LIVE UPDATES
Insights

Viti në të cilin Evropa do të vendosë nëse do të mbijetojë apo jo

Po nëse Vladimir Putin do të konfirmohet si president i Rusisë pas 4 muajsh, dhe rrjedhimisht do të legjitimohet nga populli për të vazhduar luftën pushtuese në Ukrainë, dhe për pasojë do të hedhë një sy dhe ndoshta një dorë mbi Moldavinë apo Letoninë, një axhendë kjo gjithnjë e më e dukshme?

11 December 2023, 09:13 Nga a.d
Viti në të cilin Evropa do të vendosë nëse do të
Mattia Feltri

Nga Mattia Feltri “Huffington Post Italia”

Çfarë do të ndodhë me ne, nëse pas 11 muajsh Donald Trump fiton zgjedhjet presidenciale në SHBA, dhe sipas synimeve të shfaqura tashmë në mesin e një liste të gjatë të përmendur nga The Atlantic, e kufizon ose e braktis fare angazhimin e Shteteve të Bashkuara ndaj NATO-s?

Po nëse Vladimir Putin do të konfirmohet si president i Rusisë pas 4 muajsh, dhe rrjedhimisht do të legjitimohet nga populli për të vazhduar luftën pushtuese në Ukrainë, dhe për pasojë do të hedhë një sy dhe ndoshta një dorë mbi Moldavinë apo Letoninë, një axhendë kjo gjithnjë e më e dukshme?

Këto pyetje janë të pashmangshme sepse janë shqetësuese. Megjithatë, ato po shmangen, të paktën në dukje, nga kancelaritë evropiane, që për momentin po merren më shumë me të ashtuquajturin Pakti i Stabilitetit apo mbi emigracionin.

Tema të rëndësishme, por që përdoren me shumë për konsum elektoral, për të ndikuar tek sondazhet në funksion të rinovimit të Parlamentit Evropian në zgjedhjet e qershorit ë vitit të ardhshëm. Këtë problem shtronte edhe Angelo Panebianco, në editorialin e fundit në Corriere della Sera.

Nën këndvështrimin e Xi Jinping, që ka qenë gjithmonë i përkushtuar në ri-drejtimin e boshtit të botës në dëm të Perëndimit demokratik dhe liberal, Evropa Atlanticiste do të humbiste si mbështetjen politike dhe ushtarake të Shteteve të Bashkuara, në një kohë që Evropa anti-amerikane do të fitonte peshë, e nxitur nga lëvizjet sovraniste të krahut të majtë dhe të djathtë, që të dyja të përkushtuara ndaj idesë se luftërat duhet të shmangen me çdo kusht, dhe se rruga drejt paqes shkon përgjatë vijave të negociatave, kudo dhe me këdo.

Kjo doktrinë është përhapur prej gati 3 vjetësh mbi çështjen e Ukrainës, dhe për 2 muajt e fundit edhe për atë të Lindjes së Mesme. Shqetësimi dhe dhimbja për bombardimet në Kiev, dhe së fundmi për ato në Gaza, janë pasqyruar nga ne në Huffpost.

Por mua më duket se ato lënë në hije analizimin e problemit qendror të kohës sonë: Si vendoset drejtësia ndërkombëtare? A është një gjë e mirë të ulesh në një tryezë me dhunuesit - në frymën e Paktit të Mynihut, në kushtet kur paralelizmi historik po bëhet gjithnjë e më i dukshëm - me shpresën disi frikacake për t'i bërë ata pak më pak të dhunshëm?
Dhe pastaj duke u njohur atyre jo një të drejtë, por të paktën të drejtën për të pushtuar një vend fqinj, me synimin aneksimin e tij tërësisht ose pjesërisht, apo për të kaluar kufirin për të kryer një masakër të tmerrshme të civilëve të paarmatosur, përfshirë fëmijët?

Si mund ta përputhim një qasje të tillë me të ardhmen e popullit ukrainas, izraelit dhe natyrisht palestinez, në një botë në të cilën uzurpimi dhe masakra nuk janë të autorizuara, e megjithatë tolerohen në emër të vlerës supreme të paqes? Dhe a mund të përkufizohet si paqe diçka e tillë?

Unë nuk mendoj se duhet të jesh patjetër Winston Churchill, që të dish se me tiranët negociohet vetëm kur ata janë në disavantazh. Përndryshe, kjo nuk është negociatë por dorëzim, dhe telashet vetëm sa shtyhen për pak më vonë.
Ngjarjet e ndodhura së fundmi në rajonin e kontestuar të Nagorno Karabak, të treguara këtu me shumë mençuri nga Mariano Giustino, pasqyrojnë më shumë një çarmatim moral sesa një dashuri për paqen. Marrëveshja midis Armenisë dhe Azerbajxhanit për shkëmbimin e të burgosurve, është një prelud i një marrëveshjeje për paqe, e përshëndetur me kënaqësi nga Perëndimi.

Por ajo vërteton se 100 mijë armenë të dëbuar me forcë nga shtëpitë e tyre në Nagorno Karabak, nuk do të rikthehen më kurrë atje. Kanë pasur të drejtë ata, që mendonin se mënyra më e mirë për t'i zgjidhur mosmarrëveshjet midis vendeve është dhuna.

Dhe dhuna fitoi në këtë rast. Të paktën besojmë se Azerbajxhani ka arritur sukses strategjik dhe është i kënaqur me të. Por vetëm një person që gënjen veten mund të besojë të njëjtën gjë për Putinin dhe Hamasin: objektivat e të dyve janë taktikë sot, teorikisht edhe nesër janë të pakufizuara. Panebianco e përfundonte artikullin e tij me një notë optimizmi: shpresojmë, shkruan ai, që Trump nuk do të fitojë zgjedhjet këtë herë dhe as Putini, dhe se në çdo rast Evropa do të vazhdojë ta mbështesë Ukrainën për ta shpëtuar atë dhe për të shpëtuar veten, demokracinë dhe ligjin ndërkombëtar.
Ne duhet ta shohim këtë si një inkurajim, sidomos në lidhje me Evropën.

Sepse në të kundër, do të mendojmë se Putini do të fitojë, dhe që suksesi i Trump është i mundshëm. Mundësia jonë e vetme, dhe aktualisht shumë e largët, janë Shtetet e Bashkuara të Evropës, për të ruajtur një minimum strukture dhe ndikimi, në një planet ku tashmë kemi një rol periferik.

Unë nuk e di sa të vërteta ka në thashethemet mbi planin e presidentit të Francës Emmanuel Macron, për të sjellë Mario Draghin në krye të Komisionit. Por unë shpresoj që kjo gjë të jetë e vërtetë. Sepse Draghi, prestigji i tij dhe ideja e tij për Bashkimin Evropian, janë ndër të paktat shanse të mbetura për të shmangur fundosjen në një Evropë të vogël, të ndarë, grindavece, të braktisur nga Amerika dhe që sheh e joshur nga Rusia. Në Krishtlindjet e vitit të ardhshëm do ta dimë më mirë se çfarë fati po i rezervojmë vetes.

mattia feltri

Sondazh

Insights 4 December 2023, 11:11 a.d

A mund të “eliminohet” vërtet Hamasi?

Foto ilustruese Nga Nadim Koteich “The Spectator” Kryediplomati i Bashkimit Evropian, Josep Borrell, mbajti javën e kaluar një q&eum...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin