LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Frymëzim për miliona gra, historia e gruas që hapi për herë të parë një sallon bukurie

28 March 2022, 16:11 Nga DOSJA
Frymëzim për miliona gra, historia e gruas që hapi për

Në ditët e sotme është diçka shumë e zakonshme të shkosh në një salon bukurie por a e dini se kush ishte e para që e hapi një të tillë? Emri i Martha Harper është i njohur shumë pak, por shpikjet e saj ende përdoren nga shumë vizitorë të salloneve të bukurisë. Ajo ishte një shërbyese që u bë pronare e një rrjeti sallonesh bukurie me mbi 500 dyqane nëpër botë.

Martha Matilda Harper lindi në Kanada në vitin 1857. Familja e saj ishte e varfër dhe babai i saj duhej ta dërgonte Martën gati 100 km larg për të punuar si shërbyese te të afërmit e tyre të pasur kur vajza ishte vetëm 7 vjeç. Në vend që të mësonte, të luante dhe të lexonte libra, gjërat me të cilat zakonisht merreshin vajzat e moshës së saj, Marta e re po bënte punët e shtëpisë dhe nuk mund të shkollohej.

Ajo punoi si shërbyese për 22 vite në Kanada. Fillimisht, punoi në shtëpinë e xhaxhait dhe tezes së saj, më pas u zhvendos për të punuar në shtëpinë e një mjeku gjerman, i cili e prezantoi atë me idetë e tij novatore (për atë kohë) për kujdesin e flokëve. Pikërisht atëherë Marta mësoi për rëndësinë e higjienës dhe se krehja intensive stimulon rrjedhjen e gjakut në lëkurën e kokës dhe përshpejton rritjen e flokëve. E frymëzuar nga këto zbulime, Marta e provoi me flokët e saj dhe pa rezultate të shkëlqyera. Mjeku e vlerësoi interesimin e Martës për atë që po bënte dhe i la trashëgimi një formulë sekrete për një trajtues të veçantë flokësh.

Me kursime të vogla dhe me formulën e shkruar në një copë letre, Marta u transferua në qytetin e Roçesterit, ku punoi si shërbyese për 3 vite të tjera. Ajo krijoi trajtuesit e parë të flokëve në një kasolle në oborrin e shtëpisë dhe e testoi me sukses te vetja, zonja e saj dhe të ftuarit e zonjës ku punonte. Marta nuk donte të ishte një shërbyese e shumëkërkuar, por një biznesmene. Kjo është arsyeja pse, pas disa vitesh mendimi dhe pasi kishte kursyer disa para, ajo guxoi të niste biznesin e saj.

Në 1888, Martha Matilda Harper investoi të gjitha kursimet e saj në hapjen e një salloni bukurie. I kushtoi 360 dollarë në atë kohë. Kërkoi për shumë kohë vendin e duhur në qendër të Roçesterit dhe e gjeti atë. Ajo vari një foto të vetes në hyrje të dyqanit, me një tufë flokësh të shëndetshëm, ngjyrë kafe, deri te gishtat e këmbës, kjo ishte reklama më e mirë për biznesin e saj. Por nuk kishte klientë, sepse ishte një risi për shumicën e njerëzve.

Por Marta nuk u dorëzua. Për të tërhequr klientët e saj të parë, gruaja e zgjuar bëri një truk. Marta ftoi nënat e reja që po ndiheshin të mërzitura në sallën e një shkolle muzikore pranë sallonit të saj, duke pritur fundin e mësimeve të fëmijëve të tyre. Zonjat vinin në sallon për të kaluar kohën, por pasi njihnin shërbimin e Martës, ato u bënë klientet e saj të rregullta. Pas kësaj, fjala për parukerinë e parë publike u përhap në të gjithë qytetin.

Salloni publik i flokëve si një vend ku çdo zonjë mund të vinte dhe të rregullonte flokët e saj ishte një risi e fundit e shekullit të nëntëmbëdhjetë. Fakti është se në ato ditë, kujdesi për flokët (nëse mund ta quani kështu) bëhej vetëm në shtëpi.

Në epokën viktoriane, gratë rrallë i lanin flokët, pasi ky proces ishte i papërshtatshëm dhe i pakëndshëm. Për të larë papastërtitë, ato zakonisht përdornin një tretësirë amoniaku ose lëng qepe, e cila kishte erë të neveritshme. Të dyja metodat ishin të rrezikshme nëse produkti hynte në sy. Normalisht, ishin shërbëtorët që bënin të gjitha larjet, krehjet dhe stilimin e flokëve për pronarët e tyre. Ndonjëherë pronarët ftonin parukiere të veçanta në shtëpitë e tyre.

Salloni i Martës ishte i hapur gjithashtu  në orët e mbrëmjes dhe punonjësit mund të kujdeseshin për çdo fëmijë nëse një klient i sillte me vete , në përgjithësi, ajo u përpoq ta bënte qëndrimin në parukeri sa më të përshtatshme për vizitorët. Marta nuk përdori bojëra kimike në sallonet e saj.

Reklama më e mirë për ‘Harper Method’ ishin flokët e saj deri të gjatë  që rrezatonin bukuri dhe shëndet. Kliente të respektuara filluan të vizitonin sallonin dhe një prej tyre, e quajtur Bertha Palmer, rekomandoi që Marta të hapte një sallon të ngjashëm në Buffalo. Pas kësaj, Metoda Harper pushtoi Çikagon dhe shumë shpejt, biznesi i saj u rrit në një zinxhir të pranishëm në disa shtete.

Në fakt, Martha Harper shpiku ekskluzivitetin modern. Pronarët e salloneve që punonin sipas metodës së saj ishin të detyruar të blinin një karrige dhe një lavaman prej saj (që ajo, për fat të keq, nuk e kishte patentë të mbrojtur) si dhe të gjitha produktet e saj kozmetike. Meqenëse gratë zakonisht nuk kishin para të mjaftueshme për shpenzimet e fillimit, Marta u jepte hua fondet e nevojshme që ato të hapnin sallonet e tyre.

Kështu, ajo ndihmoi shumë gra që të dilnin nga varfëria dhe të fillonin bizneset e tyre, sepse të gjithë menaxherët dhe punonjësit e 100 salloneve të saj të para ishin ish-shërbyese. Me kalimin e kohës, ajo hapi një rrjet shkollash bukurie ku u mësoi grave metodën e kujdesit të flokëve. Ajo gjithashtu hapi një fabrikë kozmetike.

Martha Harper jo vetëm që bëri një përparim në kujdesin e flokëve, por ajo krijoi edhe një sallon parukerie siç jemi mësuar ta shohim sot. Në një përpjekje për t’i kënaqur klientët dhe për t’u ofruar atyre rehati maksimale gjatë procedurave, Martha Harper shpiku 2 gjëra që të gjithë vizitorët në sallonet e bukurisë i përdorin ende. Ajo projektoi një lavaman me një prerje gjysmë rrethore për larjen e flokëve dhe një karrige të shtrirë për t’i shpëlarë flokët në mënyrën më të përshtatshme pa u futur shampo në sytë e klientëve. Sot, nuk ka asnjë sallon flokësh që mund të bëjë pa këto mobilje.

Gjërat që po bënte Martha Harper ishin më shumë sesa thjesht përpjekje për të jetuar me dinjitet. Ajo e donte biznesin e saj dhe u përpoq të përmirësonte jetën jo vetëm të klientëve të saj, por edhe të punonjësve të saj. Marta mbante rregullisht takime me menaxherët e salloneve të saj, u dërgonte fletëpalosje inkurajuese, shpesh mesazhi kryesor i të cilave ishte se gratë mund të arrinin gjithçka që dëshironin nëse besonin tek vetja dhe punonin shumë.

Ajo u përpoq ta bënte punën e punonjësve të saj sa më të rehatshme të ishte e mundur. U siguroi atyre një orar fleksibël pune, prezantoi shpërblime për punë të suksesshme dhe prezantoi idenë e një pushimi me pagesë. Qëllimi i saj ishte t’u jepte grave të varfra më shumë liri, në mënyrë që ato të kishin kontroll mbi jetën e tyre, duke mos pasur nevojën të vareshin kurrë nga dikush.

Rënia e perandorisë së Martha Harper

Martha Harper i kushtoi pothuajse të gjithë jetën zhvillimit të biznesit të saj. Kur hapi sallonin e saj të parë në vitin e tridhjetë e një të jetës së saj, ajo nuk pati kohë të mendonte për krijimin e familjes së saj dhe për të pasur fëmijë. Ishte e zënë me tërheqjen e klientëve, trajnimin e personelit dhe shpikjen e produkteve të reja për kujdesin e flokëve. Ajo u martua vetëm në moshën 63-vjeçare. Partneri i saj ishte një oficer 39-vjeçar, Robert A. MacBain.

Në moshën 78-vjeçare, ajo doli në pension dhe ia dorëzoi bashkëshortit menaxhimin e rrjetit të salloneve të saj. Pasi ajo ndërroi jetë, Roberti e shiti biznesin dhe me kalimin e kohës, perandoria e madhe e një gruaje u shpërbë dhe u shndërrua në një kompani të zakonshme.

Ndoshta gabimi kryesor që bëri Martha Harper ishte që nuk zhvilloi një plan pasardhës—jo vetëm për biznesin, por edhe për filozofinë e saj. Bashkëshorti i saj nuk mund të frymëzonte qindra punonjës me shembullin e tij, siç kishte bërë gruaja e tij për dekada. Ai nuk kishte asgjë për t’u mësuar./Living/

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

kuriozitete kuriozitete martha matilda harper martha matilda harper

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin