LIVE UPDATES
Ekonomi

Mos u shqetësoni për inflacionin…ende

20 June 2020, 06:55 Nga DOSJA
Mos u shqetësoni për inflacionin…ende

Asnjëherë më parë, bankat qendrore nuk kanë krijuar kaq shumë para në kaq pak kohë. Në tre muajt e fundit, baza monetare e Amerikës është rritur me 1.7 trilionë dollarë, pasi Rezerva Federale ka grumbulluar asete duke përdorur para të reja, shkruan The Economist. Banka Qendrore Europiane (BQE) zgjeroi programin e saj për blerjen e bonove të urgjencës përtej sasisë fillestare prej 750 miliardë eurosh (830 miliardë dollarë).

Krijimi i parave ka financuar në mënyrë të heshtur pjesën më të madhe të shpenzimeve të urgjencës të lëshuara për të ndihmuar ekonomitë gjatë pandemisë. Ai gjithashtu ka mbështetur tregjet e aseteve. Rezerva Federale po blen bono me rendiment të lartë; Banka e Japonisë ka rritur nivelin e blerjeve të kapitalit dhe së shpejti, mund të zotërojë mbi një të pestën e shumë kompanive të mëdha japoneze. Gjatë kësaj kohe, ekonomitë po pësojnë tkurrje. Si rezultat, raporti bazë para cash-PBB i Amerikës mund të rritet me nëntë pikë përqindjeje në tremujorin e dytë të vitit 2020. Kjo do të ishte rritja më e madhe në dekada.

Është e natyrshme që krijimi i parave në këtë shkallë të ngjallë frikë për inflacionin, i cili ndodh kur kemi një sasi të tepërt parash dhe shumë pak mallra dhe shërbime. Për më tepër, pandemia ka kufizuar prodhimin, të paktën përkohësisht, duke i detyruar fabrikat dhe dyqanet të mbyllin aktivitetin, duke kufizuar edhe tregtinë globale. Prandaj nuk është për t’u habitur që një pakicë investitorësh dhe ekonomistësh parashikojnë një rritje të inflacionit, përfshirë studiuesit në Morgan Stanley; Ray Dalio, kompani menaxhere e fondeve spekulative; dhe një grup akademikësh monetarë.

Parashikime të ngjashme u bënë edhe pas krizës financiare në vitet 2007-2009, kur bilancet e bankave qendrore u zgjeruan, por këto parashikime dolën plotësisht të gabuara. Megjithatë, në dallim nga atëherë, shumica e stimulit të sotëm po përfundon në llogaritë bankare të familjeve. Në prill, për shembull, të ardhurat totale të amerikanëve u rritën me 11% në sajë të mbështetjes emergjente nga qeveria (dhe indirekt, nga Rezerva Federale), edhe pse pagat e përgjithshme ranë me 8% pasi 20.5 milionë punëtorë humbën punën. Sipas logjikës së një pesimisti, më shumë para në xhepat e konsumatorëve, do të thotë se kjo kohë do të jetë e ndryshme dhe se ardhja e një inflacioni ka më shumë të ngjarë.

Por nuk është kështu. Ka disa arsye që tregojnë se pesimistët mund të gabohen sërish. Edhe duke llogaritur rënien e çmimeve të naftës, inflacioni është shumë i ulët në shumicën e vendeve, sepse familjet po zvogëlojnë konsumin dhe po kursejnë më tepër. Disa nga këto sjellje janë të natyrshme – është e vështirë të shpenzosh kur dyqanet janë të mbyllura. Por, edhe teksa ekonomitë po rihapen, shpenzimet ka të ngjarë të mbeten të ulëta, sidomos ngaqë papunësia është në rritje.

Shifrat më të fundit mujore të papunësisë në Amerikë, treguan një normë papunësie prej 20%. Ajo do të ishte në nivele të ngjashme edhe në shumë vende të tjera, si Britania, nëse ato nuk do të subvenciononin bujarisht pagat e punëdhënësve. Pasiguria e punës në një treg të dëshpëruar është arsye e mjaftueshme për të kursyer. Dhe qeveritë nuk mund t’i zëvendësojnë të ardhurat e humbura për një kohë të pacaktuar. Shumë prej tyre tashmë janë duke menduar se si të heqin dorë nga mbështetja financiare, në mënyrë që njerëzit të kthehen në punë.

Prandaj, rreziku i menjëhershëm nuk është inflacioni shumë i madh, por shumë i ulët, përballë një rimëkëmbjeje të ngadaltë dhe një ristrukturimi të dhimbshëm ekonomik. Shumë kompani do të dalin nga kjo situatë me borxhe të mëdha. Shumë punëtorë mund të kenë nevojë të zhvendosen nga një industri në një tjetër. Në një mjedis të tillë, rreziku kryesor do të jetë nëse politikanët do të tërheqin stimulin ekonomik më shpejt se ç’duhet.

Kjo është ajo që ndodhi në vitin 2011, pas krizës globale financiare, kur BQE-ja rriti normat e interesit. Tregjet financiare duket se presin që një stimul i tillë të jetë i pamjaftueshëm. Parashikimet e tyre të inflacionit tregojnë se Rezerva Federale, BQE-ja dhe Banka e Japonisë nuk do të arrijnë objektivat e tyre mesatare për dekadën e ardhshme. Edhe tregu i gjerë i Amerikës po favorizon kompanitë, që mund të lulëzojnë në një mjedis me inflacion të ulët.

Vetëm pasi ekonomitë dhe tregjet e punës të jenë shëruar, një rritje e vazhdueshme e inflacionit do të kthehet në rrezik. Qeveritë do të dalin nga pandemia me borxhe publike shumë më të larta, dhe ato mund të tundohen për t’i nxitur politikëbërësit monetarë t’i mbajnë normat e interesit të ulëta, në vend që të vënë frenat. Edhe atëherë, inflacioni do të bëhet kërcënim vetëm nëse bankierët qendrorë i nënshtrohen presionit dhe kështu, fillojnë të humbin besimin e tregjeve. Me fjalë të tjera, do të vijë një kohë për t’u shqetësuar për inflacionin. Por, jo tani.

Marrë nga Monitor.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi rreziku per inflacion rreziku per inflacion

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin