LIVE UPDATES
Insights

Si duhet hetuar

3 July 2025, 11:16 Nga Meri Lika
Si duhet hetuar
Meri Lika

Kur të lexoni titullin ndoshta do mendoni se unë nuk mund të jap mendim se si duhet hetuar, por në fakt mundem për disa faktorë.

Po të mos kisha lindur dhe të shkollohesha në diktaturë ku të drejtat e studimit ashtu si dhe gjithçka tjetër e përcaktonte partia, pra nëse do të kisha lindur jo shumë po vetëm 5 vite më vonë sot do të isha një gjykatëse ose prokurore (me shumë gjasa kjo e fundit do të ishte sepse ishte ëndërra ime). Ky është faktori i parë.

Siç thotë një shprehje e popullit tonë që Zoti me një dorë të hedh e me tjetrën të pret. Këtë bëri edhe me mua, nuk më dhanë të drejtë studimi për juridik por më dhanë për Ekonomi Politike, (degë e ekonomikut) e kjo më vonë më dha mundësinë të merrja liçensën e Audituesit Ligjor, i cili është gjysmë hetues e gjysmë financier. Dhe ky është faktori i dytë.

Faktori i tretë, është edhe më i rëndësishëm dhe vjen si rrjedhim i profesionit, i cili më ka dhënë mundësinë të hartoj raporte për shumë dosje prokurorie por edhe për individë që përballen me drejtësinë.

Mjaftojnë këta tre faktorë që unë të them mendimin tim, se si duhet të hetohen, ose më mirë se si do t’i kisha kryer unë hetimet për çështjet më të nxehta të cilat diskutohen sot për korrupsionin dhe jo vetëm.

Po i filloj më radhë. (Renditja nuk tregon aspak rëndësinë e tyre).

Çështja e inceneratorëve: Për të hetuar këtë çështje do të filloja që nga ideja për këtë lloj investimi.
Si lindi ideja? Kujt i lindi ideja? Përse lindi kjo ide?

Shumë nga ata “pastërtorët” që mizërojnë nëpër studio televizive duke mbrojtur qeverinë, do të përgjigjeshin se ishte emergjencë mjedisore. Dakord, me të vërtetë që këtë herë, jam shumë dakord me ta. Por, nëse do të isha SPAK-iste ose BKH-iste do të hetoja se përse ndodhi pikërisht në këtë kohë emergjenca mjedisore? Përse zjarret ranë pikërisht në atë kohë dhe asnjëherë më përpara? Mos ndoshta kur filluam të pakësohemi si popullsi filluam të prodhojmë më shumë mbeturina?

Më pas do të vazhdoja të hetoja, si u përzgjodh fituesi? Kush e përzgjodhi? Kush e njihte në qeveri, kush e propozoi? Si ra ai në kontakt pikërisht me personat “e duhur” e t’iu propozonte shpëtimin e shqiptarëve nga plehrat?

Po nuk do ta lija me kaq, do të hetoja se si u krye procedura (ah kjo procedura, kjo është çelësi i të gjitha “të mirave” që po përfitojmë sot si popull). Pse u shmang konkurrenca? Si u hartuan dhe aprovuan 17 vendime në një ditë? Cili ishte ai punonjës aq i zoti në administratë që koordinoi në mënyrë perfekte dhe arriti të përfundonte gjithçka në fund të një muaji të nxehtë si korriku kur të gjithë mezi presin të ikin me pushime?

Pastaj do të shikoja se si u zbatua. A lidhen procedurat e Tiranës, Fierit dhe Elbasanit? A i ka lëvizur e njëjta dorë fijet apo secili kishte marionetistin e tij?

Në të njëjtën linjë do të ecja edhe për konçensionin e laboratorëve, sterilizimit, check-up, e shumë e shumë të tjerëve.

Por disa hetime të tjera duhet të kenë një rrugë tjetër, gjithmonë sipas mendimit tim.

Çështjet 5A, 5B, 5C, 5D dhe të gjitha shkronjat e mundshme: Këto çështje gjithmonë më sjellin në vëmendjë raste të ngjashme në botë, si psh Liviu Dragnea në Rumani, Jacob Zuma & Vëllezërit Gupta në Afrika e Jugut, Erdogani në Turqi etj etj.

Motua e kësaj skeme korrupsioni është “vetë firmos e vetë vulos, dhe paratë vetë i akaparos” .

Këtë hetim do ta filloja me momentin e ndryshimit të pronësive ose të krijimit të këtyre shoqërive. Do të hetoja më pas si janë llogaritur kostot mbi bazën e të cilave ka dalë çmimi i tenderit. Do të hetoja se si do të ishin këto kosto në një treg normal privat, pra sa do të kushtonte ky punim, shërbim apo furnizim nëse nuk do të ishte një marrëdhënie shtet-privat por privat-privat. Nëse do të kishte diferenca domethënëse mes kostove të tenderit shtetëror dhe atij që do të vlerësonte hetimi do të hetoja kostoistët, pra ata që kanë punuar për të arritur në ato kosto.

Pastaj do hetoja se si janë fituar tenderat? A i kanë plotësuar kriteret fituesit? A është kryer puna nga të njëjtët operator që i kanë fituar ato tendera?

Si ka dalë fituesi dhe cili ka qenë personi ose personat (në grup) që e kanë nxjerrë fitues? A kanë lidhje me njëri-tjetrin?

Rrugët: Tenderat më të thjeshtë për t’u hetuar janë këta të rrugëve.
Hetimin do ta filloja nga KOSTUA, kjo është çelësi i çdo tenderi dhe sidomos i këtyre të rrugëve.

Pra në fillim hetimi im do të ishte kontroll i KOSTOS, i KOSTOS i KOSTOS e më pas KRAHASIM, KRAHASIM, KRAHASIM.

Pastaj ZBATIMI, ZBATIMI, ZBATIMI i ndërthurur me SUPERVIZIM, SUPERVIZIM SUPERVIZIM.

Dhe në fund thembrat e Akilit Porti i Durrësit: Hetimin e kësaj çështje, që na la pa daljen më të fuqishme në det, do ta kryeja në këtë mënyrë.

Fillimisht do të shihja ligjshmërinë e procedurës së dhënies së kontratës. A është zbatuar ligji për prokurimet publike, partneritetin publik-privat apo është shmangur qëllimisht?

A ka pasur procedurë konkurruese apo marrëveshje direkte? Si u përzgjodhën këta privat? Si u vunë ata në dijeni që shteti ynë ishte i interesuar për të kryer këtë partneritet?

Më pas do të vazhdoja me statusin dhe të drejtën mbi pronën publike (Porti). Pra me çfarë të drejte u dha një truall strategjik i shtetit një subjekti privat të huaj? A është bërë akt normativ, ligj special apo vendim qeverie për të anashkaluar ligjet ekzistuese?

Do të hetoja përfituesin përfundimtar duke parë nëse janë të evidentuar aksionerët realë të kompanisë që do të zhvillojë projektin? A ka lidhje të fshehura me zyrtarë shqiptarë?

Do të kaloja pastaj tek vlera ekonomike dhe detyrimet financiare të shtetit shqiptar duke hetuar nëse i jepet privatit tokë publike pa kompensim? A ka garanci shtetërore, taksa të falura, detyrime për infrastrukturë nga buxheti? A ka dëm ekonomik për portin, sektorin e transportit dhe turizmin?

Më pas do të hetoja përputhshmërinë me interesin publik dhe strategjitë kombëtare. A është vlerësuar ndikimi afatgjatë i mbylljes së portit industrial? A është bërë studim fizibiliteti, konsultim publik, vlerësim i ndikimit në mjedis dhe ekonomi? 

Mos kujtoni se e harrova apo e lashë pas dore rastin e Ishullit të Sazanit, apo të asaj pikës së vogël të Mirela Kumbaros, e të shumë e shumë invesitorëve strategjik. Jo aspak, do t’i trajtoja njësoj si Portin e Durrësit, me të njëjtën dashuri për të zbuluar të vërtetën.

Për të gjitha këto raste së bashku, do të hetoja se cili është pushtetari (ose pushtetarët) i cili (të cilët) lidhet (ose lidhen) me të gjitha këto skema, a janë grupe të lidhura (të mirëmenduara dhe të strukturuara) me këto praktike apo janë të shkëputura dhe të rastësishëm.

Por unë nuk jam as SKAP-iste, e as BKH-iste, prandaj të gjitha këto që kam shkruar më sipër ngelen thjesht mendimi im.

meri lika

Sondazh

Insights 27 June 2025, 19:33 Artan Hoxha

Artan Santon e kanë harruar të gjithë...

artan hoxha, artan santo TIRANË- Kanë kaluar vetëm 11 vite nga ngjarja e 26 qershorit 2014, që tronditi kryeqytetin. Por duket kaq e la...

Insights 27 June 2025, 09:59 Ermal Mulosmani

Shoferi i Ambulancës

Ermal Mulosmani TIRANA- Po vija sot në punë, në këmbë, si zakonisht. Ora diku 8.15 kur mbërrita te Myslym Shyri. Aty e u...

Insights 24 June 2025, 10:36 Meri Lika

Vetëm në Shqipëri hajduti nuk ka faj

Meri Lika TIRANA- Një nga dhjetë urdhëresat e Zotit, e shtata, nëse e mbaj mend mire, thotë: “Mos vidh!” Sipas meje ku...

Insights 31 May 2025, 07:13 Klodian Tomorri

M*t dhe uthull

Klodian Tomorri TIRANË- M*t dhe uthull. Helmohen femijet ne Gramsh. Ngjarja mbahet 4-5 dite e fshehte, por me pas skandali rrjedh ne media se dalin pr...

Insights 26 May 2025, 11:44 Meri Lika

Republika Monologjike

Meri Lika TIRANA- Na ishte një herë para 12 vjetësh, por vazhdon të jetë edhe sot, në një copëz të Ballkanit, ...

Insights 19 May 2025, 19:25 Silvana Begaj

Kur zgjedh të mos zgjedhësh!

Kur zgjedh të mos zgjedhësh!Shqipëria kryeson Europën!Jo për shkencë, as për drejtësi e aq më pak për zhvill...

Insights 16 May 2025, 15:31 Olivia Braho

Diagnoza: Patronazhist

foto ilustruese TIRANË- Si vëzhguese në këto zgjedhje dhe si psikologe, pata mundësinë të shoh nga afër nj&eum...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin