LIVE UPDATES
Insights

I Fundit i Mohikanëve

Historia nuk ndryshon në thelb; ajo vetëm përsëritet në forma më të sofistikuara, më moderne dhe, fatkeqësisht, më të djallëzuara.

30 January 2026, 18:29 Nga Ardit Qirici

I Fundit i Mohikanëve

Filmi I Fundit i Mohikanëve, për ata që e kanë parë dhe e kanë kuptuar, nuk është thjesht një film aksioni apo romance. Ai është një mesazh i qartë për mënyrën se si funksionon jeta, pavarësisht epokave dhe kulturave që njerëzimi përshkon. Historia nuk ndryshon në thelb; ajo vetëm përsëritet në forma më të sofistikuara, më moderne dhe, fatkeqësisht, më të djallëzuara.

Ashtu siç ndodh sot me historinë e qytetit tonë, Korçës.

Dikur, Korça ishte si një fis mohikanësh: me rregulla, me tradita, me dashuri të sinqertë për qytetin dhe një qytetari të ndërtuar mbi vlera, mirësi dhe meritokraci. Ishte një komunitet që ruante me fanatizëm trashëgiminë e vet, që vlerësonte çdo element që e bënte të ndryshëm nga pjesa tjetër e vendit. Një qytet me njerëz të zgjuar, artistë, shkrimtarë, intelektualë — njerëz që përpiqeshin të bënin më të mirën për vendin e tyre.

Në atë kohë, Korça ishte një qytet me rreth 90 mijë banorë, me harmoni, qytetari dhe ndjenjë përkatësie.

Sot, ky qytet flet për zhdukjen e një mënyre jetese.

U thyen rregullat e harmonisë, besnikërisë, nderit, fjalës dhe besimit. Historia tregoi edhe një herë se nuk ecën me drejtësi, por me forcë dhe interesa. Morali u humb në heshtje, ndërsa qyteti u pushtua nga kolonizatorë modernë, jo me shpatë, por me plane, interesa dhe marrëveshje të fshehta.

Korça nuk u zhduk nga dhuna fizike, por nga kultura e imponuar, interesi, teknologjia dhe uniformiteti. U humb kujtesa, u harrua identiteti që dikur trashëgohej me krenari. Zëri u shua.

Shumë prej atyre që nuk e pranuan këtë realitet, emigruan. U larguan duke zgjedhur mes rrënjës dhe globalizmit, mes fitimit dhe ndërgjegjes, duke paguar çmimin e marrëveshjeve që kurrë nuk i kishin nënshkruar. Të tjerë u dorëzuan, duke i hapur rrugë kolonizatorëve dhe grabitqarëve që e transformuan qytetin, duke e tjetërsuar me njerëz të ardhur — ushtarë besnikë të planeve të tyre.

Ky ishte një progres pa shpirt, që shkatërroi ngadalë çdo vlerë të qytetit.

Sot, Korça është një ghost town: shtëpi të mbyllura, pa njerëzit që i ndërtuan, të zëvendësuara nga ndërtesa kolektive që fshijnë identitetin në emër të një progresi të rremë. Gjithçka bëhet për përfitimin e disa individëve të pangopur, të gatshëm të ndryshojnë edhe emrin e qytetit, duke zhvatur kulturën, artin, arsimin, shëndetësinë — çdo fushë të jetës.

Dhe ata pak mohikanë që kanë mbetur, po zhduken çdo ditë në heshtje: për një punësim, për një leje ndërtimi, për një përfitim të vogël që i detyron të jetojnë ndryshe nga paraardhësit e tyre. Nderi dhe vlerat kanë mbetur vetëm kujtime. Ata lodhen, shpërfillen, bëhen të ndihen të vjetër, ndërsa krenaria u fshihet ngadalë.

Pyetja mbetet e njëjtë si atëherë:
kur gjithçka ndryshon, çfarë zgjedh të mos humbasësh?

Sepse të jesh i fundit nuk është humbje, por dëshmi.

Mohikanët e vërtetë sot, në këtë qytet me rreth 20 mijë banorë, po asimilohen dhe po tjetërsrohen nga ata që u kushtëzuan mënyrën e jetesës, standardet, krenarinë dhe nderin. U intimiduan të sillen sipas rregullave të një loje që i bën të ndihen njerëz pa identitet. Nuk patën kurajon t’i tregojnë vendit të vërtetën dhe pranuan rregulla që i tjetërsuan deri në mohim të vetvetes.

Korça, dikur qyteti i traditës, kulturës, arsimit, dijes, aristokracisë dhe qytetarisë, sot është kthyer në një vend ku ligji dhe mënyra e jetesës janë shndërruar në vuajtje nga ata të cilëve dikur u serviloseshim, u buzëqeshnim dhe bënim fotografi.

Pa e kuptuar se ishim mohikanët e fundit të këtij qyteti.

Dhe për interesa të vogla, humbëm identitetin përballë disa palaçove që deri dje përfitonin nga të gjithë ne.

Sot pyetja është e thjeshtë dhe e dhimbshme:
kush janë mohikanët e Korçës?

Nëse dikur Korça ishte ndryshe sepse ishte “mohikane”, sot ajo është thjesht një ghost town, me një pronar që vendos rregullat e jetës së të gjithëve. 

Sondazh

Insights 27 January 2026, 12:52 Ermal Mulosmani

Fjalimi patetik i Ramës në Knesset

Ermal Mulosmani Sapo e lexova fjalimin e Kryeministrit Rama në Parlamentin e Izraelit. Një fjalim që fillonte me fjali patetike, fëmij&...

Insights 10 January 2026, 07:30 Ardian Zhamo

Ja perse u permbyt Durresi!

Hidrovori i zhvendosur është një çmenduri inxhinierike, e denjë për hetim. Kush e dha urdhrin? Cili inxhinier e projektoi? Kus...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin