LIVE UPDATES
Bota

Gjermani: Diskutim për termin „racë“ në ligjin themeltar

13 June 2020, 13:08 Nga DOSJA
Gjermani: Diskutim për termin „racë“ në ligjin

GJERMANI- “Racë”– kjo fjalë ende përdoret në nenin më të rëndësishëm të ligjit themeltar në Gjermani. Shumica e partive duan ta heqin nga përdorimi atë.

Karamba Diaby e ka përjetuar herë pas herë drejtpërdrejt racizmin në Gjermani – në rrjetet sociale dhe në jetën reale. Në faqen e tij të internetit politikani socialdemokrat e prezanton kështu veten: “Më 2013 unë u zgjodha në Bundestagun gjerman si i pari njeri me ngjyrë i lindur në Afrikë.” Në fund të janarit në zyrën e tij të qarkut elektoral në Halle/Saale pati një sulm, sikurse u pandeh m emotive ksenofobie: U qëllua në fasadën prej xhami. Për fat askush nuk u plagos. Më pas ndodhi rasti me George Floyd; afro-amerikani, që u asfiksua brutalisht nga një polic i bardhë. E papritur debati për racizimin është sërish aktual. Po ashtu edhe diskutimi për për term të kontestueshëm në ligjin themeltar gjerman, fjalën „racë“.

Kjo fjalë duhet hequr, mendon Diaby, i cili jeton qysh prej 35 vjetësh në Gjermani dhe e ka prejardhjen nga Senegali. Tek njerëzit ka vetëm një „racë” – sipas shkencës – thotë Diaby: “njeriu”. Në intervistë për DW ai shpjegon: “Për fat të keq konstatohet, se është shumë e vështirë për shumë njerëz, që ta pranojnë këtë temë, sepse ata as që mund ta përfytyrojnë, se sa e rëndësishme është ajo për ata që janë të prekur. Unë personalisht mendoj, se është e rëndësishme, që ta heqim fjalën racë nga ligji themeltar!”

Partia ekologjiste „Të Gjelbërit” e pati iniciuar këtë debat lidhur me nenin 3 të kushtetutës (ligjit themeltar në Gjermani) qysh në fillim të marsit në sfondin e vdekjes se George Floyd diskutimi u rihap. Kryetarja e  partisë Ekologjiste në opozitë, Annalena Baerbock, i tha DW-së: “Dinjiteti i njeriut është i pacënueshëm. Kjo është e ankoruar në nenin 1 të ligjit tonë themeltar. E njëjta gjë duhet të reflektohet edhe në nenin 3, ku ne – nga e kaluara – e kemi lënë deri më tani fjalën racë. Që të hiqet kjo fjalë, sipas mendimit tim është thelbësore.”

Studiuesit: “Koncepti ravë është rezultat i racizmit”

Fjala është për nenin 3 për barazinë para ligjit dhe ndalimin e diskriminimit: “Askush nuk lejohet që për shkak të gjinisë, prejardhjes, racës, gjuhës, atdheut e origjinës, besimit, botëkuptimit individual religjoz apo politik të favorizohet apo margjinalizohet. Askush nuk lejohet të margjinalizohet për shkak të aftësive të kufizuara.”

Sot termi „racë” konsiderohet nga shumë vetë si i papërshtatshëm për kohën, e madje klasifikohet si term racist, thotë Hendrik Cremer nga Instituti i pavarur gjerman për të Drejtat e Njeriut: “Ky term shkakton irritime dhe të befason, madje shkakton edhe cënim personal”, vë në dukje në bisedë për DW eksperti i të drejtave të njeriut.

Termi e ka prejardhjen nga epoka e iluminizmit dhe kolonializmit. Nën sundimin nacionalsocialist ai „kulmoi në një krim monstruoz ndaj njerëzimit”. Termi racë është në „thelb i kontaminuar”, shpjegon Cremer.

Në këtë konkluzion arrijnë edhe studiuesit e Universitetit në Jena. Klasifikimi i njerëzimit në „raca” – „bazuar tek ngjyra e lëkurës, syve apo forma e kafkës – ka pasur pasojë përndjekjet, skllavërimin dhe vrasjen e miliona njerëzve”, thuhet në një raport studimor të vitit të kaluar. Edhe sot termi „racë” ende vazhdon të përdoret në kontekstin e grupeve njerëzore në forma të ndryshme. Nuk ka një arsye biologjike për këtë, konstatojnë studiuesit. “Koncepti i racës është rezultat i racizmit dhe jo premisë e tij, thuhet në „deklaratën e tyre të Jenës”.

Grindje mes partive për termin „racë”

Të gjitha partitë ndërkohë janë shprehur në kontekstin e debatit për fjalën „racë”. Konservatorët CDU/CSU janë skeptikë dhe partia AfD nuk do që kjo fjalë të hiqet nga ligji themeltar. Partitë e tjera janë që kjo të hiqet. “Ligji themeltar shprehet prerazi kundër racizmit. Por këtë ligji duhet ta reflektojë edhe në gjuhën që përdor”, i tha DW, politikani liberal i FDP, Marco Buschmann. Edhe partia E Majta është që të hiqet ky term. Jan Korte, sekretar ekzekutiv i grupit parlamentar të të majtëve thotë, që partia e tij e ka parashtruar këtë kërkesë qysh në vitin 2010. “Vetëm teoritë raciste orientohen nga mendimi, se ka raca të ndryshme njerëzore“, thotë Korte.

Zëdhënësi i poliitkave juridike të socialdemokratëve, Johannes Fechner, kërkon, që termi të zëvendësohet edhe në ligjet e thjeshta si në kodin e procedurës penale ose në ligjin e antidiskriminimit.

Eshtë e drejtë, që të modernizohet ligji themeltar aty ku ai  nuk është në në nivelin e kohës, thotë për DW nënkryetari i grupit parlamentar të kristiandemokratëve/kristiansocialëve, Thorsten Frei. “Por ne duhet ta luftojmë racizmin në shoqërinë tonë.” Ai shpreh dyshim, nëse kjo mund të ketë vërtetë efektin e dëshiruar vetëm me një ndryshim në nenin 3 të ligjit themeltar.

Ndërkohë që disa lande si Bremeni e kanë ndërmarrë një ndryshim të tillë në legjislacionin e landit, duke e hequr prej tij fjalën racë. Edhe të tjera lande kanë bërë modernizim rë kushtetutave të tyre si Brandenburgu, Mecklenburg-Pomerania, Tyringjia dhe Saksoni-Anhalt. Edhe vende europiane si p.sh. Franca, Finlanda apo Suedia prej kohësh janë distancuar nga termi „racë”, vë në dukje Hendrik Cremer nga Instituti gjerman për të Drejtat e Njeriut.

Ndryshimi kushtetues i vështirë

Të Gjelbërit duan që të propozojnë një projektligj në Bundestag për heqjen nga përdorimi në ligjin themeltar të termit „racë”. Për një ndryshim të tillë kërkohet shumica e dy të tretave në Bundestag dhe në Bundesrat Këshilli Federal. Por duket e pasigurtë nëse do të arrihet votimi prej kësaj shumice, sepse CDU/CSU dhe AfD janë të rezervuar. Por edhe nëse kjo fjalë hiqet, shtrohet pyetja, se me cilën fjalë do të zëvendësohet ajo?

Hendrik Cremer ka një propozim, sipas tij mund të formulohet: “Askush nuk lejohet të margjinalizohet në mënyrë raciste”. E rëndësishme është, që domosdoshmërisht të bëhet e qartë, që nuk duhet të ketë „diskriminim racor”.

Politikani socialdemokrat Karamba Diaby, që është edhe anëtar i komisionit të Bundestagut për të drejtat e propozon “përkatësi etnike”. Ai thekson: “Unë dëshiroj, që ne të mund ta organizojmë shumicën e nevojshme.” Por diskutimi sapo ka nisur, nënvizon Diaby.

Marrë nga: DW

(A.K.Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota gjermani hendrik cremer karamba diaby gjermani hendrik cremer karamba diaby


Sondazh

Bota 13 June 2020, 12:24

Pas muajsh izolimi, bota fillon të rihapet

Nga Afrika në Azi, nga Evropa në Amerikë, objektet fetare, qendrat tregëtare, restorantet dhe kufijtë shtetërorë, po rihapen gradualisht pas muajsh izolimi për ...

Bota 13 June 2020, 10:28

FLORIDA- Shkencëtarët në Institutin e Kërkimit “Scriptps” në Florida, kanë bërë një studim në lidhje me koronavirusin. Ata janë shprehur se sipas eksperimenteve...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin