LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Aushvici po harrohet: Rikthimi drithërues i antisemitizmit

23 January 2020, 21:25 Nga DOSJA
Aushvici po harrohet: Rikthimi drithërues i antisemitizmit

Këtë javë, liderët botërorë do të mblidhen në Jerusalem për të përkujtuar 75-vjetorin e çlirimit të kampit nazist të vdekjes në Aushvic. Në një kohë kur antisemitizmi është në rritje në të gjithë botën demokratike, është shumë e rëndësishme të risjellim në kujtesë mësimet e nxjerra nga kjo histori e dhimbshme.

Këto janë kohë të vështira për demokracinë liberale. Institucionet po përballen me probleme të vështira, Rregullat dhe normat po sfidohen dhe, në disa raste, po shkelen paturpësisht. Shoqëritë po bëhen gjithnjë e më të polarizuara dhe të fragmentuara. Dhe “toksizmat” e së kaluarës – etno-nacionalizmi, populizmi, antisemitizmi – po gjallërohen.

Ndërsa etno-nacionalizmi dhe populizmi kanë mbizotëruar debatet për vite me radhë – sidomos që nga referendumi i Brexit dhe fitorja elektorale e presidentit amerikan Donald Trump në vitin 2016 – ringjallja e antisemitizmit është diskutuar më pak. E megjithatë, provat e këtij trendi janë të bollshme dhe drithëruese.

Në Hungari dhe gjetkë, demonizimi i të mbijetuarit të Holokaustit George Soros ka vazhduar për vite me radhë. Në Mbretërinë e Bashkuar, një dokument i rrjedhur zbuloi incidente “të pamëshirshme” të antisemitizmit brenda Partisë Laburiste. Gjatë protestave të Jelekverdhëve në Francë, një intelektual i shquar hebre u prit me thirrjet “Sionist i ndyrë”.

Krimet e dhunshme anti-semite – nga një sulm me zjarrvënie në një supermarket hebre në Paris deri tek të shtënat në sinagogë në Pittsburgh dhe në Gjermaninë lindore – janë gjithashtu në rritje. Në Francë, raportet e policisë tregojnë se incidentet anti-semite u rritën me 74% nga viti 2017 deri në vitin 2018.

Po kështu, sipas një raporti nga Qendra për Studimin e Urrejtjes dhe Ekstremizmit në Universitetin Shtetëror të Kalifornisë, San Bernardino, krimet anti-semite të urrejtjes në tre qytetet më të mëdha të Amerikës (Nju Jork, Los Anxheles dhe Çikago) janë në rrugën e duhur për të arritur nivelin e tyre më të lartë në 18 vite. Komisioneri antisemitizëm i qeverisë gjermane ka paralajmëruar hebrenjtë të mos veshin në publik yarmulkes (kapele tradicionale hebreje).

Është thënë se antisemitizmi është një paralajmërim rreziku për një shoqëri. Sulmet ndaj komunitetit hebre sjellin sulme ndaj grupeve të tjera. Rrëfimi i pastorit gjerman Martin Niemöller pas Luftës së Dytë Botërore kap me elokuencë këtë progresion: “Në fillim ata erdhën për socialistët dhe unë nuk fola, sepse nuk isha socialist. Pastaj erdhën për sindikalistët dhe unë nuk fola, sepse nuk isha sindikalist. Atëherë ata erdhën për hebrenjtë dhe unë nuk fola, sepse nuk isha hebre. Në fund ata erdhën për mua dhe s’kishte ngelur më asnjë që të fliste për mua.”

Por rreziqet e rritjes së antisemitizmit janë edhe më të thella. Refuzimi i antisemitizmit qëndron në rrënjën e liberalizmit modern perëndimor dhe përbën themelin e shoqërive tona. Kjo s’është askund më e vërtetë sesa në Bashkimin Europian, i cili u themelua në mënyrë të qartë me qëllimin për të parandaluar përsëritjen e tmerreve të Luftës së Dytë Botërore. Në të vërtetë, edhe përtej rregullave, institucioneve dhe sundimit të ligjit, BE-ja bazohet në respektin për dinjitetin njerëzor – një përparësi e lindur dhe e mbështetur nga kujtesa e Holokaustit.

Mantra “kurrë më” e Europës ka qenë gjithmonë më shumë aspiratë sesa realitet. Masakra e Srebrenicës në vitin në 1995 dhe, më gjerësisht, lufta dhe spastrimet etnike që shoqëruan shpërbërjen e Jugosllavisë, e sfiduan qartazi këtë. Por kërkimi i shpirtit që pasoi konfliktin e Ballkanit sugjeron se europianët të paktën e pranuan tradhtinë e vlerave të tyre themelore.

Një reflektim i tillë është shumë më i vështirë të vijë në ditët e sotme. Përmendjet e antisemitizmit shpesh zvogëlohen ose madje racionalizohen në mënyrë cinike. Shfaqjeve të zemërimit ose solidaritetit u mungon thellësia, me diskutimet që rrëmbehen nga argumente mbi politikat e Izraelit – ose edhe të Shteteve të Bashkuara. Ndërkohë, demokracia liberale dobësohet.

Dy arsye për këtë reagim të dobët janë të denja për një vëmendje të veçantë. E para është venitja e kujtesës. Historia e antisemitizmit në Europë është pothuajse aq e vjetër sa vetë Europa. Por 70 vitet e fundit kanë sjellë një lehtësim të jashtëzakonshëm, për shkak të shenjës së pashlyeshme që Holokaustit la mbi ata që e përjetuan atë apo iu afruan sadopak. Por ata kanë vdekur pothuajse të gjithë. Brezat e rinj e shohin këtë ngjarje të tmerrshme si një tragjedi tjetër të historisë dhe për pasojë nuk e vlerësojnë plotësisht shkallë apo urgjencën e kërcënimit që përbën antisemitizmi.

Arsyeja e dytë është erozioni më i gjerë i parimeve dhe institucioneve demokratike. Në këtë kuptim, antisemitizmi është një tregues i hershëm i një rrezikshëm të mundshëm, që na tregon se sa toksike dhe përçarëse është bërë ligjërimi ynë shoqëror dhe politik. Instrumentizimi i rregullave, normave dhe parimeve më themelore për të çuar përpara objektivat personale ose partizane kërcënon të zhbëjë shoqëritë tona. Nëse nuk mund të pajtohemi që antisemitizmi nuk ka vend në shoqëritë tona, atëherë për çfarë mund të biem dakord?

Ringjallja e antisemitizmit – dhe përgjigja e dobët ndaj tij – është një pararojë e kalbjes demokratike. Përkujtimi i çlirimit të Aushvicit duhet të shërbejë si një pasqyrë e vendosur përballë shoqërive tona. Ne ose mund ta shmangim shikimin dhe t’i lejojmë vetes të arrijmë në një pikë ku nuk ka më asnjë që të flasë për ne, ose mund ta pranojmë kërcënimin me të cilin përballemi dhe të përballemi me të me kokën lart.

Marrë nga Reporter.al

(k.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur kampi i aushvicit kampi i aushvicit

Sondazh

Art&Argëtim 23 January 2020, 11:34

TIRANË– Moderatorja dhe ish-miss, Hygerta Sako e ftuar në “Soiree”, bashkë me shumë kolegë të saj durrsakë, ka folur për vendlindjen. Ndr...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin