqej më e moralshme, edhe në kushtet kur numrat për të miratuar rritjen e shformuar të pagave ishin të siguruara.

Sa për renditjen hierarkike të pagave, përsëri SHBA-të na japin një shembull mjaft të mirë referimi. Nëse diskuton çështjet e pagave në zyrat e bankës qendrore të SHBA-ve të thonë me krenari se Guvernatori i asaj banke merr pagë që është më e ulët edhe sesa nivele të caktuara të vartësve të tij, punonjës të bankës qendrore. Sepse ajo që ka vlerë për këtë zyrtar është nderi i ofruar për të shërbyer në postin e guvernatorit. Pra nuk është shterues argumenti i përdorur që për shembull një prokuror të paguhet më tepër sesa një president.

Diskutimi nuk lidhet me faktin përse rriten pagat. Është e qartë që rritja dhe korrektimi i pagash në të dy sektorët, shtetëror dhe privat, janë të nevojshme dhe duhet të kryhen sipas rastit në reflektim të kostove të jetesës, ndryshimit në rendiment, raportit të kërkesë / ofertës për krahun e punës etj.

Dhe kjo vlen edhe për nivelet e larta të administratës shtetërore. Por modeli i përdorur këtë herë në rritjen e pagave, sidomos pas një periudhe ngarkesës me tatime, përfshi edhe TVSH e aplikuar mbi çmime më të rritura, ka prodhuar një shformim edhe në aspekt rajonal ku duket sikur shpërblehet ai udhëheqës shteti, shtetasit e të cilit kanë më pak të ardhura për frymë./MONITOR

qeveria amerika

Sondazh

Ekonomi 10 June 2023, 07:27 I.A

Njëqind vjet shqetësim

Henry Kissinger SHBA- Në Pekin, kanë arritur në përfundimin se Amerika do të bëjë gjithçka për të n&eum...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin